«Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության համահիմնադիր Դավիթ Անանյանը Armenia Today-ի «Խոսում ենք գլխավորի մասին» հաղորդմանն անդրադարձել է Հայաստանի տնտեսական անվտանգության մարտահրավերներին՝ խոսելով Իրանի շուրջ զարգացումների, լոգիստիկ խնդիրների և տնտեսական մոդելի փոփոխության անհրաժեշտության մասին։
Նրա խոսքով՝ տարածաշրջանում Իրանի, Իսրայելի և ԱՄՆ-ի միջև հակամարտությունն անմիջական ազդեցություն ունի Հայաստանի վրա։
«Այն, ինչ որ տեղի է ունենում Իրանում, անմիջականորեն տնտեսական առումով շատ մեծ հարված է մեր հանրապետությանը»,- նշել է Անանյանը։
Նա շեշտել է, որ Հայաստանի տնտեսական կենսունակությունը կախված է արտաքին աշխարհի հետ կապող երկու հիմնական ուղղություններից՝ հյուսիսից և հարավից։ Նա այդ համատեքստում ընդգծել է, որ այդ ուղղություններն են Վրաստանը և Իրանը։ Նրա խոսքով՝ այդ ուղղությունները հանդիսանում են երկրի հիմնական լոգիստիկ «արտերիաները»։
Անանյանի խոսքով՝ հարավային ուղղությունը՝ Իրանի միջոցով դեպի Բանդար Աբբաս նավահանգիստ, այսօր լուրջ խնդիրների առջև է։
«Մենք տեսնում ենք, որ Բանդար Աբբաս նավահանգիստը բավականին հարվածներ է կրել։ Այսօր էլ որոշակի խնդիրներ կան հասանելիության հետ կապված»,- նկատել է նա։
Անանյանը հավելել է, որ այդ իրավիճակն ազդեցություն ունի բեռնափոխադրումների վրա։
«Կապանի ճանապարհին մենք տեսնում ենք, որ բեռնատարների մեծ խցանումներ կան»,- շեշտել է նա։
Անանյանն ընդգծել է, որ Իրանի ուղղությամբ խնդիրները կարող են ունենալ նաև պարենային անվտանգության հետևանքներ։
«Եթե քո պարենային անվտանգության հարցը դնում ես համապատասխան ներկրումների ծրագրի ներքո, դա նշանակում է, որ դու լավ չես պատկերացնում ապագան, քո անելիքները»,- հավելել է նա։
Անդրադառնալով Ադրբեջանի տարածքով հաղորդակցության հնարավորություններին՝ Անանյանը նշել է, որ դրանք չեն կարող դիտարկվել որպես կայուն այլընտրանք։
«Չկա խաղաղություն, կա խաղաղության պատրանք, և կարող են ժամանակ առ ժամանակ այդպիսի բեմականացված մատակարարումներ իրականացվել»,- ասել է նա։
Անդրադառնալով «Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) նախագծին՝ Անանյանը շեշտել է դրա կարևորությունը` որպես խաղաղության գործոն, սակայն մատնանշել Իրանի մտահոգությունները: Ըստ նրա՝ Թեհրանը ոչ թե մերժում է նախագիծը, այլ իր սահմանների մոտ ամերիկյան հնարավոր ներկայության մեջ վտանգ է տեսնում:
Անանյանի գնահատմամբ՝ այս իրավիճակում Հայաստանը պետք է պահպանի ճկունություն։
«Մենք պետք է լինենք շատ ճկուն և որևէ կողմի մեր գործողություններով չբերենք անհավասարակշիռ իրողությունների»,- կարևորել է նա։
Տնտեսական մոդելի վերաբերյալ Անանյանը նշել է, որ Հայաստանը պետք է հրաժարվի ներքին սպառման վրա հիմնված մոտեցումից։
«Մենք ստեղծել ենք սպառման մոդելով տնտեսություն։ Դա նշանակում է, որ քո տնտեսական աճը սահմանափակ է», - նկատել է նա։
Մինչդեռ, նրա խոսքով՝ արդյունավետ մոդելը պետք է հիմնված լինի արտահանման և արժեքի ստեղծման վրա։
«Դու պետք է արտադրես գիտելիքահեն, բարձր տեխնոլոգիական արտադրանք և վաճառես դրսում», - հստակեցրել է նա։
Անանյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի շուկան պետք է դուրս գա ներքին սահմաններից։
«Քո սպառողը պետք է լինի ոչ թե 3 մլն, այլ 30, 300 մլն»,- հավելել է Անանյանը։
Նա նաև նշել է, որ տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունները պետք է ներառեն արդյունաբերության զարգացում, տեխնոլոգիաների ներդրում և գլոբալ շուկաների հետ ինտեգրում։
Անդրադառնալով ներդրումային միջավայրին՝ Անանյանը նշել է, որ դրա համար անհրաժեշտ են մի շարք հիմնարար պայմաններ՝ արտաքին և ներքին անվտանգություն, կանխատեսելի հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականություն։
Խոսելով փոքր և միջին ձեռնարկատիրության մասին՝ նա ասել է, որ իրենց նախաձեռնությունն առաջարկելու է համաչափ հարկային բեռ։ Նրա խոսքով՝ հարկային բեռը պետք է լինի ոչ թե պատժիչ, այլ հասկանալի։
Անանյանի գնահատմամբ՝ նախատեսում են նաև հարկային համակարգի փոփոխություն՝ շրջանառության հարկի անմիջապես վերացում և ավելացված արժեքի հարկի աստիճանական վերացում։
Եզրափակելով՝ Անանյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի զարգացման հիմնական ճանապարհը արժեք ստեղծող և արտահանման վրա հիմնված տնտեսության կառուցումն է։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
