Համոզված եմ՝ Հայաստանի իշխանությունները կարող են հոսանքի սակագինն իջեցնել ընտրությունների նախաշեմին, այդ պատճառով էլ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովին թույլ չեն տալիս ընդունել «Տաշիր Կապիտալի»՝ գնիջեցումը հիմա իրականացնելու առաջարկը, հայտնել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության նախկին գլխավոր տնօրենի պաշտոնակատար Դավիթ Ղազինյանը։ Միևնույն ժամանակ՝ նա հերքել է հանձնաժողովի՝ էլեկտրաէներգիայի սակագինն իջեցնելու անհնարության փաստարկը։
Նա կեղծ է անվանել պնդումը, թե ՀԷՑ-ի անունից հունիսի 6-ին ներկայացված առաջարկն ընդունելու դեպքում հոսանքի գինն ընդամենը 0,2-0,5 դրամով էր իջնելու:
Ղազինյանը բացատրել է, որ իրենք հունիսին առաջարկել էին սակագինն իջեցնել այդ պահին՝ ավելի քան 5 ամիս հաշվարկով խնայված 3,6 մլրդ դրամի հաշվին։ Մինչդեռ հանձնաժողովում, նրա խոսքով, 3,6 մլրդ շահույթը բաժանել են ոչ թե այդ ամիսների, այլ ամբողջ տարվա կիլովատով արտադրանքի վրա, ինչը, միանշանակ, 1 դրամից ավելի էր ստացվում։ Նրա խոսքով՝ ներկայում շահույթը հասել է 7,3 մլրդ դրամի, և այն ընդամենը պետք է բաժանել այս ամիսների ընթացքում սպառված 1,6 մլրդ կվ/ժ հոսանքի վրա, ինչի արդյունքում պարզ կլինի, թե որքանո՞վ կարող է բնակչության համար իջնել սակագինը։
Հաշվի առնելով, որ «Տաշիր Կապիտալը» երկրորդ անգամ է դիմել սակագնի իջեցման հարցով, Ղազինյանը կարծում է, որ այն մերժելու տրամաբանական պատճառ հանձնաժողովում չեն գտնելու, իսկ անտրամաբանական՝ բազմաթիվ։
«ՀԾԿՀ-ն պնդում է, թե ՀԷՑ-ը ցանկության դեպքում կարող էր ինքն իրենով իջեցնել սակագինը։ Այդ նոր գյուտն էլ թող բացահայատեն, ասեն՝ ինչպե՞ս է լինում։ Ինչքան տեղյակ եմ՝ սակագին բարձրացնելու կամ իջեցնելու իրավունք միայն հանձնաժողովն ունի։ Հայտն, իհարկե, մենք ենք տալիս, բայց հանձնաժողովն իր նախաձեռնությամբ դա կարող է անել կամ չանել»,- նշել է նա:
Ղազինյանը հերքել է Հանրային հեռուստաալիքի եթերում հանձնաժողովի վարչության պետերից մեկի մեկնաբանությունն այն մասին, որ ՀԷՑ-ի սեփականատերերը, իբրև թե, դիմել էին մի կողմից սակագինն իջեցնելու, մյուսով բարձրացնելու համար՝ 12 մլրդ ներդրում առաջարկելով։
«Մասնավորապես, «Տաշիր Կապիտալն» ասում էր՝ թույլ տվեք 12 մլրդ-ով ավելի ներդրում կատարենք՝ գծեր սարքենք, մալուխներ վերանորոգենք, իսկ դրա փոխհատուցումը, երբ գումար կունենաք, տվեք։ Եթե չեմ սխալվում, խոսվում էր գումարը փոխհատուցելը մոտ 30 տարով հետաձգելու մասին։ Ասել էինք՝ եթե համաձայն չեք, ապա պատրաստ ենք գնիջեցման մեր շահույթի հաշվին։ Այսինքն՝ ակնհայտ սուտ է տեղեկությունը, թե մենք մի կողմից սակագինն իջեցնելու, մյուսով բարձրացնելու առաջարկ ենք արել»,- պարզաբանել է Ղազինյանը։
Հաջորդ խնդիրը, ըստ Ղազինյանի, հանցակազմ է պարունակում, վերաբերվում է էներգետիկայի շուկային, որը ներմուծվել է, իբր, այլ երկրների փորձով։
«Շուկան ենթարդում է, որ ստեղծվում են թրեյդերներ, որոնք վաճառում են կիլովատ, և խոշոր սպառողներն այդ կիլովատը գնում են ոչ թե ՀԷՑ-ից, այլ այդ թրեյդերներից։ Հիմա պատկերացրեք, որ 2023-2025 թվականների ընթացքում էներգետիկայի համակարգից դուրս է եկել 30 մլրդ դրամ։ Այսինքն՝ չեն վճարում ՀԷՑ-ին, այլ վճարում են թրեյդերին, որն էլ հոսանքը գնում է տարբեր կայաններից, ինչի արդյունքում էլ դուրս է եկել 30 մլրդ դրամ՝ տարեկան մոտ 10 մլրդ դրամ»,- պարզաբանել է Ղազինյանը։
Ղազինյանը բացատրել է, որ խնդիրն այն չէ, թե ով ումից է գնել, այլ այն, որ էներգետիկայի համակարգից դուրս է եկել 30 մլրդ դրամ, եթե այն դուրս չգար, բնակիչ բաժանորդների համար տարեկան սակագնի մոտ 5 դրամ իջեցում կարող էր լինել։ Նրա խոսքով՝ եթե «Տաշիրի» առաջարկած մեթոդն ընդունեին, ապա սոցիալապես ամենաանապահով խավի համար էլեկտրաէներգիան նույնիսկ կարելի էր անվճար դարձնել։
«Մինչդեռ գումարն ուղղակի վերցրել են էներգետիկայի համակարգից, անունը դրել են մոնոպոլիա՝ վախեցնելով ժողովրդին, թե, գիտեք, մոնոպոլիան այսպիսի բան է։ Բայց դեպքեր կան՝ ավելի լավ էր մոնոպոլիա, քան իրենց շուկան։ Այսինքն, ստացվում է, մեծ ծախս ունեցող բաժանորդները, որոնք հիմնականում որոշակի գործունեություն ծավալող հանրային բաժանորդներ են, վճարում են ավելի էժան, որի արդյունքում սակագինը բնակչության համար չի իջնում, որը, իմ կարծիքով, շատ սխալ է»,- եզրափակել է Ղազինյանը։
Հոկտեմբերի 28-ին «Տաշիր» խմբի փոխնախագահ, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Նարեկ Կարապետյանը հայտարարել էր, որ ՀԾԿՀ-ն մերժել է սակագինն իջեցնելու առաջարկը՝ հաշվի չառնելով խնայողությունների արդյունքում առաջացած 3,6 մլրդ դրամ դրական հաշվեկշիռը, ինչը կարող էր հիմք լինել սակագնի իջեցման համար։ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի՝ հոկտեմբերի 29-ի հայտարարությունից հետո, ուր նշել էին, որ ՀԷՑ-ի՝ սակագինն իջեցնելու հունիսի 6-ի առաջարկը մերժել են, քանի որ ցանկացել են սակագինը վերանայել տարեվերջին, «Տաշիր Կապիտալը» սակագինն իջեցնելու առաջարկով երկրորդ անգամ էր դիմել հանձնաժողով:
