Ներկա պահին Հալեպում լարվածության չկա, մարդիկ իրենց բնականոն կյանքին են վերադարձել, Armenia Today-ին հայտնել է Սիրիայում լույս տեսնող «Գանձասար» թերթի խմբագիր Զարմիկ Պողիկյանը։
«Զինյալների ներկայություն քաղաքում գրեթե չկա, միայն ապահովական ուժեր են, քաղաքում հանդարտություն է տիրում, մարդիկ իրենց բնականոն կյանքին են վերադարձել․ դպրոցներ, եկեղեցիներ գործում են, ռեստորանները գործում են»,- ասել է նա։
Պողիկյանի խոսքով՝ հայկական դպրոցները, եկեղեցիները, միությունները ևս վերսկսել են իրենց գործունեությունը․ հիմնական դժվարությունն աշխատանքի բացակայությունն է։
«Մարդիկ բնականոն կերպով չեն աշխատում, եկամուտ չունեն։ Սննդի և այլ ապրանքների կարիք չկա, ամեն ինչ առատ է։ Նույնիսկ վառելանյութի սղությունը որոշակիորեն մեղմացել է, եթե ժամանակին քարտերով էին ապահովում վառելանյութը և երկամսյա դրությամբ որոշ ժամանակ էր պետք, որպեսզի յուրաքանչյուրի հերթը գար և կարողանար վառելիք ապահովել, հիմա այդ դժվարությունը չկա, առատորեն վաճառվում է, ուղղակի մարդկանց գնողականությունը քիչ է։ Այս դժվարությունն են հաղթահարում թե՛ հայ, թե՛ մյուս ընտանիքները»,- մանրամասնել է Պողիկյանը։
Խոսելով հայկական համայնքի նկատմամբ նոր իշխանությունների վերաբերմունքի մասին՝ նա նշել է, որ նրանց վերաբերմունքը շատ հարգալից է։
«Առաջին իսկ օրերին պատասխանատու մարմինները հանդիպումներ են ունեցել համայնքապետերի հետ և հայտարարել, որ իրենք եկել են երկիրը բարելավելու և ոչ մի հարց չունեն համայքների հետ։ Վստահեցրել են, որ հայկական համայնքին ոչ մի նեղություն չի տրվի, կոչ են արել շարունակել իրենց գործունեությունը։ Նեղություններ չեն պատճառել հայկական կամ այլ համայնքների»,- շեշտել է նա։
Պողիկյանը նաև նշել է, որ Սիրիայի անցումային շրջանի կառավարության որոշ վարչություններում հայեր են ընտրվել․ Հալեպի ճարտարարվեստի պալատի վարչության կազմում է հայ երկրաչափուհի Անի Մարկոսյանը, Առևտրական պալատի վարչության կազմում ընդգրկվել է Հարութ Չամիչյանը։ Բացի դրանից, Սիրայի բասկետբոլի ֆեդերացիայի նախագահը հայ բժիշկ Արամ Ավետիսյանն է։
Անդրադառնալով ռազմական գործողությունների հետևանքով համայնքից հայերի հեռանալու մասին հարցին՝ Պողիկյանը հայտնել է, որ առաջին օրերին կային դուրս եկողներ, և հիմնական մասը Հայաստան է ուղևորվել։
«Ճշգրիտ թվեր չեմ կարող ասել, բայց տասնյակ ընտանիքներ ուղղակի Հայաստան մեկնեցին։ Կային հայեր, որ նահանգից նահանգ տեղափոխվեցին։ Առաջին օրը Հալեպում խուճապ ստեղծվեց և նահանգից նահանգ՝ Լաթաքիա կամ Դամասկոս ուղղվեցին, սակայն 2-3 օրից բոլորն անխտիր վերադարձան Հալեպ»,- ասել է նա։
Խմբագիրը հավելել է, որ սիրիական պատերազմի տարիներին սիրիահայության թվի կեսից ավելին գաղթել է Հայաստան և արևմտյան երկրներ, բայց վերջին տարիներին սիրիահայերն առավելապես Հայաստան են ուղղվում։
Պողիկյանը նշել է, որ պետական հաստատություններն աստիճանաբար սկսել են աշխատել, սակայն ժամանակ է պետք, որպեսզի վերջնակապես կազմակերպեն իրենց աշխատանքը։
«Տակավին ժամանակ է պետք, որպեսզի քաղաքը վերադառնա իր ամբողջական բնականոն կյանքին։ Այս առումով դեռևս որոշ չափով անգործություն կա, որն էլ, իր հերթին, առաջացնում է տնտեսական որոշ դժվարություններ, թեև ամեն բան ապահովված է, Հալեպի ճանապարհները դեպի այլ նահանգներ բաց են, շուտով օդանավակայանն էլ կսկսի գործել»,- ասել է նա։
Խոսելով անվտանգության մասին՝ նա շեշտել է, որ բնակիչներն զգուշավորություն են ցուցաբերում, իսկ արվարձաններում, հյուսիսային շրջաններում դեռևս որոշ լարվածություն կա։
«Անվտանգության առումով զգուշություն է տիրում, մինչև որ ապահովական գրասենյակներ, ոստիկանություն և այլն, վերջնականպես հաստատվեն։ Կարող են գողություններ լինել, ուստի ուշ ժամերի մարդիկ դուրս չեն գալիս տներից, խանութներն էլ շուտ են փակվում»,- նշել է խմբագիրը։
Սիրիահայ համայնքի ներկայացուցչի խոսքով՝ Լաթաքիայի արվարձանների գյուղերում, հյուսիսային շրջաններում, որտեղ քրդական ներկայություն կա, դեռևս շարունակվում է լարվածությունը։
«Լաթաքիայի արվարձաններում մերթ ընդ մերթ տեղի են ունենում բախումներ, նախկին վարչակարգի համակիրների նկատմամբ վրեժխնդրական արարքներ, սակայն դրանք անհատական դեպքեր են։ Ընդհանուր առմամբ՝ պետության մոտեցումը շատ դրական է և շատ խելացի ձևով են աշխատում, փորձում են վերականգնել բոլոր պետական հաստատությունները, փորձում են հնարավության սահմաններում առիթ չտալ, որ վրեժխնդրության անհատական արարքներ լինեն»,- ավելացրել է նա։
Պողիկյանը հավելել է, որ արվարձաներում հայաբնակ շրջաններ չկան, մեծ քաղաքներում են հայերը կենտրոնացած։
Սիրիայում զինված հակամարտությունն սկսել էր 2011 թվականից։ Զինադադարը խախտվել էր 2024-ի նոյեմբերի 27-ին, երբ սիրիական մի շարք խմբավորումների զինյալներ՝ «Հայաթ Թահրիր ալ-Շամ» իսլամիստական խմբավորման գլխավորությամբ, հարձակում էին սկսել երկրի հյուսիս-արևմուտքում կառավարական ուժերի դեմ: Նրանք մեկ շաբաթվա ընթացքում գրավել էին երկրի բոլոր խոշոր քաղաքները՝ Հալեպը, Համան, Հոմսը և Դամասկոսը: Ավելի ուշ՝ դեկտեմբերին, այս խմբերը ձևավորել էին նոր կառավարություն՝ ներառյալ նոր պաշտպանության նախարարությունը:
