2023 թվականի ընթացքում Armenia Today-ի նկարահանող խումբը Լաչինի միջանցքի փակումից հետո այցելել է Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի սահմանամերձ շրջաններ, ինչպես նաև Արցախի մի քանի բնակավայրեր և դեպքի վայրից ռեպորտաժներ պատրաստել։
Հուլիսին Armenia Today-ի նկարահանող խումբն այցելեց Սյունիքի մարզի սահմանամերձ գյուղեր (Կոռնիձոր, Գորիս, Կաղնուտ, Որոտան, Ուժանիս, Տեղ), Արարատի մարզ (Երասխ), Գեղարքունիքի մարզ (Վարդենիս և Սոթք) և Տավուշի մարզ (Ոսկեպար, Բաղանիս, Սոֆուլու, Բարխուդարլու), որը Ադրբեջանը անվանում է իր անկլավը Հայաստանի տարածքում։
ՍՅՈՒՆԻՔԻ ԳՅՈՒՂԵՐ
ԿՈՌՆԻՁՈՐ
Armenia Today-ն այցելել է Կոռնիձոր հոկտեմբերի սկզբին, երբ սեպտեմբերի 19-ին Արցախի դեմ Ադրբեջանի ագրեսիայից հետո արցախցիների մեծ մասը տեղափոխվել է Հայաստան։ Երկրի իշխանությունները հայտնել են Արցախից 100 620 տեղահանվածների ժամանման մասին։ Մեր ռեպորտաժները ներառում էին Արցախից տեղահանվածների պատմություններ, ինչպես նաև մեքենաների կիլոմետրանոց հերթեր Կոռնիձորի մուտքի մոտ։
ԳՈՐԻՍ
Մեր նկարահանող խումբը Գորիս էր այցելել հոկտեմբերի առաջին օրերին։ Քաղաքը վերածվել է փախստականների ճամբարի, որին օգնել են հազարավոր կամավորներ։ Խոսեցինք Հայաստանի և Սփյուռքի կամավորների մասին, ովքեր համախմբվել էին արցախցիներին օգնություն տրամադրող տարբեր կազմակերպությունների շուրջ։ Նրանց բոլորին միավորել էր մեկ գաղափար՝ այս դժվարին պահին միավորվել հայրենակիցների հետ։
Արցախից բռնի տեղահանվածներին աջակցելու գաղափարը միավորել է Հայաստանի և աշխարհի հայերին
ԿԱՂՆՈՒՏ
Կաղնուտ գյուղի բնակիչները Armenia Today-ին ասել են, որ գյուղում ոչ դպրոց կա, ոչ էլ մանկապարտեզ։ Գյուղացիները խնդիրներ ունեն նաև ճանապարհների հասանելիության և գյուղին խմելու և ոռոգման ջրի մատակարարման հետ կապված: Նրանք վստահ են, որ եթե ճանապարհների և խմելու ջրի հարցը լուծվի, շատ երեխաներ ունեցող ընտանիքներ կվերադառնան գյուղ։ Գյուղապետը պարզաբանել է, որ այս ուղղությամբ աշխատանքներ են տարվում:
«Սա փոքրիկ Շվեյցարիան է». ինչպե՞ս է ապրում սահմանամերձ Կաղնուտ գյուղը
ՈՒԺԱՆԻՍ
ՀՀ Սյունիքի մարզի Ուժանիս գյուղը գտնվում է Կապանից մոտավորապես 11 կմ հյուսիս-արևելք։ Ուժանիսում բնակվում է 56 մարդ։ Ներկայումս գյուղը չունի մշտական խմելու և ոռոգման ջուր, ուստի բնակիչները ստիպված են ջուր հավաքել գյուղի աղբյուրից։ 44-օրյա պատերազմից հետո գյուղում մշակվող տարածքները նվազել են. մոտ 30 հա տարածք այժմ գտնվում է չեզոք գոտում։ Գյուղում չկա նաև դպրոց և մանկապարտեզ, ուստի երեխաները հաճախում են Կապանի ուսումնական հաստատություններ։
ՏԵՂ
Armenia Today-ի նկարահանող խումբն այցելել է Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղ՝ ապրիլի 11-ին ադրբեջանական զինուժի հարձակումից հետո, որի հետևանքով զոհվել է 4 հայ, ևս 6-ը վիրավորվել։ Մեր թղթակցին հաջողվել է զրուցել տեղի բնակիչների, օմբուդսմեն Անահիտ Մանասյանի, շրջանի ղեկավար Ռոբերտ Ղուկասյանի, ինչպես նաև փախստականների հետ, ովքեր 2022 թվականի օգոստոսին լքել են Արցախ Աղավնոն՝ Ադրբեջան տեղափոխվելուց հետո։
ԵՐԱՍԽԻ ԳՈՐԾԱՐԱՆԻ ԳՆԴԱԿՈԾՈՒԹՅՈՒՆԸ
Հունիսին Armenia Today-ի նկարահանող խումբն այցելեց սահմանամերձ Երասխ, որտեղ կառուցվում էր հայ-ամերիկյան մետալուրգիական գործարան, որը ինտենսիվ գնդակոծվում էր ադրբեջանական զինուժի կողմից։ Հունիսի 14-ին հրետակոծության հետեւանքով Հնդկաստանի երկու քաղաքացիներ բեկորային վնասվածքներ են ստացել։ Հակառակորդը չի դադարեցրել կրակոցները նույնիսկ այն ժամանակ, երբ գործարանի աշխատակիցները փորձել են օգնել վիրավորներին։
Անկլավներ. Բաքվի հաջորդ նպատակը, թե՞ Հայաստանի հետ սակարկելու պատճառ
Armenia Today-ի նկարահանող խումբն առաջին անգամ այցելել է Հայաստանի Տավուշի մարզի սահմանամերձ գյուղեր, որոնք Ադրբեջանը համարում է իր անկլավները*, 2021 թվականի հուլիսին։ Երկու տարի անց մենք վերադարձանք այս գյուղերը։ Մեր թիմն այցելել է Ոսկեպար (Երևանից 163 կմ հեռավորության վրա) և Բաղանիս (Երևանից 190 կմ հեռավորության վրա), ինչպես նաև Սոֆուլու և Բարխուդարլու գյուղեր՝ պարզելու, թե ինչ են մտածում գյուղացիները Ադրբեջանի հետ խաղաղ գործընթացի և Բաքվի՝ տարածքների նկատմամբ հավակնությունների մասին:
