Հայաստանի հարավում գտնվող տրանսպորտային երթուղին կնպաստի Ռուսաստանի հետ կապին, ՏԱՍՍ-ին հայտնել է Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը։
«Իհարկե, այդ հարցը քննարկել ենք և՛ իմ Երևան այցի ընթացքում, և՛ մեր ադրբեջանցի գործընկերների հետ Աստրախանում կայացած հանդիպումների ժամանակ։ Մենք պատկերացում ունենք, թե ինչպես դա պետք է իրականացվի»,- նշել է նա։
Օվերչուկի խոսքով՝ ԱՄՆ-ում ավելի վաղ համաձայնեցված տրանսպորտային երթուղու կառուցումը կնպաստի Եվրասիայի ընդհանուր տրանսպորտային համակարգի ձևավորմանը, այդ թվում՝ Հայաստանի և Ռուսաստանի կապերի ամրապնդմանը։
«Մեր գնահատմամբ՝ դա, թերևս, կդառնա մեր երկրների միջև բեռների փոխադրման հիմնական ճանապարհը»,- ընդգծել է Ռուսաստանի փոխվարչապետը։
Նա նաև անդրադարձել է Հարավային Կովկասում հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցով եռակողմ աշխատանքային խմբին՝ նշելով, որ նիստեր տեղի չեն ունեցել 2023 թվականի հուլիսից ի վեր, սակայն Մոսկվան երկկողմ կապերը պահպանում է։ Ըստ նրա՝ այդ խումբը մանրակրկիտ աշխատել է՝ ուսումնասիրելով մանրամասները և դիտարկելով տարածաշրջանի ապաշրջափակման տարբեր ասպեկտներ։ Օվերչուկն ընդգծել է, որ աշխատանքային խմբում կայացված բոլոր որոշումներն արդեն ձևակերպված են և հստակ է, թե ինչ պետք է արվի։
Ռուսաստանի փոխվարչապետը նաև անդրադարձել է Երևանի՝ ԵԱՏՄ-ի և ԵՄ-ի միջև հնարավոր ընտրությանը՝ նշելով, որ Հայաստանի իշխանությունները գիտակցում են նման որոշումների արժեքը երկրի համար։ Նա զգուշացրել է, որ նախորդ տարվա սեպտեմբերին, երբ ակտիվացավ ԵՄ-ի հետ մերձեցման շուրջ քննարկումը, ռուսական բիզնեսն սկսեց ավելի զգուշությամբ վերաբերվել Հայաստանի հետ առևտրային կապերին, ինչը կարող է բացասաբար ազդել երկկողմ առևտրի վրա։ Եթե անցած տարի Հայաստանի հետ ապրանքաշրջանառությունը կազմել էր 12,4 միլիարդ դոլար, ապա այս տարի այն կգերազանցի ընդամենը 6 միլիարդը։
«Այսինքն՝ այդ խոսակցությունների արժեքը Հայաստանի ապրանքաշրջանառության համար կազմել է 6 միլիարդ»,- նշել է նա։
Օվերչուկը հիշեցրել է, որ եթե Հայաստանը միանա ԵՄ-ին, Ռուսաստանի հետ մաքսային ռեժիմը կփոխվի՝ երկրների միջև այլևս ազատ ապրանքաշարժ չի լինի և կվերանա առանց մաքսավճարների առևտուրը։ Դա, ըստ նրա, լուրջ հարված կլինի հայ արտադրողներին, հատկապես՝ գյուղատնտեսական ոլորտին, քանի որ նրանց արտադրանքը պահանջարկ ունի հենց Ռուսաստանում։
«Նրանց շրջապատող երկրները խաղողով, ծիրանով և այլ մրգերով ու բանջարեղենով խնդիր չունեն, իրենց մոտ այդ ամենը կա։ Ռուսաստանը Հայաստանի համար պրեմիում շուկա է։ Ես արդեն չասեմ, որ ԵՄ-ից ապրանքները կհեղեղեն Հայաստանի շուկան՝ քիչ հնարավորություններ թողնելով հայկական բիզնեսի զարգացման համար։ Կարծում եմ՝ այդ գործոններն էլ պետք է նրանք գնահատեն»,- ավելացրել է նա։
Օվերչուկի խոսքով՝ խնդիրներ կարող են առաջանալ նաև ավիափոխադրումների հետ։ Եթե ԵՄ երկինքը փակ է ռուսական ինքնաթիռների համար, ապա Հայաստանի երկինքն էլ կփակվի նրանց համար, և ռուսական երկինքը՝ հայկական օդանավերի համար։ Կփոխվեն նաև էներգակիրների և սննդամթերքի գները, որոնք այսօր Հայաստանը որպես դաշնակից ստանում է Ռուսաստանից։ Բացի այդ, երկիրը կկորցնի մաքսային արտոնություններն Իրանի հետ ազատ առևտրի գոտու շրջանակներում։
Այնուամենայնիվ, Օվերչուկը չի բացառել, որ Հայաստանը կարող է որոշակի օգուտներ ստանալ ԵՄ-ի հետ համագործակցությունից՝ նոր շուկաներ և երթուղիներ։
«Նրանք ստիպված կլինեն ամեն ինչ կշռադատել, գտնել հավասարակշռություն։ Վերջիվերջո, որոշելու է Հայաստանի ժողովուրդը։ Դա իրենց ընտրությունն է»,- եզրափակել է նա։
Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանն ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հռչակագիր էին ստորագրել, որով նախատեսվում է ստեղծել TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) տրանսպորտային երթուղի: Երթուղին պետք է Ադրբեջանը միացնի Նախիջևանին Հայաստանի հարավով և գտնվի ամերիկյան կոնսորցիումի կառավարման ներքո։
Օգոստոսի 12-ին ՀՀ ԱԳՆ-ն հրապարակել էր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիրը, որն օգոստոսի 9-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվել էր ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի կողմից։
