Հայաստանում հավատարմագրված համաշխարհային տերությունների դեսպանների հետ հանդիպումը Բաքվում հայ գերիների խնդիրը չի լուծի, Մարտի 1-ի զոհերի հուշարձանի մոտ լրագրողներին ասել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ մեկնաբանելով ցուցարարների երեկվա պահանջը՝ օտարերկրյա դիվանագետներին պատմել Բաքվում հայերի նկատմամբ ապօրինի գործողությունների մասին և կոնկրետ քայլեր ձեռնարկել նրանց ազատելու համար։
«Այս ուղղությամբ հնարավոր դիվանագիտական աշխատանք է տարվում, բայց ուզում եմ մի բան նշել. մենք աշխարհն ավելի լավ հասկանալու խնդիր ունենք։ Մեզ թվում է՝ բոլոր դեսպաններին հրավիրել ենք ու սա ձևակերպել, հիմա դուրս կգան ու հարցը կլուծվի՞։ Սակայն դա այդպես չէ։ Զգացմունքները զգացմունքներ են, բայց պետք է առաջնորդվել հստակ բանաձևերով»,- ընդգծել է Փաշինյանը։
Փետրվարի 28-ին Հայաստանի արտգործնախարարության շենքի մոտ բողոքի ցույց էր տեղի ունեցել։ Ակցիայի մասնակիցներն իշխանություններից պահանջում են նպաստել հայ ռազմագերիների, ինչպես նաև Ադրբեջանում ապօրինի կերպով կալանավորված Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչների ազատ արձակմանը։ Հասարակական գործիչներն ու քաղաքացիները պահանջում էին ԱԳՆ-ից հրավիրել Հայաստանում հավատարմագրված դիվանագետներին, ներկայացնել Բաքվում հայերի նկատմամբ իրականացված անօրինական գործողությունների փաստերը և սկսել կոնկրետ քայլեր ձեռնարկել նրանց ազատ արձակման ուղղությամբ։
2024-ի դեկտեմբերին Բաքուն դատարան էր հանձնել Ադրբեջանում ապօրինի պահվող 15 անձանց, այդ թվում՝ Արցախի նախկին առաջնորդների քրեական գործը։ Նրանք մեղադրվում են 2548 դրվագով։ Հունվարի 17-ին Բաքվում սկսվել էին Արցախի 8 քաղաքական և ռազմական առաջնորդների դատավարությունները:
Գործով անցնում են Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Արայիկ Հարությունյանը և Բակո Սահակյանը, նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը, Արցախի ԱԺ նախագահ Դավիթ Իշխանյանը, ԱԳ նախկին նախարար Դավիթ Բաբայանը, պաշտպանության նախկին նախարար Լևոն Մնացականյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի հրամանատարի նախկին առաջին տեղակալ Դավիթ Մանուկյանը, ինչպես նաև Գարիկ Մարտիրոսյանը, Մելիքսեթ Փաշայանը, Դավիթ Ալավերդյանը, Գուրգեն Ստեփանյանը, Լևոն Բալայանը, Մադաթ Բաբայանը, Վասիլի Բեգլարյանը և Էրիկ Ղազարյանը: Վարդանյանի գործն առանձին է քննվում։ Նրան սպառնում է ցմահ ազատազրկում Բաքվի բանտում։
Փետրվարի 19-ին նախկին պետնախարարը երկրորդ անգամ հացադուլ էր հայտարարել և դիմել աշխարհի առաջնորդներին, միջազգային կազմակերպություններին և իրավապաշտպաններին՝ կոչ անելով ուշադրություն դարձնել Բաքվում տեղի ունեցող անօրինական գործընթացներին։ Փետրվարի 25-ին ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնել էին, որ շինծու դատական գործով նիստում Վարդանյանը հացադուլի պատճառով իրեն վատ է զգացել, որից հետո դատավորը բուժզննման համար ընդմիջում էր հայտարարել։
Փետրվարի 26-ին Վարդանյանի փաստաբան Ջարեդ Գենսերը հայտնել էր նրա առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացման մասին։ Փետրվարի 27-ին նրա որդին՝ Դավիթ Վարդանյանը, միջազգային հանրությանը, աշխարհասփյուռ հայությանը կոչ էր արել քայլեր ձեռնարկել Բաքվի դեմ, որտեղ Վարդանյանը խոշտանգումների է ենթարկվում։ Ադրբեջանական ԶԼՄ-ների տարածած լուսանկարում Վարդանյանի դեմքին կապտուկներ էին։ Փետրվարի 28-ին ամերիկահայ գործարար, «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության համահիմնադիր Նուբար Աֆեյանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին կոչ էր արել քայլեր ձեռնարկել Վարդանյանին ազատելու համար։
Փետրվարի 28-ին ՀՀ ԱԳՆ-ն «խորը մտահոգություն» էր հայտնել Բաքվի բանտերում հայ ռազմագերիների և պատանդների, այդ թվում՝ հացադուլի մեջ գտնվող Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի խոշտանգումների կապակցությամբ։ Նույն օրը ՀՀ ԱԳՆ շենքի մոտ տեղի էր ունեցել ակցիա՝ իշխանություններից պահանջելով նպաստել հայ ռազմագերիների, ինչպես նաև Ադրբեջանում ապօրինաբար կալանավորված Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչների ազատ արձակմանը։
