Այսօր՝ օգոստոսի 18-ին, իր ծննդյան 60-րդ տարեդարձն է նշում Հայաստանի խոշորագույն ներդրողներից և բարերարներից մեկը՝ «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ Սամվել Կարապետյանը:
Կարապետյանը ստիպված է իր հոբելյանը նշել «Երևան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկում, քանի որ օգոստոսի 15-ին դատարանը երկու ամսով երկարացրել է նրա կալանքը: Գործարարը պարբերաբար ընդգրկվել է Forbes-ի «ռուսական անշարժ գույքի արքաների» վարկանիշում՝ բիզնես կենտրոնների և հասարակական սեկտորի կառուցման մասշտաբային նախագծերի համար։ Այդուհանդերձ, վերջին 20 տարիների ընթացքում գործարարի և նրա ընտանիքի նախագծերի մեծ մասը կապված են Հայաստանի և Արցախի զարգացման հետ: Գործարարը պարբերաբար խոսում է Հայաստանի ապագայի համար ներդրումների անհրաժեշտության մասին։
«Մենք պետք է հնարավորություններ ստեղծենք հեռահաղորդակցության և բիզնեսի զարգացման համար, որպեսզի կառավարումը կարողանա կայուն զարգանալ և բարգավաճել»,- հայտարարել է նա 2024 թվականին տեղի ունեցած «Հայկական բիզնես ֆորումին»։
Armenia Today-ը շարունակում է հայ բարերարներին և նրանց գործունեությանը նվիրված պատմությունների շարքը։ Մենք համոզված ենք, որ հետպատերազմյան բարդ իրավիճակից երկրի դուրս գալը մեծապես կախված է հայերի միասնական ջանքերից՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ Սփյուռքում: Դրանում նշանակալի դեր կարող է խաղալ հայերի հնարավորությունների ճիշտ օգտագործումն ամբողջ աշխարհում, ներառյալ առանձին անհատների հայրենասիրական նախաձեռնություններով և լոբբիստական ռեսուրսներով:
1. 180 մլն դոլար «Տաշիր» հիմնադրամից՝ բացառապես բարեգործական նպատակներով
2000 թվականին Կարապետյանը հիմնադրել է «Տաշիր» բարեգործական հիմնադրամը։ Հիմնադրումից ի վեր այն ֆինանսավորել է Ռուսաստանում տասնյակ խոշոր սոցիալական և մշակութային նախագծեր: Առավել ուշագրավ նախաձեռնություններից են մասնակցությունը Կրոնշտադտի ծովային տաճարի վերականգնմանը և Ռայկինի անվան մշակույթի, արվեստի և ժամանցի կենտրոնի ստեղծումը:
Հիմնադրամի գլխավոր առաքելությունը, սակայն, միշտ Հայաստանին աջակցելն է։ Անցած տարիների ընթացքում Հայաստանը «Տաշիրից» ստացել է ավելի քան 180 մլն դոլար՝ բացառապես բարեգործական նպատակներով։ Այդ միջոցներն ուղղվել են այն ծրագրերին, որոնք ուղղակիորեն բարելավել են հազարավոր ընտանիքների կյանքը՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց պարտքերի դուրսգրում, սոցիալապես անապահով խավին անվճար էլեկտրաէներգիայի տրամադրում, ինչպես նաև հասցեական սոցիալական նախաձեռնություններ։
«Ես վստահ եմ, որ մենք ի վիճակի ենք հաղթահարել բազմավեկտոր ճգնաժամը։ Ազգային ինքնապահպանման միտքն ու զգացումը պետք է գերակշռեն»,- 2021 թվականի հայաստանյան ընտրություններից առաջ հայտարարել է Կարապետյանը։
Ծնունդով լինելով Լոռու մարզի Տաշիր քաղաքից՝ Կարապետյանը երբեք չի մոռացել իր փոքր հայրենիքը։ Այստեղ էր, որ նա իրականացրեց աջակցության առաջին նախագծերը, որոնք այնուհետև տարածվեցին Հայաստանի շատ այլ մարզերում:
Գյումրիում հիմնադրամը բնակարաններ է նվիրել անօթևան ընտանիքներին, իսկ Վանաձորում և Սպիտակում աջակցություն է ցուցաբերել մանկատներին՝ ապահովելով նրանց բնականոն աշխատանքի համար անհրաժեշտ ամեն ինչ։ Կարապետյանի բարեգործությունը չի սահմանափակվում մեկանգամյա ակցիաներով, այն դարձել է համակարգային պրակտիկա՝ ուղղված հասցեագրված սոցիալական խնդիրների լուծմանը և հասարակության զարգացման համար կայուն հիմքերի ստեղծմանը:
2. 70 մլն դոլար՝ Հայաստանում և Արցախում հասարակական նշանակության օբյեկտների կառուցման և վերակառուցման համար
Վերջին երկու տասնամյակում «Տաշիր» ընկերությունների խումբն ավելի քան 70 մլն դոլար է ուղղել Հայաստանում և Արցախում հասարակական նշանակության օբյեկտների կառուցմանն ու վերակառուցմանը: Այս նախագծերը ոչ միայն փոխեցին քաղաքների տեսքը, այլև նոր մշակութային և սոցիալական շունչ հաղորդեցին։
Հատուկ ուշադրություն է դարձվել բարերարի հայրենի քաղաք Տաշիրին։ Այստեղ բարեկարգվել է քաղաքային այգին, կառուցվել է երիտասարդական կենտրոնը, նորոգվել են տների ճակատային հատվածներն ու պատերը, կապիտալ վերանորոգվել են կենտրոնական պողոտան և հարակից փողոցները։ Այս նախաձեռնությունների շնորհիվ Տաշիրը դարձել է ժամանակակից և ապրելու համար հարմարավետ քաղաք՝ պահպանելով իր պատմությունը։
«Լոգիստիկ առումով Հայաստանն ավելի գրավիչ կդարձնի Հյուսիս-Հարավ նախագծերին մասնակցությունը։ Հայաստանն ունի գեղեցիկ Սյունիքի մարզ, որը միշտ կանգնած է լինելու այդ ճանապարհին։ Հիմա ամբողջ աշխարհի հիմնական խնդիրը մեր տարածաշրջանը մեզնից ինչ-որ կերպ պոկելն է, բայց ես կարծում եմ, որ դա ոչ մեկի մոտ չի ստացվի, և ամեն դեպքում մենք մասնակից կլինենք Հյուսիս-Հարավ ճանապարհին»,- նշել էր Կարապետյանը՝ 2024-ի «Հայկական բիզնես ֆորումին»։
2009-2010 թվականներին «Տաշիր» հիմնադրամը մասնակցել է ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի գլխավոր շենքի լայնածավալ վերակառուցմանը: Զուգահեռաբար աշխատանքներ են տարվել հոգևոր հուշարձանների վերականգնման ուղղությամբ։ Կարապետյանը կարևորել է պատմամշակութային ժառանգության պահպանումը, նրա աջակցությամբ կառուցվել և վերանորոգվել են տասնյակ եկեղեցիներ:
Զգալի փոփոխություններ են տեղի ունեցել նաև մայրաքաղաքում։ Երևանում գործարարի միջոցներով վերակառուցվել է Հյուսիսային պողոտան, բարեկարգվել են կանաչ գոտիները, ստեղծվել է Մաշտոցի պողոտայից մինչև գլխավոր փոստ ձգվող «Նոր Երևան» այգին:
Այգին դարձել է քաղաքի նոր տեսքի իսկական խորհրդանիշը. այստեղ հայտնվել են երգող շատրվաններ և լուսաերաժշտական շոու, որը գրավում է ինչպես մայրաքաղաքի բնակիչներին, այնպես էլ զբոսաշրջիկներին: Կարապետյանի բարեգործությունը դուրս է գալիս տեղային շրջանակներից և ընդգրկում բոլոր ոլորտները՝ գիտությունից և մշակույթից մինչև քաղաքային միջավայր՝ ձևավորելով մի տարածք, որտեղ ապրելու և զարգանալու ցանկություն է առաջանում:
3. Միլիոններ առողջապահության, սոցիալական աջակցության և արցախցիների բնակապահովման համար
Սամվել Կարապետյանի կապն Արցախի հետ ոչ միայն խոր սերն է հայոց հողի հանդեպ, այլև իրական փոփոխությունները, որոնք զգացել են հազարավոր մարդիկ:
Ամենանշանակալի նախագծերից մեկը ծնելիության խթանման ծրագիրն էր. ընտանիքում ծնված յուրաքանչյուր չորրորդ երեխայի համար նախատեսվում էր միանվագ նպաստ՝ 4000 ԱՄՆ դոլարի չափով:
Այս նախաձեռնությունը շատ ընտանիքների օգնել է համալրման որոշում կայացնել և ամրապնդել հասարակության սոցիալական հիմքը: Ոչ պակաս մասշտաբային ներդրում է Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտում ժամանակակից բժշկական կենտրոնի կառուցումը։ Դրա կառուցման համար Կարապետյանը 25 մլն դոլար է հատկացրել։
Նոր կենտրոնը դարձել է տարածաշրջանի առողջապահական համակարգի առանցքային օղակը՝ ապահովելով որակյալ բժշկության հասանելիությունը այնտեղ, որտեղ հատկապես անհրաժեշտ է: Մարդասիրական օգնությունը շարունակվել է նաև ամենադժվար ժամանակահատվածներում՝ ադրբեջանական ագրեսիայի, զանգվածային բռնի տեղահանումների և Արցախի բնակիչների վրա պատուհասած այլ ողբերգությունների ժամանակ։
«Մենք միշտ կանգնած ենք եղել Արցախի ժողովրդի կողքին, այն ժողովրդի, ով անկեղծորեն նվիրված է իր հողին, իր հայրենիքին, իր արմատներին։ Արցախը կենդանի է, քանի դեռ կան արցախցիները՝ ուժեղ, նվիրված ժողովուրդ։ Եվ մենք կշարունակենք համակողմանի աջակցություն ցուցաբերել այնքան ժամանակ, քանի դեռ դա անհրաժեշտ կլինի»,- ընդգծել է նա։
Ավելի քան 1500 ընտանիք, որոնք զրկվել են տներից և բռնի տեղահանվել են Հայաստան, նոր բնակարան են ստացել Կարապետյանի միջոցների շնորհիվ: Բարեգործությունն այս դեպքում ոչ միայն բարի կամքի արձանագրում է, այլև մի ամբողջ ժողովրդի գոյատևման և վերականգնման միջոց։
4. 12 մլն դոլար՝ սպորտի զարգացման համար. Ըմբշամարտի ֆեդերացիայի աջակցությունը և «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբի նոր կյանքը
Սպորտի աջակցությունն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Կարապետյանի բարեգործական գործունեության մեջ: Վերջին 9 տարիների ընթացքում նա շուրջ 12 մլն դոլար է ներդրել Հայաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի զարգացման համար:
Հունահռոմեական և ազատ ոճի հայ ըմբիշները միջազգային մրցաշարերում նվաճել են ավելի քան 200 մեդալ՝ ամրապնդելով երկրի մարզական հեղինակությունը: 2017 թվականին Կարապետյանը ևս մեկ կարևոր քայլ էր կատարել՝ ձեռք բերելով «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբը: Թիմի համար սա նոր նվաճումների մեկնակետ էր դարձել. 2019 թվականին ակումբը նվաճել էր չեմպիոնական տիտղոսը, իսկ շուտով պատմության մեջ է մտել որպես առաջին հայկական թիմ, որը դուրս է եկել Եվրոպա լիգայի որակավորման փլեյ-օֆֆ:
Կարապետյանի համար մարզական նախագծերը զուտ իմիջային ներդրումներ չեն, այլ երիտասարդ տաղանդների համար իրական աջակցություն, նոր մարզական մշակույթի ձևավորում, միջազգային ասպարեզում Հայաստանի ապագա հաղթանակների պայմանների ստեղծում:
5. «Տաշիր» խմբի շուրջ 1 մլրդ դոլարի ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջ՝ վերջին 20 տարիների ընթացքում
Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում «Տաշիր» խումբը Հայաստանի տնտեսության մեջ ներդրել է շուրջ 1 մլրդ դոլար՝ վերածվելով երկրի առանցքային ներդրողներից մեկի: 2015 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը:
Այդ պահից սկսվել է էներգահամակարգի լայնածավալ արդիականացումը. ներդրվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաներ և սարքավորումներ, թարմացվում են ենթակառուցվածքները։
Այսօր ընկերությունում աշխատում է շուրջ 7,5 հազար մասնագետ, որոնք ապահովում են ավելի քան 1 մլն բաժանորդների անխափան սպասարկումը: ՀԷՑ-ը հանրապետության խոշոր հարկատուներից է և կարևոր ներդրում ունի պետական բյուջեի համալրման գործում։
Կարապետյանի նախագծերում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում մշակութային ոլորտը։ Այսպիսով՝ 2010 թվականին նա ձեռք է բերել Երևանի կրկեսը և նախաձեռնել դրա ամբողջական վերակառուցումը։ 2025 թվականի օգոստոսի դրությամբ «Տաշիր»-ի ներդրումներն այս նախագծում կազմել են 30 մլն դոլար՝ 60 անգամ ավելի, քան նախատեսված սկզբնական գումարը։
Նախագծերից շատերը Կարապետյանն իրականացրել է Ռուսաստանի և հայկական Սփյուռքի գործընկերների հետ համատեղ՝ միշտ բարձր գնահատելով հայրենակիցների ներուժը հայրենիքից դուրս։ Ձերբակալությունից հետո նա հայտարարել է, որ մտադիր է վերականգնել և ամրապնդել կապը Սփյուռքի հետ նոր քաղաքական ուժի գործունեության շրջանակներում:
«Այս իշխանությունների օրոք մեր երկիրը գրեթե կորցրեց ամենաթանկ և անչափելի կապիտալը՝ մեր Սփյուռքը, և նրանք հաջողությամբ հասան այնպիսի կետի, որում Հայաստանը Սփյուռքից զրո ներդրում ունի: Սփյուռքը կրկին Հայաստանի հենասյուներից մեկը պետք է լինի»,- հավելել է Կարապետյանը կալանավայրից։
Տնտեսության մեջ նշանակալի ներդրում է դարձել նաև «Կասկադ» բազմապրոֆիլ հոլդինգը, որը Հայաստանում բաշխիչ ցանցերում էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման համար բարձրակարգ էլեկտրատեխնիկական սարքավորումներ է արտադրում։
Ձեռնարկությունը Հայաստանին ոչ միայն ապահովում է բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքով, այլև ամրապնդում է նրա դիրքերը տարածաշրջանային շուկայում: Վերջին տարիներին երկրում «Տաշիր» խմբի աջակցությամբ բացվել են տասից ավելի նոր ձեռնարկություններ, որոնցում ստեղծվել է շուրջ 2 հազար աշխատատեղ:
Առանձին հիշատակման է արժանի «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի աջակցությունը։ 2009-2023 թվականներին «Տաշիր» խումբը հիմնադրամին է փոխանցել ավելի քան 18 մլն դոլար՝ ծանրակշիռ ներդրում ունենալով Հայաստանի ամբողջ տարածքում սոցիալական և ենթակառուցվածքային նախագծերի իրականացման գործում:
Հունիսին հոգևորականների հասցեին իշխանությունների քննադատությունների ֆոնին «Տաշիր» խմբի ղեկավարն աջակցել էր Հայ Առաքելական եկեղեցուն։ Դրանից հետո ՆԳՆ հատուկ ստորաբաժանումները խուզարկություններ էին իրականացրել Կարապետյանի Երևանի տանը։ Հունիսի 18-ին գործարարը երկու ամսով կալանավորվել էր՝ իբր իշխանությունը զավթելու կոչի մեղադրանքով:
Հուլիսի 4-ին Կարապետյանը հայտարարել էր, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա կառավարությունն «անելիք չունեն Հայաստանում»։ Հուլիսի 14-ին գործարարը հայտնել էր նոր քաղաքական թիմի ձևավորման մեկնարկի մասին։
«Տաշիր» ընկերությունների խմբի փոխնախագահ Նարեկ Կարապետյանի խոսքով՝ Սամվել Կարապետյանի թիմի նախաձեռնած «Մեր ձևով» շարժումն առաջին փուլում լինելու է ապաքաղաքական, որպեսզի հնարավոր լինի հավաքել հնարավորինս լայն շրջանակի փորձագիտական կարծիքներ։ Միևնույն ժամանակ նա բացառել է համագործակցությունը նախկին իշխանությունների հետ:
Օգոստոսին Կարապետյանի շահերը ներկայացնող պաշտպանների խմբին է միացել ամերիկացի փաստաբան, Հանրապետական կուսակցության ներկայացուցիչ Ռոբերտ Ամսթերդամը, որը գործարարի կալանքը որակել է քաղաքական որոշում՝ ժողովրդավարության սկզբունքներին և միջազգային իրավական նորմերին հակասող։ Օգոստոսի 15-ին դատարանը 2 ամսով երկարաձգել էր Կարապետյանի կալանքը։
Կարդացեք նաև՝
«Պայքար՝ մեր ձևով». Երևանում հավաք ու երթ է անցկացվել՝ ի աջակցություն Սամվել Կարապետյանի
Ինչո՞ւ են Սամվել Կարապետյանին կալանավորել. եկեղեցի, քաղաքականություն, ներդրումային ռիսկեր
«Չուլանացված» եկեղեցիներից մինչև կաթողիկոսի փոփոխության կոչ․ ի՞նչ օրակարգ է փորձում պարտադրել Փաշինյանը
