Հունվարի 1-ից Հայաստանում աշխատանքային հարաբերությունները թվայնացվում են, աշխատանքային պայմանագրերը կնքվելու են բացառապես էլեկտրոնային տարբերակով, ինչի համար քաղաքացիները պարտադիր պետք է էլեկտրոնային ստորագրություն ունենան, հայտնել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատանքի և զբաղվածության վարչության պետ Ժորա Սարգսյանը։ Նա և ՋԻ ՍՈԼՅՈՒՇՆՍ ՊՈԱԿ թվային նախագծերի կառավարման դեպարտամենտի բիզնես վերլուծաբան Աննա Պողոսյանը ներկայացրել են նոր համակարգը, ուղիղ հեռարձակումը՝ Armenia Today-ի Youtube-ի ալիքով։
Ինչո՞ւ է ներդրվում նոր համակարգ և ինչպե՞ս է այն գործելու
Սարգսյանը նշել է, որ 2026 թվականի հունվարի 1-ից սկսած նախատեսված է կարգավորում, համաձայն որի՝ աշխատանքային պայմանագրերը կնքվելու են միայն էլեկտրոնային թվային հարթակում և էլեկտրոնային եղանակով։ Բանախոսները տեղեկացրել են, որ համակարգն ամբողջությամբ պատրաստ է, 433 պայմանագիր արդեն կնքվել է էլեկտրոնային նոր հարթակում։
«Այս համակարգի ներդրումը հնարավորություն կտա և՛ գործատուների, և՛ աշխատողների համար մի շարք խնդիրներ լուծել։ Գործատուներն ու աշխատողներն այսուհետ կունենան օրինակելի ձևով կազմված թվային պայմանագիր, ինչը բացառելու է օրենսդրությանը չհամապատասխանող պայմանագրերի առկայությունը»,- նշել է պաշտոնյան՝ ընդգծելով, որ էլեկտրոնային հարթակում նախատեսված են բոլոր պարտադիր լրացման ենթակա դաշտերը, կան նաև դրանք լրացնելու հուշումներ։
Սարգսյանի խոսքով՝ համակարգը թույլ կտա աշխատողներին անմիջապես ստանալ իրենց պայմանագրերը՝ բացառելով մինչ այս հանդիպող դեպքերը, երբ աշխատողներն իրենց աշխատանքային պայմանագրի օրինակը կա՛մ չէին ստանում, կա՛մ ուշ էին ստանում։ Համակարգի ներդրմամբ, պաշտոնյայի խոսքով, պայմանագիրն անմիջապես երևալու է բջջային էլեկտրոնային թվային ստորագրության (mID) համար նախատեսված հավելվածում։
Ի՞նչ պետք է իմանա գործատուն
Պողոսյանը հավելել է, որ արդեն ընդունված աշխատողների պայմանագրերը հնարավոր է մուտքագրել 2026-ի հունվարի 1-ից սկսած։
«Այդ մասով մեկ տարի ժամանակ ենք նախատեսել՝ մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը: Նաև նշեմ, որ 2025 թվականի վերջին կառավարության որոշմամբ սահմանվել է ընթացակարգ, թե ինչպես են թղթային եղանակով ստեղծված պայմանագրերը տեղափոխվելու էլեկտրոնային հարթակ»,- ընդգծել է նա։
Ինչ վերաբերում է նոր աշխատողների պայմանագրերին, ապա գործատուն պայմանագիրն ստեղծելու է հենց էլեկտրոնային հարթակում։
«Ներկայումս գործող աշխատանքային պայմանագրերի մուտքագրման հնարավորությունն արդեն առկա է։ Ինչ վերաբերվում է մեծ քանակով աշխատանքային պայմանագրերի մուտքագրմանը, այդ մասով կարող եմ ասել, որ առաջիկայում լինելու է Excel ձևաչափով ներմուծման հնարավորություն, ու համապատասխան կոճակի միջոցով Excel ձևաչափը ներբեռնվում է։ Այսպես լրացվում են բոլոր տեղեկատվություններն աշխատանքային պայմանագրերի վերաբերյալ»,- ավելացրել է մասնագետը։
Նրա փոխանցմամբ՝ եթե քիչ թվով աշխատողների մասին է խոսքը, կարող են առանձին-առանձին մուտքեր լինեն, եթե մեծ թվով աշխատողների մասին է խոսքը, գործատուները կարող են մի փոքր էլ սպասել, մինչև Excel-ի հնարավորությունն ստեղծվի։ Պողոսյանը հավելել է, որ եթե, օրինակ, գործատուն նոր հաշվապահ է ընդունում աշխատանքի, կարող է օգտագործել նույն հաստիքի մյուս աշխատողի էլեկտրոնային պայմանագիրը՝ միայն փոփոխելով անունը, ազգանունը, վարձատրությունը։
Ինչ վերաբերում է Հայաստանում աշխատող օտարերկրացիներին, Սարգսյանը նշել է, որ նրանք ընդամենը պետք է ձեռք բերեն էլեկտրոնային ստորագրություն, մոտենան իրենց օպերատորներից մեկին։ Նա ընդգծել է, որ եթե նրանք Հայաստանում օրինական կացության իրավունք ունեն, իրենց մասով խնդիր առկա չէ։ Նա, միևնույն ժամանակ, հայտնել է, որ եթե ԵԱՏՄ անդամ երկրներից եկած օտարերկրացիները գնան բջջային օպերատորի ընկերություն և դիմեն էլեկտրոնային ստորագրության համար, ID քարտի անհրաժեշտություն չեն ունենա։
«Եթե գործատուն ցանկանում է ԵԱՏՄ անդամ երկրներից աշխատող ընդունել, ստեղծում է աշխատանքային պայմանագիր այդ էլեկտրոնային հարթակում, սկզբում ստորագրում է միայն գործատուն, և այդ պայմանագիրը համարվում է բավարար, որպեսզի Միգրացիոն ծառայությունը, տեսնելով այդ պայմանագիրը, աշխատողին ՀՀ-ում օրինական բնակության կարգավիճակ տա։ Այդ կարգավիճակի հիման վրա նա կկարողանա մոտենալ բջջային օպերատորներից մեկին՝ ձեռք բերելու էլեկտրոնային ստորագրություն, որից հետո կստորագրի պայմանագիրը»,- հավելելէ Սարգսյանը։
Պողոսյանը վստահեցրել է, որ համակարգը շատ պարզ ու հարմարավետ է ու կան այն դաշտերը, որոնք պարտադիր լրացման են։ Իսկ եթե սխալ են լրացվում, նրա խոսքով՝ սխալ հաղորդագրություններ են ցուցադրվում համակարգում։ Հարցերի դեպքում, Պողոսյանի փոխանցմամբ, գործատուները կարող են կապ հաստատել ՋԻ ՍՈԼՅՈՒՇՆՍ ՊՈԱԿ-ի կամ ՊԵԿ-ի թեժ գծի մասնագետների հետ։
Ի՞նչ պետք է իմանան աշխատող քաղաքացիները
Բանախոսները հիշեցրել են, որ աշխատող քաղաքացիներն էլեկտրոնային ստորագրություն ունենալու համար պետք է նույնականացման քարտով այցելեն կապի այն օպերտաորների սպասարկման կենտրոններ, որոնցից օգտվում են։ Իսկ ովքեր արդեն ունեն, աշխատանքային հարաբերությունների դաշտում նորից պետք է պայմանագիրն ստորագրեն՝ արդեն էլեկտրոնային տարբերակով։
«Երկու խումբ կա․ անձինք, ովքեր նոր են ընդունվելու աշխատանքի և նրանք, ովքեր արդեն աշխատում են։ Նրանք, ովքեր ընդունված են, տարվա ընթացքում գործատուի կողմից պայմանագիրն էլեկտրոնային հարթակ մուտքագրելուց հետո կստորագրեն իրենց պայմանագրերը։ Նրանք, ովքեր ընդունվելու են աշխատանքի, նրանց համար զրոյից պետք է պայմանագիր կնքվի և իրենք պետք է ստորագրեն այն, դառնան աշխատող։ Այդ դեպքում պետք է ստորագրեն այն օրը, որին հաջորդող օրը պետք է գան աշխատանքի․ համակարգը կառուցված է այնպես, որ եթե աշխատողը պետք է ներկայանա աշխատանքի, առնվազն դրանից մեկ օր առաջ պետք է պայմանագիրն ստորագրի»,- հստակեցրել է Պողոսյանը։
Վերջինս հավելել է, որ էլեկտրոնային ստորագրություն ունենալը պարտադիր է բոլոր աշխատողների համար, բացառություն են, օրինակ, գաղտնի ծառայության աշխատողները և այլ խմբեր։
