Ֆիզիկայի ոլորտում 2025 թվականի Նոբելյան մրցանակին արժանացել են անգլիացի Ջոն Քլարկը, ֆրանսիացի Միշել ԴեՎորը և ամերիկացի Ջոն Մարտինիսը՝ էլեկտրական շղթայում մակրոսկոպիկ քվանտային-մեխանիկական թունելավորման և էներգիայի քվանտացման հայտնագործության համար, ասվում է Նոբելյան կոմիտեի մամուլի հաղորդագրության մեջ։
Այս տարվա Նոբելյան մրցանակակիրները փորձեր են կատարել էլեկտրական շղթայի վրա, ցույց են տվել քվանտային մեխանիկական թունելային էֆեկտը և էներգիայի մակարդակը համակարգում, որը բավականաչափ մեծ էր ձեռքում պահելու համար։
«Հրաշալի է տեսնել, թե ինչպես է քվանտային մեխանիկան՝ դարավոր տեսությունը, շարունակում նոր անակնկալներ մատուցել։ Դա նաև աներևակայելի օգտակար է, քանի որ քվանտային մեխանիկան թվային տեխնոլոգիաների հիմքն է»,- ասել է ֆիզիկայի Նոբելյան կոմիտեի նախագահ Օլե Էրիկսոնը։
Ըստ մամուլի հաղորդագրության՝ այս տարվա ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի շնորհման նվաճումները հնարավորություն են տալիս զարգացնել քվանտային տեխնոլոգիաների հաջորդ սերունդը, ներառյալ՝ քվանտային կրիպտոգրաֆիան, համակարգիչները և սենսորները: Դափնեկիրների աշխատանքը քվանտային հաշվարկները վերածել է զուտ ակադեմիական առարկայից արագ զարգացող տեխնոլոգիական ոլորտի։
Անցյալ տարի ֆիզիկայի ոլորտում Նոբելյան մրցանակը շնորհվել էր ամերիկացի գիտնական Ջոն Հոփֆիլդին և բրիտանա-կանադացի գիտնական Ջեֆրի Հինթոնին՝ «իրենց հիմնարար հայտնագործությունների և գյուտերի համար, որոնք հնարավոր դարձրին մեքենայական ուսուցումը արհեստական նեյրոնային ցանցերի միջոցով»։
Հոկտեմբերի 6-ին հայտարարվել էին ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրները։ Մրցանակները շնորհվել էին ամերիկացի գիտնականներ Մերի Բրանկոուին և Ֆրեդ Ռամսդելին, ինչպես նաև ճապոնացի գիտնական Սայմոն Սակագուչիին՝ աուտոիմուն հիվանդությունների վերաբերյալ հայտնագործությունների համար, որը կանխում է իմունային համակարգի կողմից օրգանիզմին վնաս հասցնելը։
