Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանն ուղերձ է հղել հունվարի 17-ին Բաքվում մեկնարկող դատավարությունից առաջ։ Քաղբանտարկյալն իր դեմ հարուցված քրեական գործով բոլոր արձանագրություններն անվանել է կեղծված և մի քանի պահանջ ներկայացրել Ադրբեջանի իշխանություններին։
Իր ուղերձում քաղաքական գործիչը նշել է, որ իրեն առաջադրված է 42 մեղադրանք, որոնցից մի քանիսը նախատեսում են մինչև ցմահ ազատազրկում։ Նա տեղեկացրել է, որ պաշտպանական կողմին հնարավորություն չի տրվել կարդալ պաշտոնական մեղադրական եզրակացությունը։
«Ինձ և իմ փաստաբանին ընդամենը թույլ են տվել թերթել 422 հատորանոց քրեական գործն ադրբեջաներենով, որին ես չեմ տիրապետում, և դրա համար հատկացվել է բավականին կարճ ժամանակահատված՝ 2024թ. դեկտեմբերի 9-ից մինչև 2025թ. հունվարի 8-ը: Հոդվածների ցանկը, որոնցով ինձ մեղադրանքներ են առաջադրված, ռուսերենով ստացել եմ միայն 2025թ. հունվարի 8-ին»,- նշել է Վարդանյանը:
Նա նաև հայտնել է, որ ճնշում է գործադրվել իր, փաստաբանի և թարգմանչի վրա, որպեսզի ստիպեն ստորագրել փաստաթղթեր հետին թվով, այդ թվում՝ չկայացած հարցաքննությունների կեղծ արձանագրություններ:
«Իմ ձերբակալման առաջին օրվանից ի վեր ոչ մի ցուցմունք չեմ տվել, բացառությամբ առաջին հարցաքննության, որի ժամանակ ուղղակի ասել եմ իմ անուն-ազգանունը: Եվս մեկ անգամ ընդգծում եմ. իմ ստորագրությամբ բոլոր արձանագրությունները կեղծ են: Այդ փաստաթղթերն իրականում գոյություն չունեն: Իմ փաստաբանին և թարգմանչին ստիպել են իրենց ստորագրությունները դնել այդ փաստաթղթերի տակ»,- հայտարարել է գործիչը:
Նա շեշտել է իր բացարձակ անմեղության մասին և պահանջել անհապաղ դադարեցնել իր և մյուս հայրենակիցների նկատմամբ քաղաքականացված գործը:
Չնայած կալանավորված հայերի անմեղությանը և գործի քաղաքական դրդապատճառներին՝ նա հավանական է համարել, որ մեղադրողները կանտեսեն իր հայտարարությունը և կսկսեն մեղադրյալների նկատմամբ դատավարություն անցկացնել։
Այս դեպքում Վարդանյանը պահանջել է՝
- Իրեն ու փաստաբանին հնարավորություն տալ լիարժեք պատրաստվել պաշտպանությանը: Մասնավորապես, ժամանակ և հնարավորություն տալ ուշադիր ծանոթանալ գործի նյութերին ռուսերենով:
- Վերացնել թույլ տրված խախտումներն ու կեղծիքները: Մասնավորապես, անընդունելի ճանաչել բոլոր կեղծ փաստաթղթերն ու հարցաքննությունների արձանագրությունները, որոնք երբեք չեն անցկացվել, քանի որ ինքը ոչ մի ցուցմունք չի տվել իր ձերբակալման օրվանից ի վեր:
- Իր և մյուս բոլոր մեղադրյալների նկատմամբ դատավարությունն անցկացնել հրապարակային: Նա պնդել է, որ լինի առավելագույնս բաց դատաքննություն՝ միջազգային լրատվամիջոցների և հումանիտար կազմակերպությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ:
- Միավորել իր գործը մյուս մեղադրյալների գործերի հետ: 422 հատորանոց գործի ավելի քան 400 հատորներն ընդհանուր գործի էպիզոդներ են: Դրանից միայն 6-ն է վերաբերում իր նկատմամբ առաջադրված կեղծ մեղադրանքներին: Վարդանյանն իր գործի առանձնացումն արհեստական և անհիմն որոշում է անվանել:
Այսօր ավելի վաղ «Ճշմարտության և արդարության կենտրոնն» Ադրբեջանին կոչ էր արել թույլ տալ միջազգային դիտորդներին մասնակցել Արցախի ղեկավարների դատավարություններին։
Ըստ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների՝ հունվարի 17-ին կմեկնարկի Բաքվի բանտում ապօրինի պահվող Վարդանյանի և Արցախի նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանի գործով դատաքննությունը։
Դեկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի գլխավոր դատախազության մամուլի ծառայությունը հայտնել էր, որ Բաքվի բանտում պահվող արցախյան ռազմական և քաղաքական ղեկավարության գործը փոխանցվել էր դատարան։ Ադրբեջանի դատախազները Վարդանյանի նկատմամբ շուրջ 45 հնարավոր մեղադրանքների նոր փաթեթ էին առաջադրել, որով նրան սպառնում է ցմահ ազատազրկում: 2024-ի դեկտեմբերի 28-ին Բաքուն Վարդանյանի դեմ հարուցված քրեական գործն ուղարկել էր զինվորական դատարան։
Բաքուն 2024-ի հունվարին հաստատել էր 23 հայ գերիների առկայությունը, որոնցից 17-ը գերեվարվել էին 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախի վրա հարձակումից հետո։ Նրանց թվում Արցախի նախկին ղեկավարներն են։ 2023-ի սեպտեմբերի վերջին Ադրբեջանի իշխանություններն առևանգել էին Արցախի նախկին պետնախարար Վարդանյանին, ԱՀ պաշտպանության նախկին նախարար Լևոն Մնացականյանին, Արցախի ՊԲ հրամանատարի նախկին առաջին տեղակալ Դավիթ Մանուկյանին, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանին, Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանին, Բակո Սահակյանին և Հարությունյանին, ինչպես նաև ԱԺ նախագահ Դավիթ Իշխանյանին։
