Տնտեսագիտության ոլորտում Նոբելյան մրցանակակիր Դարոն Աճեմօղլուն The Bell-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ նախկին խորհրդային հանրապետություններից Հայաստանն ամենապատրաստվածներից մեկն էր դեպի ժողովրդավարություն անցում կատարելու՝ մարդկային կապիտալի բարձր մակարդակի, օտար երկրների և սփյուռքի աջակցության շնորհիվ։
Սակայն, չնայած այս առավելություններին, երկիրը չի կարողացել էական հաջողությունների հասնել ո՛չ քաղաքական, ո՛չ էլ տնտեսական ոլորտներում, կարծում է տնտեսագետը։
Ըստ Աճեմօղլուի՝ քաղաքացիական հասարակության թուլությունը և նախկին կոմունիստական կադրերի ազդեցությունը, որոնք անկախությունից հետո պահպանեցին իշխանությունը, դարձել են Հայաստանում և հետխորհրդային այլ երկրներում հաջող ժողովրդավարացման հիմնական խոչընդոտները:
Տնտեսական անցումը, ըստ նրա, նույնպես բարդ է. սեփականաշնորհումը և խորհրդային անցյալի հետ կապված էլիտաների պահպանումը հաճախ հանգեցրել են կոռուպցիայի աճին և տնտեսության օլիգարխացմանը: Տնտեսագետն ընդգծել է, որ ժողովրդավարության հաջող անցումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե այն քաղաքացիներին ապահովի ավելի բարձր եկամուտներով, բարձրորակ հանրային ծառայություններով և կոռուպցիայի ցածր մակարդակով։
Հակառակ դեպքում, ինչպես եղավ Ռուսաստանում, Աճեմօղլուի կարծիքով՝ ժողովրդավարական ինստիտուտներից հանրային հիասթափությունը կարող է հանգեցնել ինքնավարության հետընթացի: Տնտեսագետը Հայաստանի փորձը համեմատել է Լեհաստանի և Չեխիայի հաջողությունների հետ, որոնք մեծապես օգուտ են քաղել զարգացած քաղաքացիական հասարակությունից և Եվրամիության աջակցությունից։ Նա գտնում է, որ Հայաստանում և հետխորհրդային մյուս հանրապետություններում նման գործոնների բացակայությունն է դարձել նրանց ժողովրդավարական զարգացման կարևորագույն խոչընդոտը։
Համաձայն «Ժողովրդավարության գլոբալ պետություն» նախաձեռնության՝ Հայաստանը միջին միավորներ էր ստացել ժողովրդավարության գնահատման շրջանակի բոլոր չորս կատեգորիաներում՝ համեմատաբար բարձր միավորներով իրավունքների և ավելի ցածր միավորներով՝ օրենքի գերակայության ոլորտում: «Ներկայացուցչություն» անվանակարգում Հայաստանը 2024 թվականի դրությամբ 173-ից 80-րդն էր, «Մարդու իրավունքներ» կատեգորիայում՝ 52-րդը, «Օրենքի գերակայության» առումով ՝ 92-րդը և «Մասնակցություն» կատեգորիայում՝ 87-րդը՝ 173-ից։
