ԱՄՆ վարչակազմն ակնկալում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վերջնական խաղաղության պայմանագիրը կարող է ստորագրվել և վավերացվել մինչև 2026 թվականի վերջը, հայտնում է Foreign Policy-ն՝ հղում անելով իր աղբյուրին:
Հրատարակության տվյալներով՝ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ձեռք բերված համաձայնագրերը ներկայացնում են Միացյալ Նահանգների ամենամեծ փորձերից մեկը՝ ներթափանցելու հետխորհրդային տարածք և հերքելու այն տարածված վարկածը, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը ձգտում է Նահանգները հեռացնել միջազգային պարտավորություններից կամ ազդեցության ոլորտը զիջել Կրեմլին:
Միևնույն ժամանակ, պարբերականը նշում է, որ համաձայնագրերը մնում են անավարտ և իրական ռիսկեր են պարունակում ինչպես տարածաշրջանի, այնպես էլ ԱՄՆ-ի համար: Ընդգծվում է, որ Երևանի և Բաքվի միջև վերջնական խաղաղության պայմանագիր կնքելու համար բոլոր կողմերը, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ն, պետք է կատարեն իրենց պարտավորությունները, ինչպես նաև պատասխանեն որոշ հարցերի, որոնց դեռևս պատասխան չի տրվել:
Վերջնական համաձայնության հասնելու ռիսկերի շարքում հրատարակությունը նշում է Բաքվի հնարավոր արձագանքը համաձայնագրերի խոստացված օգուտները չիրականացնելու դեպքում, օրինակ, եթե ԱՄՆ-Ադրբեջան անվտանգության ոլորտում համագործակցության սահմանափակումների վերացման առաջարկվող ծրագիրը խնդիրների հանդիպի Կոնգրեսում:
Խնդիրներ կարող են առաջանալ նաև Երևանում՝ քաղաքական անկայունության հետևանքով, գրում է հրատարակությունը՝ ընդգծելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության հավատարմությունը համաձայնագրին: Բացի այդ, Foreign Policy-ն նշում է, որ վաշինգտոնյան համաձայնագիրը չի լուծում Երևանին հուզող մի շարք հարցեր: Մասնավորապես, խոսքը կողմերի տարածքային ամբողջականության վերաբերյալ նախաստորագրված համաձայնագրի դրույթների իրականացման մասին է, որն Ադրբեջանից պահանջում է զորքերը դուրս բերել Հայաստանի որոշ հատվածներից, ինչպես նաև մնում են Արցախից բռնի տեղահանվածների կարգավիճակի վերջնական կարգավորման և Հայաստանի սահմանադրությունը փոփոխելու Բաքվի պահանջը։
Մեկ այլ խնդիր, գրում է հրատարակությունը, կապված է Վաշինգտոնի՝ տարածաշրջանում իր ներկայությունն ընդլայնելու որոշման հետ: Ե՛վ Ռուսաստանը, և՛ Իրանը նույնիսկ ԱՄՆ առևտրային ներկայությունն այնտեղ համարում են անբարյացակամ:
Նշելով, որ Ուկրաինայում պատերազմը հնարավորություն է տվել Միացյալ Նահանգներին և արտատարածաշրջանային այլ տերություններին փոխել իրավիճակը տարածաշրջանում, հրատարակությունը գրում է, որ տեղական դիտորդները շարունակում են մտահոգված լինել, որ Կրեմլը «կփորձի հաշիվներ մաքրել Կովկասում (և այլուր), երբ իր զորքերն ազատվեն Ուկրաինայում ընթացող մարտական գործողություններից»։
«Սպիտակ տունը հույս ունի, որ ամերիկյան բիզնեսի և Բաքվի ու Երևանի համար անվտանգության ոլորտում ընդլայնված համագործակցության համադրությունը բավարար կլինի՝ կանխելու Մոսկվայի կամ Թեհրանի կողմից նոր կարգին մարտահրավեր նետելը։ Այդ ռիսկը կարող է արդարացվել։ Եթե ոչ, ապա բաց է մնում այն հարցը, թե արդյոք Վաշինգտոնը ռիսկ կանի՞ Կովկասում Ռուսաստանի կամ Իրանի հետ հակամարտության մեջ մտնել»,- ասվում է հոդվածում։
Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ հռչակագիր էին ստորագրել, որով նախատեսվում է ստեղծել TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) տրանսպորտային երթուղի, որը պետք է Ադրբեջանը միացնի Նախիջևանին Հայաստանի հարավով և գտնվի ամերիկյան կոնսորցիումի կառավարման ներքո։
Օգոստոսի 12-ին ՀՀ ԱԳՆ-ն հրապարակել էր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիրը, որն օգոստոսի 9-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվել էր երկու երկրների արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանի և Ջեյհուն Բայրամովի կողմից։
