Այս տարի լրանում է Օսմանյան կայսրությունում 1915թ․ իրականացված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի 111-րդ տարելիցը։
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին հազարավոր մարդիկ են այցելում Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու 1,5 միլիոն անմեղ զոհերի հիշատակին։
Միաժամանակ, 2018 թվականին Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման թեման աստիճանաբար կորցնում է իր դիվանագիտական առաջնահերթությունը։ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը 2025 թվականի ապրիլին թուրքական ԶԼՄ-ներին տված հարցազրույցում վերջնականապես հայտարարել էր, որ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումն այլևս Երևանի քաղաքական առաջնահերթությունը չէ։
Հասարակության շրջանում տարբեր մոտեցումներ են ուրվագծվում պատմական այս իրադարձության շուրջ։ Քաղաքացիների մի մասն առաջնային է համարում դրա միջազգային ճանաչմանն ու պահանջատիրությանն ուղղված պետական քաղաքականության շարունակականությունը, մի մասն էլ կարևորում է ապագային միտված ծրագրերը՝ չկենտրոնանալով հենց ցեղասպանության վրա, բայց և չմոռանալով այն։
Armenia Today-ը քաղաքացիներից հետաքրքրվել է՝ արդյոք նրանք ապրիլի 24-ն ընդունո՞ւմ են որպես հիշատակի օր, թե՞ այն պետք է լինի նաև ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնային օրակարգում, ինչպես տարիներ շարունակ էր:
Հարցված քաղաքացիների մեծամասնությունը կարծում է, որ 1915-ի ողբերգությունն անհնար է մոռանալ, և Ցեղասպանության հարցը միշտ պետք է լինի մեր երկրի թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին օրակարգերում։
«Ապրիլի 24-ը հիշատակի օր է, պետք է մեր քաղաքական օրակարգերից դուրս չգա։ Մեղադրում եմ այն մարդկանց, ովքեր դա ոչ թե Ցեղասպանություն, այլ անցողիկ բան են դիտարկում»,- ասել է քաղաքացիներից մեկը։
Որոշ քաղաքացիներ կարծում են, որ անցյալում կատարվածը չպետք է անդրադառնա ժամանակակից մարդու հոգեբանության վրա՝ այն համարելով վտանգավոր անհատի և պետության կայացման համար։
«Ցեղասպանությունը մեզ համար պիտի լինի պատմական դաս, որով պետք է ամրացնենք մեր պետության սյուները։ Պետք է հիշել մեր անցյալը, հակառակ դեպքում՝ հավանական է, որ այն կրկնվի»,- այսպես է ասել մեկ այլ քաղաքացի։
Հարցմանը մասնակցած քաղաքացիներից շատերն Ապրիլի 24-ը համարում են սգո, հիշատակի կամ ողբերգության օր և այն որևէ կերպ քաղաքականության հետ չեն կապում։ Մի մասն էլ կարծում է, որ անկախ ամեն ինչից՝ կյանքը շարունակվում է։
«Հիշել պետք է, բայց պետք չէ կառչել անցյալից, առաջ պետք է շարժվել»,- նշել է հարցման մեկ այլ մասնակից:
Որոշ քաղաքացիներ էլ կարծում են, որ ապրիլի 24-ն ինչ-որ առումով հայերի համար վերածնունդ է դարձել։
«Ապրիլի 24-ը բոլոր հայերի ծննդյան օրն է, այդ նահատակների շնորհիվ ենք այսօր ապրում․ մոռանալ պետք չէ»,- նկատել է սփյուռքահայ քաղաքացին։
Շատ քաղաքացիներ էլ ցավում են, որ վերջին տարիներին Ցեղասպանության թեման դուրս է մղվել արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից։
«Արցախի կորստից հետո քաղաքական օրակարգն ամբողջության փոխվել է, և ցավում եմ, որ Ցեղասպանության օրակարգն այսօր մի կողմ է դրված»,- ասել է հարցման մասնակիցը:
Մանրամասները՝ տեսանյութում:
