Նոյեմբերի 9-ի՝ այս պարագայում մասնավորապես 6-րդ կետի շուրջ քննարկումների մեկնաբանությունն ընդհանրապես տարբեր կերպ է ներկայացվում՝ հաշվի առնելով, թե որ կողմն ինչ շահ է հետապնդում։ Armenia Today-ի հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել Արցախի ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը՝ անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ երեկվա ասուլիսի մի շարք հայտարարություններին, այդ թվում՝ կապված Բերձորի և Աղավնոյի հետ։
Նշենք, որ ըստ 2020թ․ նոյեմբերի 9-ի 6-րդ կետի՝ ՀՀ-ն Ադրբեջանին Լաչինի շրջանը պետք է վերադարձներ մինչև 2020 թ. դեկտեմբերի 1-ը: Ըստ այդ նույն կետի՝ Լաչինի միջանցքը (5 կմ լայնությամբ), որն ապահովելու է ԼՂ կապը Հայաստանի հետ, ընդ որում շրջանցելով Շուշի քաղաքը, մնում է ՌԴ խաղաղապահ զորակազմի վերահսկողության ներքո:
«Մենք հասկացել էինք այնպես, ինչպես կար այդ կետում, ինչը երեկ՝ Փաշինյանի ասուլիսին, բացարձակապես այլ կերպ ներկայացվեց։ Առհասարակ վերջին շրջանում այդ կետը մեկնաբանվում էր ի շահ Ադրբեջանի։ Ըստ էության, այլ ճանապարհ է կառուցվում։ Կարևոր է ընդգծել նաև 2020թ․ նոյեմբերի 9-ի փաստաթղթում ամրագրված այն դրույթը, ըստ որի՝ Լաչինի միջանցքի երկայնքով նոր երթուղու կառուցման նախագիծը երկու կողմերի համաձայնությամբ պիտի հաստատվի երեք տարիների ընթացքում։ Մինչդեռ պատերազմից հետո Ալիևի առաջին հայտարարություններից մեկն այն էր, որ իրենք շատ արագ են կատարելու այդ գործընթացը, ու այդ ճանապարհը շատ արագ պատրաստ է լինելու»,- ասաց մեր զրուցակիցը։
Մեռաքսե Հակոբյանը շեշտեց՝ 2 տարիների ընթացքում ՀՀ իշխանությունների կողմից որևէ հոդաբաշխ բացատրություն չի եղել վերոնշյալի մասին։
«Փաստն այն է, որ Փաշինյանը երեկ իր շուրթերով մեզ հրամցրեց Ալիևի մտքերը, բայց նաև մատնանշեց շատ-շատ վտանգների մասին, որոնց, չգիտեմ, թե որքանով է հայ հասարակությունն ուշադրություն դարձրել։ Ասում է՝ «խոսում ենք Լաչինի միջանցքի փոփոխության մասին, որն իր հետ սպառանալիքներ է բերում»։ Բացահայտ ասում է, որ այդ ճանապարհը սպառնալիքներ է բերում։ Բացի այդ, երկու անգամ նշեց՝ անվտանգությունն այլևս երաշխավորել հնարավոր չէ։ Խոսում էր նաև այն մասին, որ Բերձորում բնակիչներ չկան։ Հասկանալի էր, որ այս մարդը նոյեմբերի 9-ին ստորագրել ու այլևս չի անդրադարձել այդ փաստաթղթի առնվազն 6-րդ կետին, որովհետև չգիտեր, որ Բերձորում մի քանի հարյուր հոգի է ապրում, կամ գիտեր ու հատուկ ստում էր։ Իրականում Բերձորում մարդիկ գոնե քիչ թե շատ վերադարձել էին իրենց բնականոն կյանքին»,- ասաց Հակոբյանը։
Նա շեշտեց՝ կարող է հարց առաջանալ, թե այս իրավիճակում ի՞նչ են անում Արցախում քաղաքական ուժերը, իշխանությունը։
«Մենք մեկ ամիս է՝ ակտիվ քննարկումների, գործողությունների մեջ ենք։ Փորձում ենք ինքներս հասկանալ իրավիճակը։ Միևնույն ժամանակ հասկանում ենք, որ ՀՀ այս իշխանությունները մեզ շատ ծանր կացության մեջ են դրել։ Մենք այլևս որևէ տեղ լսելի չենք, մենք լսելի չենք ո՛չ Հայաստանում, ո՛չ ՀՀ սահմաններից դուրս ու, ընդհանրապես, մեր կարծիքը որևէ մեկին հետաքրքիր և լսելի չէ։ Մեկ ամսվա ընթացքում մի բան, ամեն դեպքում, հստակ հասկանում ենք․ տարածքները չեն կարող հուլիսի 1-ին հանձնվել, ինչպես հայտարարվել է։ Նվազագույնը կոմունիկացիների խնդիր կա՝ գազ, էլեկտրաէներգիա, կապի միջոցներ։ Առանց այդ հարցերը լուծելու՝ որևէ ճանապարհի փոփոխություն անհնար է։ Ամեն դեպքում՝ դրանից վիճակը չի թեթևանում»,- նկատեց պատգամավորը՝ հիշեցնելով Փաշինյանի մեկ այլ հայտարարության մասին։
«Շատ կարևոր մի բան ասաց՝ մասնավորապես, որ ինքն այլևս չի կարող երաշխավորել երկրի անվտանգությունը։ Այսքան ժամանակ համոզում էր, որ Արցախը տվեց, որպեսզի Հայաստանում խաղաղության օրակարգ հաստատվի։ Ինքն իր բերանով ասաց, որ այդ խաղաղության օրակարգը փուչիկ, սուտ ու կեղծիք էր, և Հայաստանը մոտ ապագայում պետք է պատրաստվի ավելի սարսափելի բաների, քան տեսել ենք 2020-ի սեպտեմբերից առ այսօր։ Փաշինյանը փաստեց նաև, որ Ադրբեջանի ախորժակը մեծ է ու այս պահին, եթե անգամ երթուղի է փոխում, այդ հանգամանքը որևէ կերպ մեր սպառնալիքները չի վերացնում։ Ընդհանուր առմամբ, նոյեմբերի 9-ի հայտարարության յուրաքանչյուր կետ առ այսօր չի կատարվել Ադրբեջանի կողմից, ինչին հայաստանյան իշխանությունները որևէ կերպ չեն կարողացել ընդդիմանալ։ Եթե սկզբից մտածում էինք, որ նոյեմբերի 9-ի բոլոր կետերը մեզ համար աղետ են, հիմա երազում ենք, որ այդ կետերն ուղղակի կատարվեն»,- շեշտեց Հակոբյանը։
Հիշեցնենք, որ առցանց ասուլիսի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Բերձորը շրջանցող ճանապարհի շահագործման և նոր երթուղու փոփոխության դեպքում այն համայնքները, որոնք չեն գտնվում նախկին ԼՂ ինքնավար մարզի տարածքում, պետք է հանձնվեն Ադրբեջանին։ Սուս գյուղի վերաբերյալ էլ Փաշինյանը նշել է, որ այդ գյուղի վերաբերյալ տեղեկություններ չունի։ Նա նաև ասել է, որ իր տեղեկություններով՝ Լաչինի շրջանում այսօր մարդ չի ապրում։ Ըստ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Բերձորի բնակիչների բնակարանային խնդիրները ՀՀ կառավարություն որոշումներով լուծում է, Աղավնո գյուղի բնակիչների խնդիրներն էլ Արցախի կառավարության միջոցներով կլուծվեն։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
Աննա Բադալյան
