«ՀայաՔվե» նախաձեռնության համակարգող, ԱՐԱՐ հիմնադրամի համահիմնադիր Ավետիք Չալաբյանն Armenia Today-ին տված հարցազրույցում բացառել է, որ Վաշինգտոնում Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև նախաստորագրված համաձայնագիրը կարող է ստորագրվել այն տեսքով, որով հիմա է։ Նրա խոսքով՝ համաձայնագիրը միակողմանի է և չի բխում Հայաստանի շահերից։
«Բաքուն ԱՄՆ-ում ստացավ այն ամենն, ինչ ցանկանում էր՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարում, «Ազատության աջակցության մասին» օրենքի 907-րդ ուղղման չեղարկում, որն արգելում էր Ադրբեջանին ամերիկյան ռազմական օգնություն մատակարարել։ Ադրբեջանն, ըստ էության, ստացավ Արցախի հարցի առնվազն երկար ժամանակով փակում, ինչպես նաև Հայաստանի տարածքով անխափան հաղորդակցություն Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև»,- նշել է Չալաբյանը։
Նրա դիտարկմամբ՝ Ադրբեջանն այսպիսով իրանականացրեց իր ծրագրի նվազագույնը, որով, սակայն, չի սահմանափակվելու։ Չալաբյանը նաև շեշտել է, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է բավարարել Բաքվի պահանջները։
«Ադրբեջանը հայտարարում է, որ Հայաստանը պետք է սկսի կրճատել իր բանակը։ Զուգահեռ՝ մենք տեսնում ենք, որ Փաշինյանն սկսում է խոսել բանակի ծախսերի կրճատման մասին։ Ալիևը պահանջում է փոխել Սահմանդրությունը, այսպես կոչված, խաղաղության այմանագիր ստորագրելու համար, և Փաշինյանը հայտարարում է, որ ամեն ինչ կանի Սահմանադրություն փոխելու համար»,- ընդգծել է նա։
Չալաբյանի համոզմամբ՝ թեպետ Բաքուն շարունակում է ճնշումները Հայաստանի վրա, բայց Փաշինյանը չի կարող միանձնյա փոխել Սահմանադրությունը, քանի որ դա ժողովրդի գործն է։
«Այն, որ փաստաթուղթն այս տեսքով չի կարող ստորագրվել, ասվածի ամենամեծ հիմքն Ադրբեջանի կողմից առաջ քաշվող նախապայմաններն են։ Ադրբեջանը պահանջում է, որ այդ փաստաթուղթն ստորագրվի ՀՀ սահմանադրության փոփոխությամբ, իսկ ՀՀ բնակչության ճնշող մեծամասնությունը կտրականապես դեմ է այդ փոփոխությանը, որովհետևայն դիտարկում է ուղիղ ճնշում Ադրբեջանի կողմից»,- հավելել է նա։
Հղում անելով ԱՐԱՐ հիմնադրամի սոցիոլոգիական հարցման արդյունքներին՝ նա նշել է, որ բնակչության 90%-ից ավելին համարում է, որ Արցախի հարցը չի փակվել, կտրականապես դեմ է սահմանադրական այնպիսի փոփոխության, որը պարտադրվում է Ադրբեջանի կողմից։
«Ավելին ասեմ՝ ևս 73%-ը կամ գուցե մի քիչ ավելի ցածր տոկոս կարծում է, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղություն ընդհանրապես հնարավոր չէ։ Իրականում՝ Ադրբեջանը երկակի խաղ է խաղում։ Ալիևը գնում է Վաշինգտոն՝ մի բան է ասում, գնում է Բաքու ու շարունակում ռազմատենչ հռետորաբանությունները․ ոչնչացնել Արցախը, պահել գերիներին, օկուպացված պահել ՀՀ սուվերեն տարածքը»,- ընդգծել է Չալաբյանը։
Թեպետ նա համոզմունք է հայտնել, որ նախաստորագրված համաձայնագիրն այս տեսքով չի ստորագրվի, այդուհանդերձ, իր կարծիքով, ստորագրվելու դեպքում Հայաստանը կորցնելու է Արցախի հետ կապված ցանկացած իրավունք։
«Արցախն ինքնորոշվել է 1991-ին, դեռևս գործող ԽՍՀՄ-ի օրոք, ԽՍՀՄ օրենքներով։ Արցախյան շարժումը, միջազգային իրավունքի նկատմամբ ունեցած հղումները կառուցված էին այն տրամաբանության վրա, որ Արցախն ինքնորոշվել է Խորհրդային Միության գործող օրենքներով, որոնք Փաշինյանը որէ կերպ չեղարկելու իրավունք չունի, ինչպես իրավունք չունի սահմանափակելու Արցախի Հանրապետության մարմինների, Արցախի ժողովրդի իրավունքները»,- նկատել է Չալաբյանը։
Նրա խոսքով՝ խաղաղություն, որպես այդպիսին, չկա, իսկ Արցախի նկատմամբ իրավունքները դարձել են շատ վերացական։ Չալաբյանը համոզված է՝ Ադրբեջանը չի պաստրաստվում խաղաղության, դնում է նախապայմաններ, որոնք հնարավոր չէ բավարարել։
Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հռչակագիր էին ստորագրել, որով նախատեսվում է ստեղծել TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) տրանսպորտային երթուղի: Երթուղին պետք է Ադրբեջանը միացնի Նախիջևանին Հայաստանի հարավով և գտնվի ամերիկյան կոնսորցիումի կառավարման ներքո։
Օգոստոսի 12-ին ՀՀ ԱԳՆ-ն հրապարակել էր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիրը, որն օգոստոսի 9-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվել էր երկու երկրների արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանի և Ջեյհուն Բայրամովի կողմից։
Կարդացեք նաև՝
ԱՄՆ միջանցքի նախագիծը Հայաստանին տալիս է ժամանակ, բայց ոչ երաշխիքներ․ Սուրեն Պարսյան
Աննա Բադալյան
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
