Կառավարության շենքի մոտ բողոքի ակցիա է տեղի ունեցել այն արցախցիների մասնակցությամբ, որոնց իշխանությունները մերժել են ֆինանսական օգնություն ցուցաբերել Օպերատիվ տեղեկատվական շտաբում իրենց անունների բացակայության, փաստաթղթերի հետ կապված խնդիրների, նախքան 2023 թվականի սեպտեմբեր ամիսն Արցախից դուրս գալու և այլ պատճառներով։ Ակցիան ուղիղ եթերով հեռարձակվել է Armenia Today-ի YouTube-յան ալիքով։
Ցուցարարները պնդել են, որ բռնագաղթի առաջին օրերին հենց պետական պաշտոնյաներն են հրաժարվել իրենց գրանցել գրանցամատյաններում՝ վստահեցնելով, որ ամեն ինչ կարգին է։ Ավելին, ըստ նրանց, 2023 թվականի սեպտեմբերին ֆիզիկական, առողջական, անձնական կամ այլ հանգամանքների պատճառով Արցախից իրենց ֆիզիկական բացակայությունը չի փոխում սոցիալական կարգավիճակը։
Մարտունու շրջանի Թաղավարդ գյուղից բռնի տեղահանված Արաքսյա Մանասյանը նշել է, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին ընտանիքի հետ ստիպված էր լքել Արցախը, սակայն իշխանությունները ո՛չ 100 հազար դրամ օգնությունն են տրամադրել, ո՛չ էլ 50 հազար դրամ։ Նա մանրամասնել է, որ Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղում իրենց տեղեկացրել են, որ գրանցում չի իրականացվում, և խորհուրդ են տվել գրանցվել իրենց ապագա բնակության վայրում։ Դրանից հետո նրանք հասել են Գյումրի, անմիջապես գրանցվել այնտեղ, սակայն հետագայում սոցիալական ծառայություններից պատասխան չեն ստացել, թե ինչու ընտանիքը պետական աջակցություն չի ստացել։
Նույն գյուղից Անաիդա Թովմասյանին կառավարությունից հայտնել են, որ օպերատիվ շտաբում իր ընտանիքի անդամների անունները չկան, և նրան խորհուրդ են տվել աջակցության համար «դիմել վերադասներին»։
«Ոչ մի աջակցություն չենք ստացել, մի կոպեկ էլ չենք ստացել։ Ընտանիքում կա 6 մարդ, 2 անչափահաս երեխա»,- ասել է Թովմասյանը։
Ճարտար քաղաքից մի կին պատմել է, որ իշխանությունները հրաժարվել են օգնել իր որդուն՝ զինծառայող Եղիշե Խաչատրյանին, ով ծանր հիվանդության պատճառով շրջափակման ժամանակ ընկել էր կոմայի մեջ և 2023 թվականի մարտի 7-ին ռուս խաղաղապահների ուղեկցությամբ տեղափոխվել էր Հայաստան։ Նա բուժում է անցել Երևանի «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում, որից հետո փորձել է վերադառնալ Արցախ, սակայն շրջափակման պատճառով չի կարողացել։ Կինը նշել է, որ հունվարին Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի որոշմամբ 50 հազար դրամ սոցիալական օգնություն պետք է ստանային շրջափակման ժամանակ հանրապետությունից բուժման մեկնած արցախցիները, սակայն այս որոշմանը ոչ մի գործողություն չի հետևել։
Բացի այդ, պետությունը հրաժարվում է աջակցություն ցուցաբերել արցախցի կնոջը, ով 2022 թվականի նոյեմբերին անձնական պատճառներով մեկնել էր Ռուսաստան և շրջափակման պատճառով չէր կարողացել վերադառնալ Արցախ։ Արդյունքում՝ նա 2023 թվականի սեպտեմբերին Հակարիի կամուրջը չի անցել և չի ընդգրկվել բռնի տեղահանվածների թվում՝ չնայած բախվում է նույն խնդիրներին։
Ցուցարարներն ակնկալում են, որ փոխվարչապետը կամ կառավարության մեկ այլ ներկայացուցիչ կլուծեն իրենց խնդիրը, թեև մեծ հույսեր չեն կապում։
2025 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում անշարժ գույք ունեցող 4899 արցախցի բռնի տեղահանվածներ այլևս չեն ստանում «40+10» ծրագրով նախատեսված 10 հազար դրամը (40 հազար դրամ բնակարանի վարձի փոխհատուցում և 10 հազար դրամ՝ կոմունալ վարձերի փոխհատուցում)։ Հատկացվող գումարի չափն աստիճանաբար կնվազի՝ 2025 թվականի հունվարից մարտ կկազմի 50 հազար դրամ, ապրիլից հունիս՝ 40 հազար դրամ, իսկ 2025 թվականի հուլիսից դեկտեմբեր՝ 30 հազար դրամ։ Ապրիլի 1-ից աջակցություն կստանան խոցելի հետևյալ խմբերին դասվող անձինք՝ մինչև 18 տարեկանները կամ հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում կամ նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) կամ միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունում սովորող 18 տարին լրացած անձանց (շուրջ 33 000 մարդ), 63 և ավելի տարեկան անձինք (շուրջ 18 000 մարդ), կերակրողին կորցնելու դեպքում նպաստ կամ կենսաթոշակ ստացող կամ 1-ին կամ 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող կամ ֆունկցիոնալության սահմանափակման խորը կամ ծանր աստիճան ունեցող անձանց (շուրջ 2600 մարդ):
Արցախի ՄԻՊ Գեղամ Ստեփանյանի խոսքով՝ Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանվածներին «40+10» աջակցության ծրագիրն ապրիլից միայն հատուկ խմբերի համար շարունակելու մասին Հայաստանի իշխանությունների որոշումը չի քննարկվել Արցախի կառավարության և խորհրդարանի ներկայացուցիչների հետ։
2024 թվականի ընթացքում Armenia Today-ը զրուցել էր տեղահանվածների, պետական պաշտոնյաների, գործատուների և հասարակական գործիչների հետ՝ հասկանալու, թե բռնագաղթից հետո ի՞նչ փուլում է արցախցիների ինտեգրման գործընթացը։
Կարդացեք նաև՝
