Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սմարթֆոնների չափից ավելի օգտագործումը նվազեցնում է ուղեղի այն հատվածների ակտիվությունը, որը պատասխանատու է ճանաչողական հսկողության և կատարողական գործառույթների համար: Արդյունքները հրապարակել է «Psychiatry Research Neuroimaging» ամսագիրը: Նյարդային ակտիվության նվազումը կարող է կարևոր հետևանքներ ունենալ թվային սարքերից կախվածության մեր ըմբռնման համար, գրում է Incrussia.ru-ն։
Փորձի համար գիտնականներն ընտրել են 39 մասնակցի՝ հաշվի առնելով տարիքը, լեզվական հմտությունները և նյարդաբանական կամ հոգեկան հիվանդության բացակայությունը։ Ելնելով սմարթֆոններից կախվածության սանդղակում ստացած գնահատականներից՝ սուբյեկտները բաժանվել են երկու խմբի՝ սմարթֆոնների գերօգտագործողներ և վերահսկիչ խումբ: Յուրաքանչյուր մասնակից լրացրել է մի շարք գնահատումներ՝ սմարթֆոններից կախվածության և հոգեկան առողջության տարբեր ասպեկտները գնահատելու համար:
Ճանաչողական գործառույթները, ինչպիսիք են ուշադրությունը, հիշողությունը և ազդանշանների արձագանքը փորձարկող առաջադրանքները, մասնակիցների ուղեղի գործունեությունը գնահատվել է մագնիսական ռեզոնանսային պատկերման (MRI) միջոցով: Այս մոտեցումը թույլ է տվել հետազոտողներին բացահայտել հատուկ նյարդային օրինաչափություններ՝ կապված սմարթֆոնների չափից ավելի օգտագործման հետ:
Սմարթֆոնների չափից շատ օգտագործած խումբը զգալիորեն ավելի քիչ ակտիվություն է ցուցաբերել ուղեղի ճակատային պարիետալ բլթի վրա, որը պատասխանատու է ուշադրության և իմպուլսների վերահսկման համար: Ուղեղի ակտիվության նվազումը կապված է սմարթֆոնների կախվածության վարկանիշների ավելի բարձր միավորների հետ՝ հատկապես այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են սմարթֆոնների վրա ծախսված ժամանակը և սմարթֆոնների օգտագործման ցանկությունը:
Հետաքրքիր է, որ այս նյարդային օրինաչափությունները նման էին կախվածություն առաջացնող վարքագծի այլ ձևերի նկատվածներին, ինչը ցույց է տալիս կախվածության պոտենցիալ ընդհանուր նյարդային հիմքը՝ լինի դա նյութից, թե սմարթֆոնից:
Այս հետազոտության սահմանափակումներից մեկը մասնակիցների (երիտասարդ մեծահասակների) համեմատաբար փոքր ընտրանքի չափն ու կոնկրետ ժողովրդագրական կազմն է, ինչը կարող է սահմանափակել արդյունքների ընդհանրացումը: Բացի այդ, հետազոտության ռազմավարությունը թույլ չի տալիս եզրակացություններ անել այն մասին, թե արդյոք սմարթֆոնի չափից ավելի օգտագործումն առաջացնո՞ւմ է այս նեյրոնային օրինաչափությունները, թե՞, ընդհակառակը, օրինաչափությունների առկայությունն ազդում է սմարթֆոնից կախվածության ձևավորման վրա։ Հետագա ուսումնասիրություններ են անհրաժեշտ՝ հետագայում ուսումնասիրելու այս հարաբերությունները և պարզելու՝ արդյոք այս նյարդային փոփոխությունները մշտակա՞ն են, թե՞ շրջելի:
Ավելի վաղ կատարված ուսումնասիրությունը, ընդհակառակը, պարզել էր, որ սմարթֆոնների հաճախակի օգտագործումը բարելավում է ակադեմիական աշխատանքը: Փորձը ցույց է տվել, որ այն երեխաները, ովքեր մինչև ուշ չէին օգտագործում իրենց սմարթֆոնները, ավելի քիչ հավանական է, որ դժվարություններ ունենան դասարանում ուշադրություան հետ կապված:
