Արցախցիները Երևանի «Ազատության» հրապարակում հանրահավաք են կազմակերպել՝ ՀՀ իշխանություններից պահանջելով շարունակել ֆինանսական աջակցությունը և հետամուտ լինել վերադարձի և այլ հիմնարար իրավունքների իրացմանը։
Հանրահավաքի մասնակիցները Հայաստանի կառավարությանը մեկ շաբաթ ժամանակ են տվել բռնի տեղահանվածների հետ կապված որոշումը փոխելու համար։
«Նախաձեռնող խումբը մնալու է այստեղ, ձևավորելու է շտաբ, իրականացնելու է իրազեկման ակցիաներ, իշխանությունը 1 շաբաթ ժամանակ ունի, հակառակ դեպքում՝ կազմակերպելու ենք ավելի մեծ հանրահավաք և անցնելու ենք հստակ գործողությունների»,- ասել է Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհրդի անդամ Նժդեհ Իսկանդարյանը։
Նա նշել է, որ Արցախի և արցախցիների խնդիրը «համայն հայության հարցն է, և այն լուծվելու է բոլորի համատեղ ջանքերով»։
Ավելի ուշ նա հայտնել է, որ ոստիկանների հետ համաձայնությամբ ցուցարարները վրան են տեղադրելու «Ազատության» հրապարակում։ Կազմակերպիչները հայտարարել են, որ հետագա ակցիաները կանցկացնեն ՀՀ կառավարության շենքի և օտարերկրյա դեսպանատների մոտ։
Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհրդի կողմից կազմակերպված հանրահավաքում ներկայացվել է պահանջագիր՝ ուղղված ՀՀ իշխանություններին և միջազգային հանրությանը:
Արցախցիների անունից հրապարակված պահանջագրում ասվում է, որ պետք է նախաձեռնողական, հետևողական և պատասխանատու կերպով իրականացնել իրավական, քաղաքական և դիվանագիտական բոլոր հնարավոր քայլերը՝ ապահովելու Արցախի ժողովրդի հավաքական վերադարձը հայրենի հող և այնտեղ անվտանգ, արժանապատիվ, կայուն ու ինքնորոշված կյանքը: Այս առումով մատնանշվում է 2023թ. նոյեմբերի 17-ի ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի որոշման կատարումը։
Արցախցիները ՀՀ կառավարությունից պահանջում են կայուն և արժանապատիվ կյանքի պայմաններ ապահովել Արցախի ժողովրդի համար, ներառյալ՝ բնակվարձի աջակցության ծրագրի անվերապահ շարունակություն՝ մինչև տվյալ ընտանիքի բնակարանային կարիքի պատշաճ բավարարումը։ Կարևորվել է նաև զբաղվածության արդյունավետ ծրագրերի իրականացումը, որոնք բնակարանային կարիքների ապահովման հետ ներդաշնակ կերպով կապահովեն բռնի տեղահանված արցախցիների շրջանում գերիշխող աղքատության հաղթահարումը, կայուն ու արժանապատիվ եկամտի ձևավորումը և առկա ներուժի իրացումն ու զարգացումը:
Պահանջագրում առաջարկվում է կազմակերպել միջազգային «դոնոր համաժողով»՝ մարդասիրական ու զարգացման բնույթի հիմնարար ծրագրերի իրականացման նպատակով ներգրավելու արտաքին մեծածավալ միջոցներ և խուսափելու ՀՀ ժողովրդի ուսերին ծանրացող երկարաժամկետ ֆինանսական բեռի ավելացումից:
Նաև պահանջում են հրաժարվել ՀՀ քաղաքացիության հարկադրման արհեստական քաղաքականությունից և վերադարձնել արցախցիներին իրենց ՀՀ քաղաքացիությունը՝ հնարավորություն տալով բոլորին օգտվել քաղաքացու իրավունքներից և ստանձնել դրանից բխող պարտավորությունները:
Հանրահավաքի մասնակիցները պահանջել են վերանայել արցախցիների կուտակած կենսաթոշակային գումարների վերաբերյալ ՀՀ կառավարության հակասահմանադրական որոշումը՝ հնարավորություն տալով յուրաքանչյուր անձի ինքնուրույն կերպով տնօրինել իր կուտակած միջոցները:
Նրանք կոչ են արել զերծ մնալ հայ ժողովրդի ներսում և, հատկապես, արցախցիների հանդեպ նաև իշխանական շրջանակներից վարվող ատելության քարոզից և անխտիր կերպով պատժել բոլոր նման դրսևորումների հեղինակներին:
Արցախցիները պահանջել են առավելագույնն անել Ադրբեջանում պատանդառված ու խոշտանգվող հայերի պաշտպանության և հրատապ ազատ արձակման ուղղությամբ, այդ թվում՝ Ադրբեջանի հետ համապատասխան բանակցությունների վարման, միջազգային իրավական ու քաղաքական մեխանիզմների կիրառման, ալիևյան ռեժիմի դեմ միջազգային պատժամիջոցների առաջմղման և այլ ճնշման գործիքակազմերով:
Նշվում է, որ պետք է հետևողական ու հրապարակային կերպով բարձրացնել Արցախի հայկական հոգևոր-մշակութային ժառանգության և հանրային ու մասնավոր սեփականության պաշտպանության հարցը միջազգային ատյաններում՝ հետամուտ լինելով հենց ՀՀ հայցերի հիման վրա ընդունված միջազգային դատական ակտերի կատարմանը։
Ասվում է, որ պետք է ապահովել Հայաստանի և/կամ գործընկեր պետությունների կողմից Միջազգային քրեական դատարան պետական դիմումների ներկայացումը՝ Արցախի ժողովրդի բռնի տեղահանման և այլ միջազգային հանցագործությունների հետաքննման ու պատժման խնդրանքով:
Արցախցիները պահանջել են զերծ մնալ միջազգային դատարաններում Ադրբեջանի դեմ ներկայացված գանգատներից հրաժարվելու խիստ վտանգավոր մոտեցումից, ինչը մեծապես և ուղղակիորեն կխախտի Արցախի ժողովրդի և բազմաթիվ այլ հայերի իրավունքները՝ առանց դրանց պաշտպանության և վերականգնման որևէ այլընտրանքային ու համարժեք մեխանիզմի առկայության:
Նրանք հորդորել են խուսափել Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման միջազգային ճանաչված ձևաչափի՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման որևէ քայլից, ինչպես նաև վերսկսել Մինսկի խմբի ձևաչափով բանակցություններն Արցախի ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության ու վերականգնման համար:
Արցախցիները պահանջել են Արցախի ժողովրդի վերաբերյալ ներպետական և արտաքին քաղաքական բոլոր որոշումների կայացման գործընթացներում ապահովել նրա լեգիտիմ ներկայացուցիչների պատշաճ ներգրավումը և հաշվի առնել Արցախի ժողովրդի ձայնը՝ բացառելով ապօրինի ու ինքնակոչ որոշումների ընդունումը։
«Մենք՝ Արցախի բռնագաղթած քաղաքացիներս ու Արցախի արժեքը գիտակցող հայերս, այս պահանջագրով ոչ միայն արտահայտում ենք մեր կորստի ցավն ու ծանրագույն կացությունը, այլև մեր վճռականությունը՝ պաշտպանելու մեր իրավունքները թե՛ Հայաստանում, թե՛ միջազգային հարթակներում»,- հավելել են հանրահավաքի մասնակիցները։
«Ազատության» հրապարակում հանրահավաքից հետո տեղադրվել է վրան։ Նախաձեռնողների խոսքով՝ այն կդառնա հետագա գործողությունները համակարգող կենտրոն։
