Ռուս-ամերիկյան ներդրող Կոնստանտին Սոկոլովը կգլխավորի ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի ստեղծած Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP+) հիմնադրամը, որը տնօրինելու է Հարավային Կովկասով և Կենտրոնական Ասիայով անցնող առևտրային միջանցքի զարգացմանը, այդ թվում՝ Հայաստանում ներդրումներին ուղղվող ավելի քան 200 մլն դոլար, հայտնում է The Guardian-ը՝ հղում անելով իր աղբյուրներին։
Ավելի ուշ Սոկոլովի նշանակումը հաստատել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը։
The Guardian-ը նշում է, որ Սոկոլովը Չիկագոյում բնակվող, ծագումով ռուսաստանցի ներդրող է, որը նախկինում պետական պաշտոններ չի զբաղեցրել։ Ըստ հրապարակման՝ նա եղել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի «ballroom» նախագծի 36 դոնորների թվում, որի համար հավաքվել էր ավելի քան 350 միլիոն դոլար։
Պարբերականի տվյալներով՝ Սոկոլովը կստանձնի TRIPP+ հիմնադրամի նախագահի պաշտոնը։ Կառույցն իրավասու է տրամադրել վարկեր, դրամաշնորհներ և ներդրումներ իրականացնել տրանսպորտի, էներգետիկ ենթակառուցվածքների, կարևոր օգտակար հանածոների արդյունահանման և մասնավոր հատվածի զարգացման նախագծերում Հայաստանում, Ադրբեջանում, Վրաստանում, Ղազախստանում, Ղրղզստանում, Տաջիկստանում, Թուրքմենստանում և Ուզբեկստանում։
Հիմնադրամը ստեղծվել է «Թրամփի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման երթուղի» նախաձեռնության շրջանակներում: Այն նախատեսում է Հարավային Կովկասով անցնող տրանսպորտային և էներգետիկ միջանցքի զարգացում։ Փետրվարին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն այս նախագիծն անվանել էր «պատմական վերափոխման» մաս, որը նոր հնարավորություններ կբացի առևտրի, տարանցման և էներգետիկ համագործակցության համար։
Լրատվամիջոցը նաև հայտնում է, որ Թրամփի երկրորդ նախագահական ժամկետի ընթացքում Սոկոլովն ավելի քան 12 միլիոն դոլար է նվիրաբերել հանրապետական քաղաքական կոմիտեներին և նախընտրական արշավներին, այդ թվում՝ 11 միլիոն դոլար ԱՄՆ նախագահին աջակցող «MAGA Inc.» կոմիտեին և ավելի քան 443,000 դոլար՝ Հանրապետականների ազգային կոմիտեին։ Ընդ որում, նախկինում նա փոքր նվիրատվություններ է կատարել Դեմոկրատական կուսակցությանը, այդ թվում՝ Բարաք Օբամայի 2008 թվականի նախընտրական արշավին։
Սոկոլովը հանդիսանում է Հայաստանի խոշորագույն հեռահաղորդակցության օպերատորի՝ «Viva Armenia»-ի խոշոր բաժնետեր, ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցնում «Northern Pillar Energy Consortium» և «Pelagos Data Centres» նախագծերում, ինչպես նաև հիմնադրել է էներգետիկայի, հեռահաղորդակցության, ֆինանսական ծառայությունների և անշարժ գույքի ոլորտներում գործող «IJS Investments» և «Gotthard Investment AG» ներդրումային ընկերությունները։
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի ներկայացուցիչը The Guardian-ին հայտնել է, որ հիմնադրամի գործունեությունն իրականացվելու է ամերիկյան օրենսդրության պահանջներին համապատասխան՝ ներառյալ տարեկան հաշվետվությունները, անկախ աուդիտը և շահերի բախման կանխարգելման կանոնները։The Guardian-ը նաև հավելում է, որ Թրամփի վարչակազմն արդեն դիմել է Կոնգրեսին՝ խնդրելով ընդլայնել լիազորությունները՝ աշխարհի այլ տարածաշրջաններում նմանատիպ ներդրումային հիմնադրամներ ստեղծելու համար։ Ըստ պարբերականի՝ TRIPP+ հիմնադրամի ֆինանսավորումը կարող է ավելանալ. ավելի վաղ Պետդեպարտամենտի ավագ պաշտոնյա Ջերեմի Լևինը հայտարարել էր, որ Վաշինգտոնն արդեն ապահովել է շուրջ 400 միլիոն դոլար հիմնադրամի համար։
Վաշինգտոնում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի, ԱՄՆ-ի և Ադրբեջանի ղեկավարները ստորագրել էին համատեղ հռչակագիր, որը նախատեսում է Հայաստանի տարածքով Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող TRIPP տարանցիկ երթուղու ստեղծումը՝ պետությունների ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և իրավազորության պահպանմամբ։
Հայաստանն ու ԱՄՆ-ն 2026 թվականի հունվարի 14-ին հրապարակել էին նախագծի իրականացման շրջանակը, իսկ հունիսի 4-ին՝ ստորագրել շրջանակային համաձայնագիրը։ Փաստաթղթով նախատեսվում է ստեղծել TRIPP-ի զարգացման ընկերություն, որի 74%-ը կպատկանի ԱՄՆ-ի ստեղծած կառույցին, 26%-ը՝ Հայաստանին։ Սահմանային և մաքսային վերահսկողությունը, իրավապահ գործունեությունն ու անվտանգությունը կմնան ՀՀ պետական մարմինների պատասխանատվության ներքո։
