ԱՄՆ-ն մերժել է Իրանի պահանջները՝ փոխելու փետրվարի 6-ին նախատեսված երկու երկրների միջև բանակցությունների ձևաչափը և վայրը, հայտնում է Axios-ը՝ հղում անելով ԱՄՆ պաշտոնյաներին։
ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնաց Սթիվեն Ուիթկոֆի և Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի հանդիպման մասին հայտարարվել էր փետրվարի 2-ին։ Սկզբնական հաղորդագրությունները ցույց էին տալիս, որ Ստամբուլի բանակցություններին կմասնակցեն մի քանի արաբական և մուսուլմանական երկրների ներկայացուցիչներ։
Հրատարակությունը նշում է, որ Իրանը փետրվարի 3-ին հայտարարել է, որ ցանկանում է բանակցությունները տեղափոխել Օման և անցկացնել երկկողմ՝ ապահովելու համար, որ դրանք կենտրոնանան միայն Թեհրանի միջուկային ծրագրի վրա։ ԱՄՆ-ն քննարկել է վայրը փոխելու խնդրանքը, բայց չորեքշաբթի օրը որոշել է մերժել այն, հաղորդում է Axios-ը։
«Մենք նրանց ասացինք, որ կա՛մ սա, կա՛մ ոչինչ, և նրանք ասացին՝ լավ, ուրեմն՝ ոչինչ»,- ասել է աղբյուրը։
Նա նաև նշել է, որ եթե իրանցիները պատրաստ են վերադառնալ սկզբնական ձևաչափին, Միացյալ Նահանգները պատրաստ է հանդիպում անցկացնել այս կամ հաջորդ շաբաթ։
«Մենք ցանկանում ենք արագ իրական համաձայնության հասնել, հակառակ դեպքում՝ մարդիկ կքննարկեն այլ տարբերակներ»,- մեջբերում է հրատարակությունը անանուն բարձրաստիճան պաշտոնյայի խոսքերը։
Նշվում է, որ բանակցությունների վայրի և ձևաչափի շուրջ անհամաձայնությունները կարող են խոչընդոտել կարգավորման դիվանագիտական ուղին և համոզել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին ընտրել ռազմական գործողությունների ճանապարհը:
Ավելի վաղ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բովանդակային բանակցությունները պետք է ներառեն Թեհրանի հրթիռային զինանոցի և այլ հարցերի քննարկում, փոխանցում է Reuters-ը: Ըստ պետքարտուղարի՝ բանակցությունները, միջուկային հարցից բացի, պետք է ընդգրկեն նաև Իրանի բալիստիկ հրթիռների հեռահարությունը, Թեհրանի աջակցությունը Մերձավոր Արևելքի խմբավորումներին և «սեփական ժողովրդի նկատմամբ վերաբերմունքը»:
Սակայն իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյան գործակալությանը հայտնել է, որ բանակցությունների ժամանակ կքննարկեն միայն Իրանի միջուկային ծրագիրը, և որ Թեհրանի հրթիռային ծրագրի հարցը «սեղանին չէ»:
Իսրայելը Միացյալ Նահանգների հետ շփումներում պնդում է իր պահանջները Թեհրանի հետ Վաշինգտոնի բանակցությունների վերաբերյալ, հայտնում է ՏԱՍՍ-ը՝ հղում անելով իսրայելական լրատվամիջոցներին: Ըստ այդ լրատվամիջոցների՝ փետրվարի 3-ին Երուսաղեմում Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և Ուիթկոֆի միջև կայացած հանդիպման ժամանակ Իսրայելն ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից առաջ ներկայացրել է չորս պահանջ:
Այս պահանջները ներառում են Իրանի բարձր հարստացված ուրանի պաշարների տեղափոխումը մեկ այլ երկիր, Թեհրանի կողմից միջուկային հետագա հարստացումից հրաժարվելը, Իրանի կողմից բալիստիկ հրթիռների արտադրության կրճատումը և Մերձավոր Արևելքում Իրանի դաշնակից ուժերին ֆինանսավորման և մատակարարումների դադարեցումը։
Այսօր ավելի վաղ Axios-ը հայտնել էր, որ Թրամփի վարչակազմը համաձայնել է Իրանի խնդրանքով միջուկային ծրագրի շուրջ այս շաբաթ նախատեսված բանակցությունները Թուրքիայից տեղափոխել Օման։
Իրանում իրավիճակը սրվել էր 2025 թվականի դեկտեմբերի վերջին ազգային արժույթի արագ արժեզրկման պատճառով զանգվածային բողոքի ցույցերի ալիքից հետո: ԱՄՆ նախագահը բազմիցս հայտարարել է Իրանի վրա հարձակվելու հնարավորության մասին: Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեին փետրվարի 1-ին հայտարարել էր, որ իր երկրի դեմ ԱՄՆ-ի նոր ագրեսիան կարող է հանգեցնել տարածաշրջանային հակամարտության:
