Իսլամաբադը հնարավոր է դառնա ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների անցկացման հիմնական հարթակ. ԶԼՄ

Իսլամաբադը դառնում է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև տեխնիկական բանակցությունների հաջորդ փուլի անցկացման հիմնական վայրը, «Dawn»-ին հայտնել են դիվանագիտական աղբյուրները։

«Տեխնիկական բանակցությունների համար կա երկու հնարավոր վայր՝ Իսլամաբադը և Շվեյցարիայի Բուրգենշտոկ հանգստավայրը»,- ասել է դիվանագիտական աղբյուրներից մեկը՝ հավելելով․ «Այնուամենայնիվ, Իսլամաբադն ավելի հավանական տարբերակ է»։

Ակնկալվում է, որ տեխնիկական բանակցությունները տեղի կունենան հուլիսի 11-ին, թեև անցկացման վայրի վերաբերյալ վերջնական որոշումը դեռ չի հայտարարվել։

Ըստ դիվանագիտական աղբյուրների՝ բանակցությունները կկենտրոնանան Իրանի միջուկային ծրագրի, պատժամիջոցների մեղմացման և արտերկրում սառեցված իրանական ակտիվների վրա։ Ակնկալվում է նաև, որ քննարկումները կվերաբերեն տարածաշրջանային անվտանգության հարցերին, ներառյալ Հորմուզի նեղուցում կայունության պահպանմանն ու Լիբանանում վերջերս համաձայնեցված հրադադարի պահպանմանն ուղղված ջանքերը։

Հուլիսի 11-ի հանդիպումը նպատակ ունի առաջ մղել երկու շաբաթ առաջ ստորագրված Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագրով հաստատված շրջանակը, որը կողմերին 60 օր ժամանակ էր տվել Իրանի միջուկային ծրագրի և հարակից հարցերի շուրջ համապարփակ համաձայնագիր մշակելու համար։

Բանակցությունները ժամանականավորապես հետաձգվել էին Իրանի հանգուցյալ Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլա Ալի Խամենեիի բազմօրյա պետական հուղարկավորության արարողությունների պատճառով։ Իրանցի պաշտոնյաները նշել են, որ Թեհրանի պատվիրակության կազմը կհայտարարվի հուղարկավորության արարողությունների ավարտից հետո։

Դիվանագիտական աղբյուրները հայտնել են, որ Կատարի և Պակիստանի միջնորդները շարունակել են նպաստել անուղղակի շփումներին բանակցությունների դադարի ժամանակ՝ կենտրոնանալով Հորմուզի նեղուցով նավագնացության ազատության ապահովման և Շվեյցարիայում հունիսյան բանակցություններից հետո համաձայնեցված 60-օրյա հրադադարի պահպանման վրա։

Տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման վերաբերյալ վերջին բարձր մակարդակի բանակցությունները տեղի են ունեցել Շվեյցարիայի Բուրգենշտոկ հանգստավայրում՝ Կատարի և Պակիստանի միջնորդությամբ։ Այդ բանակցությունների արդյունքում մշակվել է այն, ինչ բանակցողներն անվանել են «ճանապարհային քարտեզ»՝ Իրանի միջուկային ծրագիրը, պատժամիջոցների մեղմացումը, ծովային անվտանգությունը և տարածաշրջանային դեէսկալացիան ընդգրկող ավելի լայն համաձայնագրի հասնելու համար։

Բանակցություններին ծանոթ պաշտոնյաները հայտնել են, որ բարձր մակարդակի ուղղակի բանակցությունների հաջորդ փուլը նախատեսվում է անցկացնել Դոհայում հուլիսի երրորդ շաբաթվա ընթացքում՝ այն բանից հետո, երբ տեխնիկական խմբերն ավարտեն աշխատանքը հնարավոր համաձայնագրի մանրամասների շուրջ։

Մինչդեռ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շարունակում էին սուր խոսքային մեղադրանքներ փոխանակել Խամենեիի հուղարկավորության ժամանակ։

Ելույթ ունենալով Ռաշմոր լեռան մոտ Անկախության օրվան նվիրված միջոցառման ժամանակ՝ նախագահ Թրամփը ծաղրել է հուղարկավորության արարողությունը՝ ասելով, որ Վաշինգտոնը «Իրանին մեկ շաբաթ արձակուրդ է տվել հուղարկավորության համար, քանի որ մենք բարի ենք»։

«Մենք մեկ օրում հաղթեցինք Վենեսուելային և ջախջախեցինք Իրանին: Նրանք մեռնում են հաշտվելու համար. նրանք այնքան շատ են ուզում հաշտվել»,- ասել է նա ԱՄՆ-ի 250-ամյակի տոնակատարությունների մեկնարկին նվիրված ելույթի ժամանակ, հաղորդել էր Al Jazeera-ն։

Միևնույն ժամանակ, Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Թեհրանը արդարություն կփնտրի ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ՝ հավելելով, որ դա «կմնա անփոփոխ նպատակ»։

Նշվել է նաև, որ հանգուցյալ Գերագույն առաջնորդի հրաժեշտի արարողություններին տարածաշրջանի և աշխարհի տարբեր երկրների բարձր մակարդակի պատվիրակությունների ներկայությունը նրա հեղինակության և իրանցի ժողովրդի մեծության հստակ վկայությունն էր։

Միևնույն ժամանակ, Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահպանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ռազմածովային ուժերի հրամանատարն ասել է, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ «աստվածային հատուցումը» «հեռու չէ», հայտնել է IRNA պետական լրատվական գործակալությունը։

Իր ուղերձում ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերի ղեկավար, դերծովակալ Ալի Օզմաեին ասել է, որ ինքն ու իր անձնակազմը «ուխտում են Աստծուն, որ հետևելով նահատակների գաղափարներին՝ ուժով և անսասանությամբ կշարունակեն Իսլամական աշխարհի (Ումմայի) նահատակված առաջնորդի ուղին»։

Իրանի փոխարտգործնախարար Քազեմ Ղարիբաբադին խիստ նախազգուշացում է հնչեցրել Հորմուզի նեղուցում «արտատարածաշրջանային ուժերի» ցանկացած ռազմական գործունեության դեմ՝ ընդգծելով, որ Թեհրանը լարվածություն ստեղծողներին «լիարժեք պատասխանատվության» կենթարկի իրենց գործողությունների համար։

«Հորմուզի նեղուցը արտատարածաշրջանային ուժերի ռազմական ցուցադրությունների թատերաբեմ չէ»,- գրել է Ղարիբաբադին X-ի իր էջում։

Մեկ այլ զարգացման մեջ Իրանի խորհրդարանի խոսնակ և գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը հակադարձել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վերջին հայտարարություններին Իրանի պարենային վիճակի վերաբերյալ։

ԱՄՆ-ի և Իրանի բանակցությունները վերսկսվել էին երկու երկրների միջև ռազմական լարվածության ֆոնին։ Հունիսի 18-ին կողմերը հուշագիր էին ստորագրել ռազմական գործողությունները դադարեցնելու վերաբերյալ, իսկ հունիսի 21-ին Շվեյցարիայում ավարտվել էր բանակցությունների առաջին փուլը, որը հիմնականում տեխնիկական բնույթ էր կրել։

Հունիսի 28-ին ԱՄՆ-ն և Իրանը պայմանավորվել էին դադարեցնել փոխադարձ հարվածները և Դոհայում քննարկել Հորմուզի նեղուցի շուրջ լարվածությունը։ Հուլիսի 1-ին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը Կատարում ընթացող ԱՄՆ-Իրան տեխնիկական բանակցությունները «լավ» էր որակել։