Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանն հայտարարել է, որ խորհրդարանում Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների՝ Հայաստանում կենսապայմաններն ստուգող հանձնաժողովի ստեղծումը պայմանավորված է Արցախի ժողովրդին օգնելու իշխանությունների գործողությունների ցածր արդյունավետությամբ։ Այսպես է նա մեկնաբանել Armenia Today-ին խորհրդարանական ընդդիմության՝ հանձնաժողով ստեղծելու առաջարկը։
«Չեմ ասում, թե կառավարությունը ոչինչ չի անում, բայց արդյունքները հեռու են ցանկալիից։ Ակնհայտ է, որ ինչ-որ բան սխալ է արվում կամ արվում է կիսատ, իսկ հանձնաժողովի ստեղծման նպատակն է պարզաբանել, թե կոնկրետ ի՞նչ սխալ է արվում, և առաջարկներ ներկայացնել, որոնք կհեշտացնեն մեր հայրենակիցների ինտեգրումը Հայաստանում՝ նախքան Արցախի Հանրապետություն վերադառնալու նրանց իրավունքի իրացումը»,- ասել է Խաչատրյանը։
Պատգամավորը հայտարարել է, որ արցախցիների՝ Հայաստանից հեռանալու պատճառը իշխանությունների՝ կենցաղային ամենատարրական խնդիրները լուծելու անկարողությունն է՝ աշխատանքի, բնակության, կրթության, որոշ դեպքերում՝ առողջապահության, բուժօգնության և կենսաթոշակի իրավունքը։
Խաչատրյանի նշած մեկ այլ խնդիր է Արցախի ժողովրդի նկատմամբ խտրական, ընդգծված թշնամական վերաբերմունքը «Հայաստանի որոշ քաղաքացիների կողմից՝ սկսած վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից»։
«Մասնավորապես, երբ նա ասում է, որ մարդիկ գնում են Հայաստանից բանակում չծառայելու համար, նա նպատակ է հետապնդում թշնամանք սերմանել Արցախի ժողովրդի նկատմամբ»,- պարզաբանել է պատգամավորը։
Նա նաև կոչ է արել տեղահանվածների՝ Հայաստանում մնալու որոշումը չկապել նրանց նկատմամբ կառավարության քաղաքականության հետ։ Նրա կարծիքով՝ այս հարցում մեծ դեր է խաղացել Հայաստանի քաղաքացիների օգնությունն արցախցի հայրենակիցներին։
«Կան մարդիկ, ովքեր արցախցիներին անվճար բնակարան են տրամադրել։ Գործատուներ կան՝ ասում են, որ իրենց աշխատող է պետք, բայց Արցախի քաղաքացու կընդունեն։ Գործատուներ էլ կան՝ ասում են, որ այս պահին աշխատուժի կարիք չունեն, բայց 1-2 հոգու կընդունեմ, որովհետև այդ մարդիկ աշխատանքի կարիք ունեն։ Մանկապարտեզներ կային՝ ասում էին, որ տեղ չունեն, բայց գոնե մեկ երեխայի կընդունեն։ Ի՞նչ կապ ունի այս ամենի հետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Որևէ կապ չունի»,- ասել է նա։
Խաչատրյանը հորդորել է չհավատալ վարչապետի հայտարարություններին և հիշել 2023 թվականի աշնանը Փաշինյանի խոսքերն այն մասին, որ արցախցիների կյանքին ոչինչ չի սպառնում, մինչդեռ մոտ 60 փախստական մահացել է Հայաստան գալու ճանապարհին։ Պատգամավորը կոչ է արել արցախցիներին հարցնել՝ գո՞հ են իշխանությունների օգնությունից, ինչպես նաև հետաքրքրվել, թե քանի՞սն են օգտվել իշխանությունների նախաձեռնած՝ արցախցիներին բնակարանով ապահովելու ծրագրից։
Պատասխանելով ԱԺ-ում նախկինում ստեղծված այլ քննիչ հանձնաժողովների աշխատանքի արդյունքների վերաբերյալ հանրության կողմից տեղեկատվության պակասի մասին հարցին՝ պատգամավորն ընդգծել է, որ այս իրավիճակը պայմանավորված է խորհրդարանական մեծամասնության կողմից հանձնաժողովների աշխատանքը բոյկոտով։ Նա պարզաբանել է, որ երբ իշխող կուսակցության պատգամավորները դեմ են քվեարկում հանձնաժողովի մասին որոշման նախագծին, վերջինս չի կարողանում գործել, նիստեր հրավիրել, որոշումներ կայացնել։ Խաչատրյանի խոսքով՝ իշխանությունները փորձում են թաքցնել խնդիրները, որոնք պետք է քննի հանձնաժողովը։
Խաչատրյանը մեկնաբանել է նաև Արդարադատության նախարար Գրիգոր Մինասյանի հրաժարականը և դրանից հետո արդարադատության համակարգում հնարավոր փոփոխությունները։ Նա նշել է, որ երկրում դժգոհությունն աճում է և ոչ միայն արդարադատության համակարգի մասով։
«Իհարկե, անհատական հրաժարականները կարող են հարցը լուծել, բայց կնախընտրեի, որ խմբակային հրաժարական լինի՝ 12 նախարար, երկու փոխվարչապետ և մեկ վարչապետ»,- եզրափակել է նա։
2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ն Ադրբեջանի կողմից իրականացված հարձակումից հետո Արցախից Հայաստան ներքին տեղահանվածների թիվը գերազանցել էր 100 հազարը։ 2024 թվականի օգոստոսին ԱԱԾ-ն Armenia Today-ին հայտնել էր, որ 2020 թվականից ի վեր՝ երկիրը լքած արցախցիների թիվը գրեթե 27 հազար է։
Սեպտեմբերի 25-ին խորհրդարանում ստեղծվել էր Արցախի ներքին տեղահանվածների կենսապայմանները ստուգող քննիչ հանձնաժողով։ Հանձնաժողովի ձևավորման որոշումը կայացրել էր ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը՝ պատգամավորների ընդհանուր թվի մեկ քառորդի պահանջով։ Հոկտեմբերի 2-ին «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորները դեմ էին քվեարկել Հայաստանում Արցախից տեղահանվածների բնակության պայմաններն ստուգող քննիչ հանձնաժողովի անդամների թվի մասին որոշման նախագծին։
