ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը բանակցային փաստաթղթերը հրապարակելու կառավարության քայլն Արցախի հարցում պատասխանատվությունը նախկին իշխանությունների վրա բարդելու փորձ է անվանել։ Միևնույն ժամանակ՝ նա վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա թիմի այդ փորձը հաջողված չի համարել։
«Փաստաթղթերի հրապարակումը ոչ այլ ինչ է, քան պարզունակ, ընդ որում՝ անհեռանկարային փորձ այլոց վրա բարդելու պատասխանատվությունը 2018 թվականի մայիսից հետո Լեռնային Ղարաբաղի հարցով իշխանությունների վարած ձախողյալ քաղաքականության աղետալի հետևանքների համար։ Պատասխանատվությունն այլոց վրա բարդելու Փաշինյանի ու իր թիմի փորձը տապալվեց»,- հայտարարել է Սարգսյանը։
Նրա գնահատմամբ՝ հրապարակված փաթեթը «պարզունակ և անհեռանկարային» է և չի ներկայացնում բանակցային ամբողջ պատկերը։
ՀՀԿ նախագահը նշել է, որ եթե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների առաջարկները միակողմանիորեն նպաստել են Ադրբեջանին, ապա անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ է Բաքուն տարիներ շարունակ հրաժարվել այդ առաջարկներից, քննադատել Մինսկի խմբին և մերժել նախագահների ու ԱԳ նախարարների մակարդակով ընդունված բազմաթիվ հայտարարություններն ու պայմանավորվածությունները։
Նրա խոսքով՝ մինչև 2018-ը Հայաստանի դիրքորոշումը մեծապես համահունչ էր համանախագահների մոտեցումներին, իսկ Ադրբեջանը հակադրվում էր ոչ միայն Հայաստանին, այլև միջազգային հանրությանը։
Նախկին նախագահը հիշեցրել է, որ 2008-ից մինչև 2018-ն Արցախյան հարցի կարգավորման շուրջ մշակվել էր փաթեթային մոտեցում՝ միջանկյալ կարգավիճակի, հետագա հանրաքվեով վերջնական կարգավիճակի, անվտանգության բազմամակարդակ երաշխիքների, Լաչինի միջանցքի, փուլային տարածքային վերադարձի և հաղորդակցությունների բացման բաղադրիչներով։ Նրա խոսքով՝ Կազանում քննարկված «հիմնարար սկզբունքները» և դրանց հիման վրա մշակված non paper փաստաթղթերն ստեղծել էին լուծման «պատկառելի հենք», որը Հայաստանի նոր իշխանությունները փաստացի դրել են հարցականի տակ՝ հայտարարելով, թե պատրաստվում են բանակցել «իրենց կետից»։
Սարգսյանի գնահատմամբ՝ հենց այս մոտեցումն ու Փաշինյանի քաղաքականությունն են թույլ տվել Ադրբեջանին Հայաստանը ներկայացնել որպես ոչ կառուցողական կողմ և օգտագործել դա որպես պատերազմի առիթ։ Սարգսյանը պնդել է, որ 2020-ի պատերազմը հնարավոր էր կասեցնել «համարժեք հակահարվածի» և դաշնակիցների հստակ աջակցության պայմաններում, սակայն «դիվանագիտական, քաղաքական և ռազմական սխալների պատճառով» Հայաստանը հայտնվեց ծանր վիճակում։
Նա շեշտել է, որ կառավարությունն ընտրովի է հրապարակել փաստաթղթերը՝ անտեսելով ինչպես 2008-2017 թվականների ԵԱՀԿ գագաթնաժողովների ու ԱԳՆԽ-ի կարևոր հայտարարությունները, այնպես էլ 1994-1995 թվականներին ստորագրված եռակողմ, անժամկետ հրադադարի համաձայնագրերը։ Նրա ձևակերպմամբ՝ այս ամենը միջազգային հարթակում տարիներով ձևավորված ժառանգություն էր, որն «ապաշնորհ կերպով» է տնօրինվել նոր իշխանությունների կողմից։
Եզրափակելով՝ Հայաստանի նախկին ղեկավարը հավելել է, որ 2018-ից հետո Լեռնային Ղարաբաղին վերաբերող փաստաթղթերի ամբողջական հրապարակումը կցուցադրեր, թե ինչ ժառանգություն է թողնելու գործող կառավարությունը։ Նա հիշեցրել է Փաշինյանի՝ «ամեն ինչի մասին ժողովրդին տեղեկացնելու» խոստումը, որը, ըստ Սարգսյանի, փոխարինվել է խորհրդանշական ժեստերով ու սոցիալական ցանցերում արված հրապարակումներով։
Դեկտեմբերի 2-ին կառավարությունը հանրայնացրել էր Արցախյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացի 13 փաստաթուղթ։
