«Ստուգում եմ պարկերը, զրուցում նրանց հետ». ինչպես է հայաստանցի կենսաբանը սունկ աճեցնում սուրճի մրուրի և հացահատիկի օգնությամբ (տեսանյութ, լուսանկարներ)

Արարատի մարզի Դարակերտ գյուղից հայ կենսաբան, 26-ամյա Դավիթ Սխտորյանը մշակել է սուրճի մրուրի և հացահատիկի շնորհիվ սունկ աճեցնելու սեփական տեխնոլոգիան, ներդրումներ է ներգրավել և այժմ հումք է վաճառում Հայաստանի սնկային տնտեսություններին։ 2022 թվականին հումքի վաճառքը հասել է 2000 պարկի, իսկ ծրագրի ընդհանուր հասույթը կազմել է 3,2 մլն դրամ ($8,2 հազար)։

Armenia Today-ը սյունակ է սկսում հայկական ստարտափների մասին, որոնք հաղթել են Հայ գործարարների ասոցիացիայի Buissup Global Forum մրցույթում և ներդրումներ են ստացել բիզնեսի զարգացման համար։

2014 թվականին Դավիթը, որն այն ժամանակ Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող էր, ոգևորվեց սնկի աճեցման համար հումք ստեղծելու գաղափարով։ Սկսվեցին փորձեր, որոնք նրան թույլ տվեցին նախ համալսարանում պաշտպանել թեզը, իսկ ավելի ուշ՝ 2022 թվականի ամռանը, ներդրումներ ստանալ։

Դավիթի արտադրած և վաճառվող հումքի բաղադրությունը ներառում է սնկի միցելիում, ցորեն, ծղոտ և սուրճի թափոններ, այսինքն՝ մրուր։ Ձեռնարկատերը պնդում է, որ տեխնոլոգիան թույլ է տալիս սնկային տնտեսություններին` իր հաճախորդներին, 30%-ով ավելացնել բերքատվությունը: Հիմա ամսական 600-700 պարկ հումք է վաճառում։ Իսկ կարճաժամկետ հեռանկարում տեսնում է ամսական մինչև 1000 պարկ վաճառելու ներուժ:

Դավիթը արտադրությունը կատարում է իր տան նկուղում ՝ հայրենի գյուղում ։ Ստացված ներդրումների շնորհիվ նա արտադրության համար սարքավորել է ևս մեկ շինություն մոտակայքում։ «Նկուղը հագեցրել եմ օդափոխության համակարգով և օդորակիչներով, նաև ավելացրել եմ դարակների քանակը, և արդեն կարող եմ վաճառել մոտ 300 պարկով ավելի տնկիներ», – պատմել է գործարարը:

Արտադրության գործընթացը հետևյալն է. 30 քմ մակերեսով նկուղում տեղի է ունենում ապագա սնկերի հասունացում.եթե այն հասցնեք մինչև վերջ, կարող եք տեսնել բազմաթիվ «կախված» սնկեր, ինչպիսիք են, օրինակ, ոստրե սնկերը: «Առավոտյան ես վեր եմ կենում, ստուգում եմ սնկով պարկերը, զրուցում նրանց հետ, վերահսկում եմ սենյակի ջերմաստիճանը: Որքան քիչ խոնավությունը, այնքան լավ, քանի որ խոնավությունը բարենպաստ միջավայր է ստեղծում պարկերում բակտերիաների զարգացման համար։ Պահանջվող ջերմաստիճանը (22-23 աստիճան Ցելսիուս) պահպանում եմ օդորակիչների միջոցով, որպեսզի պարկերի հումքը աստիճանաբար հասունանա ու սպիտակի»,- ասում է նա։

Ապագա սնկերի հասունացման նախապատրաստական շրջանը տևում է մինչև 10 օր, դրանք բողբոջում են պարկերի անցքերից։ «Սրանք արդեն երկու օրական տնկիներ են, և երևում է, թե ինչպես է պարկը աստիճանաբար սպիտակում։ Միջին հաշվով, գործընթացը տևում է 8-ից 10 օր: Այս սածիլներն արդեն կարելի է տեղափոխել նկուղ, մնացած սնկերի մոտ։ Այս պարկերում ազոտի տոկոսը ցածր է, այն լրացնում ենք սուրճի թափոններով։ Իսկ այս հումքի պարկերը արդեն երկու անգամ ծլել են ու արդեն անպետք են, դրանք որպես պարարտանյութ օգտագործում ենք հողը պարարտացնելու համար»,- ասում է Դավիթը։

Հետագայում գործարարը մտադիր է վաճառքը հասցնել ամսական 2000 պարկի։ «Իմ օրինակով ապացուցում եմ, որ Հայաստանում հնարավոր է ինքնուրույն բիզնես զարգացնել»,- եզրափակում է նա։