Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը կտրուկ նվազել է 2025 թվականի առաջին չորս ամիսներին, երբ Մոսկվան փոխել է ռուսական թանկարժեք քարերի և մետաղների ներմուծման և արտահանման կանոնները Երևանի միջոցով, գրել է Eurasianet-ը։
Հունիսի 9-ի «Արմինֆո»-ի տվյալներով՝ այդ ժամանակահատվածում Հայաստանի առևտրի ընդհանուր ծավալը կազմել է 6,3 միլիարդ դոլար, ինչը 53%-ով պակաս է 2024 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։
Անկումը հիմնականում պայմանավորված է թանկարժեք քարերի և մետաղների, մասնավորապես՝ ադամանդների և ոսկու հետ գործարքների կտրուկ անկմամբ։ 2025 թվականի հունվար-ապրիլին Հայաստանը ներմուծել է 740 միլիոն դոլարի և արտահանել 863 միլիոն դոլարի թանկարժեք քարեր և մետաղներ։
Համեմատության համար՝ ամբողջ 2024 թվականի ընթացքում ներմուծումը կազմել է 7,4 միլիարդ դոլար, իսկ արտահանումը՝ շուրջ 8 միլիարդ դոլար։ Այս թվերը կազմել են երկրի տարեկան ընդհանուր առևտրային շրջանառության գրեթե կեսը (30,2 միլիարդ դոլար)։
ՀՀ արտաքին առևտրի կառուցվածքի դրամատիկ փոփոխությունները մեծապես բացատրվում են Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում Ռուսաստանի սակագնային քաղաքականության ճշգրտումներով։ Հրատարակությունը նշում է, որ ներմուծման և արտահանման ծավալների միջև դրամական առումով աննշան տարբերությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը հիմնականում զբաղվել է թանկարժեք քարերի և մետաղների տարանցմամբ՝ առանց լրջորեն զբաղվելու հումքի մշակմամբ կամ զարդերի արտադրությամբ։
Վերջին տարիներին Հայաստանից ռուսական թանկարժեք քարերի և մետաղների վերաարտահանման հիմնական ուղղությունները Միացյալ Արաբական Էմիրությունները և Հոնկոնգն էին։ Արևմտյան պատժամիջոցները շրջանցելով՝ Ռուսաստանից Հայաստան է ներմուծվում միլիարդավոր դոլարների ոսկի, գրել են The Insider-ը և Hetq-ը՝ 2024 թվականին համատեղ հետաքննության մեջ։
Լրատվականները նշել են, որ ռուսական բիզնեսների համար շահավետ է ոսկու առևտուրը Հայաստանի միջոցով, քանի որ երկիրը չի գանձում արտահանման մաքսատուրքեր, իսկ մասնավոր անձանց միջոցով առևտուրը թույլ է տալիս նրանց խուսափել պատժամիջոցներից։ Ռուսաստանի և Հայաստանի մաքսային տվյալներին հղում անող հրապարակումների համաձայն՝ 2022-24 թվականներին Հայաստանը Ռուսաստանից գնել է 89 տոննա ոսկի՝ մոտ 5,2 միլիարդ դոլար արժողությամբ։
