Սամվել Կարապետյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմք են ստեղծում. փաստաբանները նշել են Վճռաբեկ դատարանի խախտումները

Նոյեմբերի 13-ին Վճռաբեկ դատարանը գաղտնի և անհասկանալի արագությամբ հրապարակել է որոշում, որով վերականգնել է «հիմնավոր կասկածը» «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ Սամվել Կարապետյանի դեմ քննիչների կողմից առաջադրված տնտեսական մեղադրանքների վերաբերյալ: Գործարարի փաստաբաններն այս մասին հայտարարել են Armenia Today-ի YouTube-յան ալիքով ուղիղ հեռարձակվող մամուլի ասուլիսի ժամանակ:

Փաստաբանների խոսքով՝ այս որոշումը միակ իրավական հիմքն էր, որը թույլ է տվել քննիչին միջնորդություն ներկայացնել Կարապետյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ, քանի որ տնտեսական մեղադրանքները նախկինում գործնականում մերժվել էին Վերաքննիչ դատարանի կողմից:

Նոյեմբերի 13-ին Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատը բավարարել էր գլխավոր դատախազի տեղակալի վերաքննիչ բողոքը, չեղյալ հայտարարել Վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի որոշումը և հայտարարել, որ Կարապետյանի դեմ առաջադրված տնտեսական մեղադրանքների վերաբերյալ գոյություն ունի «հիմնավոր կասկած»:

Այսպիսով՝ նախկինում ուժի մեջ էր մնացել միայն «իշխանությունը զավթելու կոչ» մեղադրանքը, Վճռաբեկ դատարանի որոշումից հետո քննիչը կարողացել է կրկին մեջբերել տնտեսական մեղադրանքները՝ արդարացնելով գործարարի կալանքի շարունակությունը:

Փաստաբան Արամ Վարդևանյանը նշել է, որ այս կարևոր որոշումը պաշտպանության կողմին չի տրամադրվել հրապարակման օրը, ինչպես պահանջվում է օրենքով։ Պաշտպանությունն ստացել է միայն հրապարակման մասին ծանուցում՝ ուղարկված նոյեմբերի 13-ին, բայց թվագրված նոյեմբերի 12-ով։ Որոշման տեքստն ինքնին չի ուղարկվել պաշտպանության կողմին, և այն չի հրապարակվել դատարանի կայքում։

«Վճռաբեկ դատարանի այդ որոշումը հասանելի է բացառապես քննիչի համար, ուստի 53-ն են, բայց չեմ կարող պնդել, այլ վարկած դեռ չունեմ»,- ասել է նա։

Ավելին, ընդգծել է փաստաբանը, քննիչը որոշումն ստացել է նոյեմբերի 13-ին՝ հրապարակման օրը։ Մինչև Վճռաբեկ դատարանի որոշումը, քննիչը, ըստ փաստաբանի, չգիտեր, թե ինչ հիմքով պետք է նոր միջնորդություն ներկայացնի կալանքը երկարաձգելու համար. տնտեսական մեղադրանքները վերաքննիչ բողոքարկմամբ փաստացի մերժվել էին, իսկ «իշխանությունը զավթելու կոչի» միջադեպը բավարար հիմք չէր հինգ ամսվա նախնական կալանքի համար։

«Նոյեմբերի 13-ին Վճռաբեկ դատարանը հրապարակում է որոշում ստվերային արդարադատության պայմաններում, որովհետև այդ որոշման հրապարակման մասին չենք իմացել մենք, չեք իմացել դուք, այսինքն՝ որևէ ձև էլ չունեիք իմանալու, բայց դրա մասին գիտեր քննիչը։ Որտեղի՞ց գիտեր։ Պատկերացրեք՝ քննիչը կարողանում է նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 18:27-ին, մուտքագրել երկարաձգման միջնորդություն, հղումներ անել Վճռաբեկ դատարանի որոշումից, որը մենք չենք ստացել, ի դեպ, մինչ օրս չենք ստացել»,- ասել է Վարդևանյանը:

Քննիչը պետք է միջնորդությունը ներկայացներ յոթ օր առաջ, բայց դա արել է վերջին օրը՝ նոյեմբերի 13-ին՝ Վճռաբեկ դատարանի որոշումն ստանալուց անմիջապես հետո: Պաշտպանության կողմը որոշման մասին իմացել է միայն կալանքի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությանը կից նյութերն ուսումնասիրելու ընթացքում: Փաստաթուղթը գործի նյութերի վերջին հատորում էր:

Պաշտպանության կողմի պնդմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանի «տիեզերական արագությամբ» կայացված որոշումը նպատակ ուներ քննիչին հնարավորություն տալ վերջին օրը երկարաձգել Կարապետյանի կալանքը՝ վերականգնելով տնտեսական մեղադրանքները որպես հիմք և զրկել պաշտպանության կողմին դատավարության ընթացքում հավասար հնարավորություններից: Պաշտպանության կողմը սա համարում է արդար դատաքննության իրավունքի և դատական վարքագծի լուրջ խախտում, որը նպատակ ունի մեկ կողմի օգտին ծառայել:

Կարապետյանի փաստաբանները նաև պնդում են, որ նրա դեմ տնտեսական հանցագործությունների և փողերի լվացման մեղադրանքները ոչ միայն անհիմն են, այլև իրավաբանորեն աբսուրդ են և, նրանց պնդմամբ, ապօրինի հետապնդումների շղթայի մաս են կազմում: Նրանք պնդում են, որ քննությունը փորձում է Կարապետյանին ներկայացնել որպես ենթադրյալ հանցագործության «կազմակերպիչ» միայն այն հիմքով, որ նա «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» (ՀԷՑ) ընկերության հիմնադիրներից մեկն է: Սակայն քննիչներն իրենք են ընդունում, որ Կարապետյանը որևէ կապ չունի «Կայծաղբյուր» ընկերության հետ, որը փողերի լվացման գործի կենտրոնում է:

Հետաքննության տրամաբանության աբսուրդն ընդգծելու համար փաստաբանները համեմատություն են օգտագործել։

«Ստացվում է, եթե Քննչական կոմիտեի քննիչներից մեկը կաշառք է վերցնում, ուրեմն ողջամտորեն կարող ենք ենթադրել, որ այդ կաշառք վերցնելու գործընթացը կազմակերպել է Քննչական կոմիտեի նախագահը։ Բայց կարող ենք մի քիչ մեր մտավարժանքն է՛լ ավելի զարգացնել չէ՞, ունենք նաև երկրի բարձրագույն ղեկավարություն»,- նշել են փաստաբանները:

Փաստաբանները շեշտել են, որ մեղադրական եզրակացության կառուցվածքը հիմնված է բացառապես այն ենթադրության վրա, քանի որ ենթադրյալ հանցագործությունը կարող էին կատարել ՀԷՑ-ի աշխատակիցները, կազմակերպիչը պետք է լիներ ընկերության հիմնադիրներից մեկը:

Պաշտպանական կողմը շեշտում է, որ նույնիսկ այս տրամաբանության շրջանակներում մեղադրանքը հակասական է. եթե հիմքը «հիմնադրի կարգավիճակն» է, ապա ինչո՞ւ մեղադրանք է առաջադրվել միայն Կարապետյանի դեմ և ոչ մյուս հիմնադիրների նկատմամբ: Փաստաբանները նաև հիշեցրել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը և Վերաքննիչ դատարանն արդեն գնահատել էին տնտեսական մեղադրանքները և պարզել, որ դրանք չեն հասել «հիմնավոր կասկածի» մակարդակին:

Իր հերթին, փաստաբան Լիաննա Գասպարյանը նշել է, որ Կարապետյանի դեմ դատավարությունը չի կարող համարվել օրինական. այն վերածվել է քաղաքական հետապնդման և վրեժխնդրության: Նրա խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը «նախադեպային» որոշում է կայացրել։

«Վճռաբեկ դատարանի կողմից ջանասիրաբար հոգ է տարվել Կարապետյանին վերաբերելի կալանքի միջնորդությունը երկարացնելու ժամկետի համար։ Նոյեմբերի 17-ին մասնակցելու ենք ոչ թե իրավական գործընթացի, այլ քաղաքական վրեժխնդրության, քաղաքական հետապնդման, քաղաքական օրակարգի, ինչպես կուզեք դա կոչեք, բայց դա քաղաքական վրեժխնդրություն է, ոչ թե իրավական գործընթաց»,- ասել է փաստաբանը։

Գասպարյանն ընդգծել է, որ պաշտպանությունը պարբերաբար միջնորդում է դռնբաց նիստեր անցկացնելու համար, որպեսզի հանրությունը տեսնի, թե ինչո՞ւ են փաստաբանները պնդում, որ իրավական գործընթաց չկա։ Նա հավելել է, որ տեղի ունեցողը գերազանցում է օրենքի գերակայությունը և ավելի ու ավելի է նմանվում «իրավական պետության կազմալուծման գործընթացի»։

Հունիսին «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահին կալանավորել էին եկեղեցու դեմ արշավը քննադատելուց հետո։ Դատարանն օգոստոսի 15-ին երկու ամսով երկարացրել էր նրա կալանքը։ Ավելի ուշ Վերաքննիչ դատարանը մերժել էր փաստաբանների բողոքը խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ՝ գործարարի կալանքն ուժի մեջ թողնելով մինչև հոկտեմբեր: Դատարանը հոկտեմբերի 16-ին 30 օրով երկարաձգել էր նրա կալանքի ժամկետը: Վերաքննիչ դատարանն անփոփոխ էր թողել Հակակոռուպցիոն դատարանի որոշումը։