Հայաստանի կառավարությունը հայտնել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր»-ի (ՀԷՑ) մասին Ստոկհոլմի արբիտրաժային տրիբունալի նոր որոշման մասին։ Միաժամանակ՝ ՀԷՑ տնօրենների խորհրդի նախագահ Նարեկ Կարապետյանը հորդորել է չխեղաթյուրել փաստերն ու կատարել դատարանի որոշումը։
Ըստ կառավարության՝ Ստոկհոլմի արբիտրաժային դատարանը 2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ մերժել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի ղեկավար Սամվել Կարապետյանի ընտանիքի ներկայացրած միջնորդությունը՝ նշելով, որ իրենց կողմից պահանջվող ժամանակավոր միջոցառումներն անհիմն են: Նրանք պնդել են, որ արբիտրաժային դատարանին ուղղված միջնորդությունը պահանջում էր հաստատել Հայաստանի կողմից արտակարգ արբիտրի 2025 թվականի հուլիսի 22-ի որոշումը չկատարելու, ՀԷՑ-ի լիցենզիայի և դրա կառավարման մարմինների լիազորությունների վերականգնման, ինչպես նաև նշանակված ժամանակավոր կառավարչի լիազորությունների դադարեցման փաստը: Ավելին, դատարանին նաև խնդրել էին արգելել ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի կամ այլ ակտիվների հարկադիր վաճառքը, օտարումը կամ այլ կերպ տնօրինումը։
«Մեր ձևով» շարժման մամուլի խոսնակ Մարիաննա Ղահրամանյանն Armenia Today-ին հայտնել է, որ Կարապետյանների ընտանիքի փաստաբանական խումբը հանդես կգա հայտարարությամբ։
Կառավարությունում պնդում են, որ տրիբունալը մերժել է Liormand Holdings Limited-ի Կարապետյանների ներկայացրած միջնորդությունը, որով պահանջվում էր արտակարգ արբիտրի կողմից 2025 թվականի հուլիսի 22-ի վճռի՝ ՀՀ կողմից չկատարման փաստի հաստատումը, ՀԷՑ լիցենզիայի և վերջինիս կառավարման մարմինների անդամների լիազորությունների վերականգնումը, ինչպես նաև նշանակված ժամանակավոր կառավարչի լիազորությունների դադարեցումը։ Բացի այդ, տրիբունալից հայցվել էր նաև արգելել ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի կամ այլ ակտիվների հարկադիր վաճառքը, օտարումը կամ որևէ այլ եղանակով տնօրինումը։
Ի պատասխան՝ Կարապետյանն իշխանությունների հայտարարությունը համեմատել է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ժամանակ ՊՆ խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանի ելույթների հետ, որոնցում խոսվում էր «հաղթանակի» մասին այն ժամանակ, երբ Հայաստանի ԶՈւ-ն անհաջողություններ էր գրանցում։
«Հայաստանի կառավարությունն արծրունհովհաննիսյանական ոճով Ստոկհոլմում պարտությունը հաղթանակ է ներկայացնում»,- նշել է նա
Կարապետյանն ընդգծել է, որ արբիտրաժը ընդամենը մերժել է հավելյալ միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը մինչև քննության ավարտը:
Նա նշել է, որ ՀԷՑ-ն իր օրինական սեփականատիրոջից զրկելու փորձերի դեմ հայցը ներկայացնողներն սպասում են Հայաստանի կառավարության օրինապահ վարքագծին, այն է` ՀԷՑ-ի դեմ քայլերի անվերապահ դադարեցմանը:
«Նրանք շարունակում են վնասել մեր տնտեսությանը, և ներկայացնում իրենց պարտությունը՝ որպես հաղթանակ, ինչպես միշտ»,- եզրափակել է Կարապետյանը։
Կարապետյանը ֆեյսբուքյան էջում հայտնել է, որ կողմերի միջև հիմնական վեճի քննության համար ձևավորված արբիտրաժային կազմը հստակ հաստատել է, որ ՍԱՊ-ի՝ 2023 թվականի Արբիտրաժային կանոնակարգի II հավելվածի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ արտակարգ արբիտրի որոշումը պարտադիր է կողմերի համար և ենթակա է անհապաղ կատարման։
Միևնույն ժամանակ՝ արբիտրաժային կազմը մերժել է Հայաստանի այն փաստարկները, ըստ որոնց՝ ՀԷՑ-ին վերաբերող վեճի նկատմամբ արտակարգ արբիտրաժի ընթացակարգի կիրառումն իրավաչափ չէ։ Կառավարությունը, սակայն, պնդում է հակառակը։
«Հայաստանը ողջունում է տվյալ որոշումը, որը կայացվել է վեճն, ըստ էության, լուծելու իրավասություն ունեցող Արբիտրաժային տրիբունալի, այլ ոչ թե «արտակարգ արբիտրի» կողմից»,- ասված է հաղորդագրության մեջ։
Արբիտրաժային կազմը նաև առանձին ընդգծել է, որ Հայաստանը չի դիմել որոշման չեղարկման կամ փոփոխման խնդրանքով։ Այս հանգամանքը լրացուցիչ հաստատում է Հայաստանի կողմից որոշման պարտադիր ուժի ճանաչումը։
Չնայած Հայաստանի կողմից արտակարգ արբիտրի որոշման ակնհայտ խախտումներին, ներառյալ՝ 2025 թվականի նոյեմբերին ՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցումը, արբիտրաժային կազմը որոշել է սկզբնական այս փուլում գնահատական չտալ այդ գործողություններին։
Միաժամանակ՝ Հայաստանի կողմից թույլ տրված բոլոր խախտումները կդիտարկվեն արբիտրաժային քննության ավելի ուշ փուլում՝ հիմնական վեճի քննարկման շրջանակում և կգնահատվեն որպես հանրապետության կողմից Հայաստանի և Կիպրոսի միջև կնքված օտարերկրյա ներդրումների պաշտպանության մասին համաձայնագրի խախտումը ծանրացնող հանգամանք։
Կառավարությունն օգոստոսին «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության՝ Ստոկհոլմի արբիտրաժում քննվող գործով իր շահերը պաշտպանելու համար ՀՀ բյուջեից 3,25 մլն դոլար էր հատկացրել՝ ամերիկյան Arnold & Porter ընկերության հետ պայմանագիր կնքելու համար։
