Ինչի՞ մասին է ՀՀ-ԱՄՆ ռազմավարական գործընկերության կանոնակարգը

Երևանը և Վաշինգտոնը կընդլայնեն պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում համագործակցության ծրագրերի շրջանակը, ասված է ՀՀ ԱԳՆ կայքում հրապարակված Ռազմավարական գործընկերության կանոնակարգում։

Ըստ կանոնակարգի՝ 2025 թվականի ընթացքում երկրները մի քանի երկկողմ խորհրդակցություններ կանցկացնեն ռազմական ոլորտում։ ԱՄՆ-ն կօգնի հայ զինվորականների պատրաստմանը։

Անվտանգության և պաշտպանության ոլորտի համագործակցություն

Անվտանգության ոլորտում ընդհանուր առաջնահերթությունը եվրաատլանտյան կառույցներին Հայաստանի ինտեգրման խորացումն է։ Միացյալ Նահանգներն ավելի մեծ աջակցություն կցուցաբերի Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումների ծրագրերին, որոնք ուղղված են ՆԱՏՕ-ի երկրների հետ։

ՀՀ-ն և ԱՄՆ-ն նախատեսում են ուսումնասիրել զանգվածային ոչնչացման զենքի և վտանգավոր տեխնոլոգիաների տարածման դեմ պայքարի միջոցները՝ միջազգային չտարածման չափանիշներին համապատասխանելու, արտահանման վերահսկողության արդյունավետ կիրառման և վերահսկողության ամրապնդման միջոցով: Այդ նպատակով Նահանգները մտադիր է աջակցել ՀՀ սահմանապահ զորքերի և ՊԵԿ կարողությունների զարգացմանը:

Կանոնադրության համաձայն՝ ԱՄՆ-ն մտադիր է շարունակել իրավունքները հարգող կառույցների խթանումը, այդ թվում՝ ՆԳՆ և իրավապահ գերատեսչությունների բարեփոխումներին և արդիականացմանն ուղղված ՀՀ ջանքերին աջակցության միջոցով:

Տնտեսական համագործակցություն

Փաստաթղթի տնտեսական հատվածը ներառում է աշխատանքային խմբի ստեղծում՝ կրկնակի նշանակության ապրանքների արտահանման հսկողությունն ուժեղացնելու, քաղաքական նախագծերի համակարգման և տեղեկատվության փոխանակման համար: Հայաստանը և Միացյալ Նահանգները մտադիր են ուսումնասիրել Հայաստանի էներգիայի արտադրության, մատակարարումների բազմազանեցման և աճի հնարավորությունները:

Սա ներառում է քաղաքացիական միջուկային էներգիայի ծրագրի զարգացում՝ միջուկային ապահովության, անվտանգության և չտարածման բարձրագույն ստանդարտներին համաձայն, էներգետիկ անվտանգության և արդյունավետության խթանման ջանքեր, այդ թվում՝ Հայաստանի էներգետիկ հաշվեկշռում վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների մասնաբաժնի զգալի աճ, ինչպես նաև տարածաշրջանային ու եվրոպական շուկաների հետ Հայաստանի էներգետիկ կապակցվածությանն ուղղված միջոցառումներ:

Երևանը և Վաշինգտոնը կավելացնեն երկկողմ առևտուրն ու ներդրումները, ինչպես նաև կամրապնդեն համագործակցությունն ու առևտուրը գյուղատնտեսության ոլորտում։ Կանոնակարգում ընդգծվում է, որ Հայաստանը և Միացյալ Նահանգները մտադիր են խորացնել hամագործակցությունն՝ ուղղված Հայաստանի ինտեգրմանն առավել լայն տարածաշրջանային տրանսպորտային ցանցերին և կապակցման նախաձեռնություններին, մասնավորապես՝ Հայաստանի «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծի` ամուր քաղաքական աջակցության և դրա խթանման միջոցով: 

Ժողովրդավարության, արդարադատության և ներառման ամրապնդման շուրջ համագործակցություն

Միացյալ Նահանգները նախատեսում է շարունակել աջակցել Հայաստանին՝ Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված անձանց և փախստականներին օգնություն տրամադրելու գործընթացում։

Փաստաթղթի համաձայն՝ երկրները կաշխատեն ամրապնդել օրենքի գերակայությունը և խոսքի ազատությունը, ինչպես նաև բարելավել հակախտրական իրավական դաշտը։ Փաստաթղթում այս առումով հատուկ ուշադրություն է դարձվում անկախ լրատվամիջոցների աշխատանքին։

Հայաստանն ու Միացյալ Նահանգները մտադիր են ձգտել բարձրացնել դատական ​​համակարգի անաչառությունն ու անկախությունը, հանրային վստահությունն ու թափանցիկությունը, ինչպես նաև մշակել վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմներ։

Ակնկալվում է, որ նման աջակցությունը կներառի ոստիկանական կրթություն և այլ միջոցառումներ՝ ապահովելու հանրային անվտանգությունը, չարաշահումների համար պատասխանատուներին հետաքննելու և պատասխանատվության ենթարկելու, ինչպես նաև անդրազգային հանցագործության և կոռուպցիայի դեմ պայքարելու համար: 

Միացյալ Նահանգների և Հայաստանի իշխանությունները պայմանավորվել են ուժեղացնել հակակոռուպցիոն ինստիտուտները և բարեխղճությունը հանրային ծառայությունների բոլոր ոլորտներում:

Վաշինգտոնը կօգնի բարելավել Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության իրավական և կարգավորող դաշտը և ամրապնդել Հայաստանի մարդու իրավունքների ինստիտուտները: Աշխատանքներ են նախատեսվում նաև բարձրացնել պետական ​​պաշտոնյաների թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը, ինչպես նաև ընդլայնել քաղաքացիների և լրատվամիջոցների հասանելիությունը պետական ​​տեղեկատվությանը Հայաստանում:

Միացյալ Նահանգները կաշխատի բարձրացնելու քաղաքական բազմակարծությունը Հայաստանում՝ թափանցիկ, արդար քաղաքական մրցակցություն երկրում։ Ի թիվս այլ բաների՝ Միացյալ Նահանգները կխրախուսի քաղաքական կուսակցությունների, վերլուծական կենտրոնների և ոչ կառավարական կազմակերպությունների զարգացումը և կաջակցի նրանց մասնակցությանը օրենսդրության և բարեփոխումների մշակմանը` առավել մրցունակ ընտրական միջավայր ստեղծելու համար:

Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվելու պետական ​​պաշտոնյաների աշխատանքի վերահսկմանը։

Հայաստանն ու ԱՄՆ-ն հունվարի 14-ին ստորագրել էին ռազմավարական գործընկերության կանոնադրությունը։ Փաստաթուղթը Վաշինգտոնում ստորագրել էին ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը։

Հայաստանը ռազմավարական երկխոսություն էր սկսել ԱՄՆ-ի հետ 2022 թվականի մայիսին՝ Միրզոյանի և Բլինքենի միջև Վաշինգտոնում կայացած հանդիպումից հետո։ Հունիսի 11-ին Միրզոյանը հայտարարել էր ԱՄՆ-ի հետ երկխոսությունը ռազմավարական գործընկերության ընդլայնման ծրագրերի մասին։