ԱՄՆ Սենատը և Ներկայացուցիչների պալատը զուգահեռաբար ներկայացրել են բանաձևեր, որոնք դատապարտում են քրիստոնյաների հալածանքները, այդ թվում՝ Ադրբեջանում հայերի էթնիկ զտումներն Արցախում, հաղորդում է Ամերիկայի Հայ Դատի հանձնախումբը (ANCA):
Սենատոր Ջոշ Հոուլին Սենատում ներկայացրել է 327-րդ բանաձևը, իսկ կոնգրեսական Ռայլի Մուրը Ներկայացուցիչների պալատում նմանատիպ բանաձև է ներկայացրել S.Res.594 համարի ներքո, որին արդեն իսկ աջակցել է ինը համահեղինակ:
Երկու բանաձևն էլ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին կոչ է անում ներառել հալածվող քրիստոնյաների պաշտպանությունն ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների մեջ: Փաստաթղթերը նաև վարչակազմին կոչ են անում դիվանագիտական երկխոսություն սկսել մուսուլմանական երկրների հետ և օգտագործել ազդեցության բոլոր լծակները, այդ թվում՝ առևտրային և ազգային անվտանգության բանակցությունները՝ կրոնական ազատության սկզբունքներն առաջ մղելու համար:
«Լեռնային Ղարաբաղի հայ քրիստոնյաներն Ադրբեջանում բախվում են էթնիկ զտումների և մշակութային ժառանգության ոչնչացման»,- ասվում է փաստաթղթում:
Բանաձևում նշվում է քրիստոնյաների նկատմամբ բռնության և խտրականության մասին երկու երկրում, որտեղ հայկական համայնքները շարունակում են համակարգված հալածվել: Թուրքիայում քրիստոնյաները դժվարանում են մուտք գործել իրենց պաշտամունքի վայրեր, միսիոներներն արտաքսվել են, իսկ օտարերկրյա հոգևորականներին արգելվում է մնալ երկրում: Սիրիայում քրիստոնյա փոքրամասնությունը շարունակում է մնալ ոչնչացման վտանգի տակ՝ զինյալների և ահաբեկչական հարձակումների պատճառով։
«Այս երկկուսակցական բանաձևերն արտացոլում և ամրապնդում են Կոնգրեսի կողմից հայ քրիստոնյաների գոյության սպառնալիքների ճանաչումը, մասնավորապես՝ 2020-2023 թվականներին Արցախում տեղի ունեցած էթնիկ զտումների համատեքստում, որոնք իրականացվել են Միացյալ Նահանգների աջակցությամբ և համաձայնությամբ»,- ասել է ANCA-ի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը։
ANCA-ն ողջունել է այս բանաձևերի ընդունումը և ընդգծել, որ կազմակերպությունը կշարունակի ճնշում գործադրել Միացյալ Նահանգների վրա վճռական քայլեր ձեռնարկելու ուղղությամբ՝ 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախի վրա հարձակման համար Ադրբեջանին պատասխանատվության ենթարկելու համար, որը բռնի տեղահանել է ավելի քան 120 000 հայի։
2024 թվականի հունվարին այն ժամանակվա պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենն Ադրբեջանը դասել էր կրոնական ազատության խախտումների մեջ ներգրավված երկրների շարքին։ 2025 թվականի մարտին USCIRF-ն ԱՄՆ կառավարությանը խորհուրդ էր տվել նպաստել միջազգային դիտորդի՝ օրինակ՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության ներկայացուցչի այցին Լեռնային Ղարաբաղ և հարակից տարածքներ՝ տարածաշրջանում մշակութային և կրոնական ժառանգությունը դիտարկելու և փաստաթղթավորելու նպատակով։
