Թուրք-ադրբեջանական ասոցիացիաների ֆեդերացիան (TADEF) պահանջել է փակել Մեծամորի ԱԷԿ-ը և աջակցել Հայաստանի հետ սահմանին «Ալիջան» անցակետի բացմանը, հայտնում են թուրքական լրատվամիջոցները:
Ֆեդերացիայի մամուլի քարտուղար Սեֆեր Կարակոյունլուն հայտարարել է, որ աջակցում են Ալիջանում անցակետի բացմանը՝ որպես խաղաղության և համագործակցության հնարավորություն, սակայն կտրականապես դեմ են ԱԷԿ-ի աշխատանքին և պահանջում են անհապաղ դադարեցնել դրա գործունեությունը: Նա կարծում է, որ ատոմակայանը գտնվում է ակտիվ սեյսմիկ գոտում, մոտ է թուրքական սահմանին, «կառուցված է հնացած տեխնոլոգիաների վրա և վտանգ է ներկայացնում Հայաստանի, Թուրքիայի, Ադրբեջանի և ամբողջ Կովկասի համար»:
«Ո՛չ Մեծամորին, ո՛չ միջուկային էներգիային սեյսմիկ գոտում, այո՛ կյանքին, ո՛չ մահին»,- ասել է նա:
Թուրքիան 2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ին պահանջել էր փակել Մեծամորի ատոմակայանը՝ վկայակոչելով Թուրքիայի ԱԳՆ-ի և երկրի խորհրդարանի հանձնաժողովի հայտարարությունները, որոնք պնդում էին, որ ՄԱԳԱՏԷ-ն և ԵՄ-ն որոշել են, որ կայանի անվտանգությունը չի համապատասխանում ժամանակակից չափանիշներին։ Ավելի ուշ՝ դեկտեմբերին, Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսսին հայտարարել էր հայկական ատոմակայանի փակման ծրագրերի բացակայության մասին՝ չնայած թուրքական կողմի խնդրանքին։
Հայկական ԱԷԿ-ը գտնվում է Մեծամոր քաղաքի մոտակայքում և ունի երկու էներգաբլոկ՝ ВВЭР-440 սեյսմակայուն ռեակտորների հիմքի վրա: Առաջին բլոկը ներկայացվել էր 1976 թվականի դեկտեմբերին, երկրորդը՝ 1980 թվականի հունվարին։ «Ռոսատոմի» աջակցությամբ արդիականացումն ավարտվել էր 2021 թվականին։ Հայաստանի կառավարությունը երկարաձգել էր ատոմակայանի շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը: 2026 թվականի հունվարի 19-ին Հայաստանի խորհրդարանի փոխխոսնակ, հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացում ՀՀ բանագնաց Ռուբեն Ռուբինյանը հայտնել էր, որ Թուրքիան կվերականգնի Հայաստանի հետ սահմանին գտնվող «Ալիջան» անցակետը:
