«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունն իր վարչապետի թեկնածու Սամվել Կարապետյանի մշակած «Ուժեղ խաղաղություն» անվտանգության ծրագրի շնորհանդեսին առաջարկել է ՀՀ անվտանգայի համակարգը բարելավող լուծումներ, որոնք ներկայացրել է պատերազմի հերոս, լեգենդար հետախույզ Արթուր Ավանեսյանը։
Առաջին կետով Ավանեսյանն առաջարկել է ներդնել խելացի սահմանների համալիր համակարգ՝ մարդկային գործոնների ռիսկը նվազեցնելու և սահմանների անխոցելիությունն ապահովելու համար։
«Սահմանագծի ամբողջ երկայնքով արհեստական բանականության հիման վրա սենսորային ցանցերի և ինքնավար հարվածային միջոցների տեղակայում»,- առաջարկել է նա։
Երկրորդ կետով Ավանեսյանն առաջարկել է ստեղծել ռազմական հետախուզության և կանխատեսման համակարգ՝ սպառնալիքները վաղ փուլում հայտնաբերելու նպատակով։
Երրորդ կետով առաջարկել է Զինված ուժերում միասնական կառավարման համակարգի ներդրում, որը կառավարում է օդային, ցամաքային և տեղեկատվական տիրույթների համապատասխան գործողությունները։
Չորրորդ կետով առաջարկել է Հայաստանի անկախության համար տեղական ռազմարդյունաբերական համալիրի ստեղծում, որը ՀՀ-ի համար գերակա նպատակ է։
«Դա մեզ հնարավորություն է տալու ճգնաժամային իրավիճակներում նվազեցնել մեր կախվածությունն այլ երկրներից։ Ու, բացի դրանից, ավելի խելամիտ օգտագործել պաշտպանական բյուջեն»,- ասել է Ավանեսյանը։
Հինգերորդ կետով նա առաջարկել է հակաօդային պաշտպանական համակարգի արդիականացում։
«Հայաստանի երկինքը լինելու է ամբողջովին պաշտպանված։ Սա մեզ համար գերակա նպատակ է։ Ցավալիորեն պատմությունը ցույց է տվել, երբ անպաշտպան է Հայաստանի երկինքը, անպաշտպան է հայ զինվորը»,- հայտնել է Ավանեսյանը։
Նա կարևորել է հակաօդային պաշտպանության համակարգերի՝ որսի դրոնների, հակաօդային հրթիռների, ռեպ համակարգերի, խափանման մեթոդների կիրառումը, որով Հայաստանի երկինքը կլինի պաշտպանված։
Վեցերորդ կետով կարևորել է հայ զինվորի, հայ սպայի պատիվը։
«Հայ զինվորականը միշտ էլ կռվել է առյուծի պես՝ գիտակցելով, որ թիկունքում հայրենիքն է, իր ընտանիքը, նա չի պարտվել, չի խոնարհվել, չի հանձնվել, քանի դեռ թիկունքից չեն հարվածել»,- շեշտել է Ավանեսյանը։
Ըստ Ավանեսյանի՝ տևական խաղաղության ամենահուսալի հիմքը՝ անվտանգությունը, չի կարող կառուցվել հույսի վրա, այն ունի երկու հենք՝ Զինված ուժեր և դիվանագիտություն, և մեկը մյուսին փոխլրացնելու դեպքում հնարավոր կլինի ունենալ ցանկալի արդյունք։
«Ուժեղ բանակը պատերազմ չի սկսում, այն կանխում է պատերազմը։ Ուժեղ խաղաղությունը հնարավոր է միայն ուժեղ բանակի շնորհիվ։ Ես մի ամբողջ կյանք անցկացրել եմ սահմանին։ Եղել են դեպքեր, երբ մեկ ամբողջ ամսվա ընթացքում պարզապես քնել եմ մի քանի րոպե, բայց այդ քունն ամենաարդարն էր։ Այսօր չեմ կարող հանգիստ քնել, որովհետև վտանգված է մայր Հայաստանը։ Ես ձեզ խոստանում եմ՝ ամեն որոշում, ամեն ռեֆորմ, ամեն քայլ կատարվելու է մի հարցի պատասխանով, արդյոք դա ուժեղ կդարձնի՞ Հայաստանը»,- ընդգծել է հետախույզը։
Կարապետյանի թիմին միացել են անվտանգության ոլորտի միջազգային փորձագետներ, նրանց թվում են Իսրայելից օդային պաշտպանության հարցերով խորհրդատու Զվիկա Խայմովիչը և Հունաստանից հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների պատրաստման մասնագետ Էֆտիմիս Տուրտիդիսը։
Խայմովիչը թիմում ներգրավված է հակաօդային պաշտպանության և ժամանակակից սպառնալիքներին դիմակայելու ռազմավարության մշակման ուղղությամբ, Տուրտիդիսը՝ հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների պատրաստության և մարտավարական վերապատրաստման ուղղությամբ։
Խայմովիչը շնորհանդեսի իր ելույթում նշել է, որ թիմի ներկայացրած անվտանգության ծրագիրը հիմնված է ժամանակակից սպառնալիքներին համապատասխան։ Տուրտիդիսը հավելել է, որ սահմանների պաշտպանության համակարգում կարևոր դեր ունեն փոքրաթիվ, բարձր պատրաստվածության և արագ արձագանքման ունակ ստորաբաժանումները, իսկ անվտանգության ապահովումը հնարավոր է միայն համակարգային պատրաստության դեպքում։
Նրա խոսքով՝ ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակն անկայուն է, տարածաշրջանում առկա են լուրջ մարտահրավերներ, սահմանների շուրջ լարվածություն և արագ փոփոխվող վտանգներ, որոնք պահանջում են նոր մոտեցումներ անվտանգության ոլորտում։
Խայմովիչը նշել է, որ անվտանգության ռազմավարությունը պետք է լինի ոչ թե ձևական փաստաթուղթ, այլ իրական կողմնացույց, որը կուղղորդի պետության որոշումները և գործողությունները՝ ուժեղ և կայուն Հայաստան կառուցելու համար։
«Ժամանակակից սպառնալիքները հիմնականում կապված են նոր տեխնոլոգիաների հետ՝ անօդաչու սարքեր, հրթիռային համակարգեր և բարձր ճշգրտության զինատեսակներ, և դրանց դիմակայելու համար անհրաժեշտ է տեխնոլոգիական արդիականացում»,- շեշտել է Խայմովիչը։
Խայմովիչը նշել է, որ իր երկարամյա ռազմական փորձը ցույց է տալիս՝ ուժեղ պաշտպանությունը լավագույն միջոցն է խաղաղությունը պահպանելու համար, և միայն ուժեղ բանակն է կարող կանխել նոր պատերազմները։
«Անհրաժեշտ է փոխել մտածելակերպը սահմանների պաշտպանության հարցում, ներդնել ավելի շատ տեխնոլոգիա, բարձրացնել զինված ուժերի պատրաստվածությունը և ստեղծել ավելի ճկուն ու ժամանակակից պաշտպանական համակարգ»,- նշել է նա՝ հավելելով, որ Կարապետյանի թիմի անվտանգության ծրագիրն ուղղված է նաև ապագա սերունդներին՝ ապահովելու համար անվտանգ և կայուն պետություն։
Տուրտիդիսը հավելել է, որ սահմանների պաշտպանության համակարգում առանցքային դեր ունեն փոքրաթիվ, բարձր պատրաստվածության և արագ արձագանքման ունակ հատուկ ստորաբաժանումները։
«Ազգային անվտանգությունը չի սահմանափակվում միայն տեխնիկայով կամ թվաքանակով․ սահմանների պաշտպանությունը պահանջում է ճշգրիտ պատրաստվածություն, կարգապահություն և այնպիսի զինծառայողներ, որոնք կարող են գործել ամենաբարդ իրավիճակներում»,- նկատել է հույն փորձագետը։
Տուրտիդիսը նշել է, որ Հայաստանի սահմանները պարզապես քարտեզի գծեր չեն, այլ այն տեղը, որտեղ ձևավորվում է իրական անվտանգությունը, և այդ պատճառով սահմանների պաշտպանությունը պետք է հիմնված լինի պրոֆեսիոնալիզմի և մշտական պատրաստության վրա։
Նա ընդգծել է, որ ժամանակակից աշխարհում անվտանգությունը հնարավոր չէ ապահովել առանց համակարգային վերապատրաստման, քանի որ նույնիսկ ամենաժամանակակից տեխնիկան արդյունավետ չէ, եթե զինվորները բավարար պատրաստվածություն չունեն։
«Վերապատրաստումը ձևավորում է ոչ միայն հմտություններ, այլև կարգապահություն, վստահություն և պատասխանատվություն, որոնք անհրաժեշտ են ճգնաժամային իրավիճակներում ճիշտ որոշումներ ընդունելու համար»,- շեշտել է Տուրտիդիսը։
Փորձագետը նաև ընդգծել է, որ Հայաստանը գտնվում է բարդ տարածաշրջանում, որտեղ անվտանգությունը երբեք երաշխավորված չէ, և այդ պատճառով պատրաստվածությունը պետք է լինի մշտական և համակարգային։
«Ուժեղ բանակի նպատակը պատերազմը չէ, այլ խաղաղության պահպանումը, իսկ կայուն խաղաղությունը հնարավոր է այն դեպքում, երբ պետությունն ունի պատրաստված զինված ուժեր և արդյունավետ կառավարման համակարգ։ Խաղաղությունը պարզապես պատերազմի բացակայությունը չէ, այլ այն պայմանների ստեղծումը, որտեղ հասարակությունը կարող է զարգանալ առանց վախի՝ կենտրոնանալով կրթության, տնտեսության և ապագայի վրա»,- հավելել է հույն փորձագետը։
Խայմովիչը հավելել է՝ ազգային անվտանգությունը չի սահմանափակվում միայն բանակով, այն ներառում է նաև տնտեսություն, կրթություն, դիվանագիտություն և կառավարման արդյունավետ համակարգ, որոնք միասին են ապահովում պետության կայունությունը։
«Ուժեղ անվտանգությունը հնարավոր է միայն ուժեղ առաջնորդության, ճիշտ որոշումների և միասնական աշխատանքի շնորհիվ»,- հավելել է Խայմովիչը։
Եզրափակելով՝ միձազգային փորձագետները վստահությունեն հայտնել, որ Կարապետյանի թիմի ներկայացրած ծրագիրը կարող է իրականություն դառնալ, և ուժեղ պաշտպանությունը թույլ կտա Հայաստանին ապահովել անվտանգություն և զարգացում։
