ԵԽԽՎ-ն հուլիսի 26-ին ընդունած «Վեհաժողովի մոնիթորինգի ընթացակարգի առաջընթացը» բանաձևում մտահոգություն է հայտնել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի միջև լարվածության առնչությամբ, իսկ Ադրբեջանին հորդորել ազատ արձակել հայ գերիներին:
Վեհաժողովը նախ ափսոսանք է հայտնել Հայաստանում բոլոր կողմերից քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ ծայրահեղ բևեռացման համար։ Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովն այնուհետև իր խորը մտահոգությունն է հայտնել Փաշինյանի և վեհափառի միջև «լարվածության, ինչպես նաև Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող մի շարք հոգևորականների կողմից իշխանությունը զավթելու ենթադրյալ ծրագրերի մասին հաղորդումների կապակցությամբ»։
2026 թվականի հունիսին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ՝ վեհաժողովը կոչ է արել բարելավել քաղաքական մեծամասնության և ընդդիմության միջև հարաբերությունները՝ ապահովելու, որ ընտրական քարոզարշավը լինի թեմատիկ և քաղաքականության վրա հիմնված և զերծ ընտրություններին մասնակցող կողմերի միջև անձնական հարձակումներից։
Փաշինյանը 2025-ի գարնանից պահանջում է կաթողիկոսի հրաժարականը՝ հայտարարելով, որ նա զավակ ունի և խախտել է կուսակրոնության ուխտը։ Փաշինյանի հետ 10 եպիսկոպոսի հանդիպումից հետո, ովքեր ևս պահանջում են կաթողիկոսի հրաժարականը, ՀՀ իշխանություններն ուժեղացրել են եկեղեցու վրա ճնշումը։ Հունվարի 5-ին Փաշինյանը և տասը եպիսկոպոս հանդես էին եկել հայտարարությամբ, որում ներկայացրել էին եկեղեցու բարենորոգման ճանապարհային քարտեզ և հայտնել Համակարգող խորհրդի ձևավորման մասին:
Ադրբեջանին վերաբերող հատվածում ԵԽԽՎ-ն շարունակել է լուրջ մտահոգություն հայտնել երկրում մարդու իրավունքների իրավիճակի հետագա վատթարացման և, ենթադրաբար, քաղաքական դրդապատճառներով կալանավորված անձանց թվի աճի կապակցությամբ։ Նրանց թվում են քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստներ, լրագրողներ և մեդիաաշխատողներ, գիտնականներ, ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներ և իշխանությունների այլ քննադատներ, ասված է բանաձևում:
«Վեհաժողովը կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին անհապաղ ազատ արձակել քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալված բոլոր անձանց, այդ թվում՝ 23 հայ ձերբակալվածներին»,- նշել է ԵԽԽՎ-ն:
Ադրբեջանը հունվարի 14-ին Հայաստանին էր վերադարձրել չորս գերու՝ Գևորգ Սուջյանին, Դավիթ Դավթյանին, Վիգեն Էուլջեքջյանին և Վագիֆ Խաչատրյանին։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Բաքվում ևս 19 հայ գերի կա, այդ թվում՝ Արցախի ռազմաքաղաքական նախկին ղեկավարները:
