Մայր Աթոռը մտահոգված է ՀՀ-ում քարոզարշավի ընթացքում առկա իրավիճակով

Հայ Առաքելական եկեղեցու (ՀԱԵ) Գերագույն հոգևոր խորհուրդը մտահոգություն է հայտնել ՀՀ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին քարոզարշավի ընթացքում քարոզչական անընդունելի միջոցների, այդ թվում՝ բռնաճնշումների, ոչ իրավաչափ ուժի կիրառման առնչությամբ։

«Տեղ գտնող թշնամանքի ու ատելության խոսույթը, անվայելուչ և անպարկեշտ բառապաշարը միմիայն պառակտում և առավել բևեռացնում են մեր հասարակությանը՝ ժողովրդի մեջ առաջ բերելով ընդվզում, հիասթափություն և նոր լարվածություն, նաև լրջագույն սպառնալիքներ ստեղծելով հայոց պետականության համար»,- նշվում է հայտարարության մեջ։

Մայր Աթոռն անթույլատրելի և դատապարտելի է համարել հանուն քաղաքական սեփական նկրտումների՝ եկեղեցու և եկեղեցականության թիրախավորման քայլերը, ինչպես նաև եկեղեցին քաղաքական գործընթացների մեջ արհեստականորեն ներքաշելու փորձերը։

Գերագույն հոգևոր խորհուրդը նաև դատապարտել է ԵԽԽՎ նախընտրական պատվիրակության՝ մայիսի 13-ի միջանկյալ հայտարարության մեջ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ եկեղեցու՝ «քաղաքականության մեջ աննախադեպ ներգրավվածության» վերաբերյալ արձանագրված գնահատականը։

Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողովը ԵԽԽՎ հայտարարությունն անվանել է «ապատեղեկատվությամբ ուղղորդյալ և ամբողջովին հակասող ԵԽԽՎ 2026թ․ հունվարի 25-ի թիվ 2633 (2026) բանաձևին»։

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը ԵԽԽՎ-ից ակնկալում է հստակ գնահատականներ՝ եկեղեցու դեմ իշխանությունների իրականացրած գործողությունների վերաբերյալ։

Նշվում է, որ պետական լծակների բացահայտ գործադրմամբ շարունակաբար դրվող արգելքների և սահմանափակումների պայմաններում ուղղակի խոչընդոտներ են հարուցվում եկեղեցու հոգեխնամ առաքելության մեջ։

Գերագույն խորհուրդը հայտարարել է, որ միջազգային կազմակերպություններից և իրավապաշտպան կառույցներից ակնկալում է արդար արձագանք՝ կապված իշխանական ուժի կողմից Հայ Առաքելական եկեղեցու ինքնակառավարմանը միջամտելու քայլերի հետ։ Հայտարարության մեջ նշվում է նաև, որ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ծրագրում արծարծված է եկեղեցու «բարեփոխման» գաղափար՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի պաշտոնանկության միջոցով, ինչը ներկայացվում է որպես հակականոնական և հակաիրավական մոտեցում։

Մայր Աթոռը հիշեցրել է, որ եկեղեցուց և եկեղեցական իրավասու մարմիններից դուրս որևէ կառույց՝ անգամ պետական ու քաղաքական իշխանությամբ օժտված, չի կարող իրականացնել եկեղեցական կյանքի «բարենորոգում»։

ԳԽ-ն նաև նշել է, որ անհրաժեշտ է հասցեական արձագանք տալ մի շարք անօրինական գործողությունների։ Խոսքը վերաբերում է հոգևորականների վրա ճնշում գործադրելուն և սպառնալիքներով ազդելուն, որոշ հոգևորականների նկատմամբ քրեական վարույթներ նախաձեռնելուն, եկեղեցական կանոնակարգը խախտած հոգևորականներին խրախուսելուն, ինչպես նաև առանձին քահանաների հետ անօրինական աշխատանքային պայմանագրեր կնքելուն։

Նշվում է նաև կարգալույծ հոգևորականներին պետական աջակցությամբ ծառայության նշանակելու դեպքերի մասին, որոնք, ըստ հայտարարության, ոտնահարում են ինչպես եկեղեցու իրավունքները, այնպես էլ մարդու հիմնարար ազատությունները։

ԳԽ-ն քննարկել է նաև եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի գումարմանը, երկրի առջև ծառացած արտաքին և ներքին մարտահրավերներին, հակաեկեղեցական արշավին, ապօրինաբար ազատազրկված եկեղեցականների և մյուս հայորդիների նկատմամբ ընթացող իրավական գործընթացներին, կիրակնօրյա դպրոցների դասագրքերի պատրաստման ուղենիշներին, ՀՀ զինված ուժերում և քրեակատարողական հիմնարկներում իշխանության նախաձեռնությամբ հոգևոր ծառայության դադարեցմանն առնչվող հարցեր։

«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության վարչապետի թեկնածու Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամը խիստ քննադատության էր ենթարկել Հայաստանի մասին ԵԽԽՎ զեկույցը՝ այն որակելով որպես «ամոթալի հարված ժողովրդավարությանը»։ Փաստաբանի պնդմամբ՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը նպատակաուղղված քայլեր է ձեռնարկում եկեղեցին կործանելու և հոգևոր առաջնորդին հեռացնելու ուղղությամբ, սակայն զեկույցի հեղինակները նախընտրել են լռել պետական ռեսուրսների բացահայտ չարաշահման և եկեղեցականների ապօրինի կալանավորումների մասին, ինչը նա որակել էր որպես «քաղաքական երեսպաշտություն»։