Բաքվում 20 տարվա ազատազրկման դատապարտված Արցախի նախկին պետնախարար, գործարար և բարերար Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, հայտարարել է միջազգային կանանց մարդասիրական պատվիրակություն կազմակերպելու իր մտադրության մասին, որը շուտով կմեկնի Բաքու։
Նրա խոսքով՝ նախաձեռնությունն իրականացվում է հենց Վարդանյանի խնդրանքով։
«Իմ ամուսինը 2023 թվականի սեպտեմբերից անօրինական կերպով կալանավորված է Ադրբեջանում։ Երեք տարուց ավելի է՝ նա հեռու է իր ընտանիքից և իրեն սիրող մարդկանցից։ Այս ընթացքում ծնվել են նրա թոռնուհիները, որոնց նա երբեք գրկում չի պահել»,- իր հայտարարության մեջ ասել է Զոնաբենդը։
Նա նշել է, որ անդրադառնում է ոչ միայն ամուսնու անձնական իրավիճակին, այլև մյուս կալանավորված հայերի իրավիճակին։
«Հաշվետվողականության ինստիտուցիոնալ վակուումում ես այլևս չեմ կարող պարզապես սպասել»,- հավելել է Վարդանյանի կինը։
Նրա խոսքով՝ ևս 18 հայ մնում է ադրբեջանական կալանքի տակ, որոնցից շատերը մի քանի տարի կանոնավոր կապ չեն ունեցել իրենց ընտանիքների հետ և նամակներ կամ տեղեկատվություն չեն ստացել իրենց սիրելիներից։
Զոնաբենդը նշել է, որ ընտանիքների համար կալանավորվածները քաղաքական կամ դիվանագիտական հարց չեն, այլ մնում են ամուսիններ, հայրեր, պապիկներ, որդիներ և եղբայրներ։
Նա ընդգծել է, որ իր գնահատմամբ՝ Բաքվում Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի գրասենյակի փակումից հետո ընտանիքները գործնականում չունեն կանոնավոր, անկախ մարդասիրական հասանելիություն իրենց սիրելիներին։
Դիմում նաև նշվում է, որ միջազգային աջակցության մեխանիզմները չեն ապահովում փոխգործակցության անհրաժեշտ մակարդակը, և պետական հաստատությունները չեն կարողանում կազմակերպել այցելություններ և ստուգել կալանքի պայմանները։
Զոնաբենդը նշել է, որ կայուն մարդասիրական ուղիների բացակայության պայմաններում նա մտադիր է կազմակերպել կանանց միջազգային պատվիրակություն՝ Բաքու այցելելու համար։
Նա հայտարարել է իր դիմումի մասին՝ ուղղված Ադրբեջանի օմբուդսմեն Սաբինա Ալիևային՝ խնդրելով օգնություն պատվիրակության Բաքու այցը կազմակերպելու, պաշտոնական հանդիպումներ անցկացնելու, Ումբակիի քրեակատարողական համալիրում պահվող հայ բանտարկյալներին այցելելու և նրանց ընտանիքներից նամակներ, լուսանկարներ, ծանրոցներ և թույլատրված անձնական իրեր հասցնելու հարցում։
«Սա կծառայի որպես հիշեցում բանտարկյալների համար, որ նրանք մոռացված չեն»,- ասվում է հայտարարության մեջ։
Զոնաբենդը ընդգծել է, որ նախաձեռնությունը զուտ մարդասիրական բնույթ ունի և քաղաքական գործողություն չէ։ Նրա խոսքով՝ դրա նպատակն է վերականգնել բանտարկյալների և նրանց ընտանիքների միջև նվազագույն շփումը։
Նախաձեռնության շրջանակներում նախատեսվում է հաջորդ երկու շաբաթվա ընթացքում հավաքել Ադրբեջանում պահվող հայ բանտարկյալների աջակցության նամակներ։ Նամակները կհասցվեն ընտանեկան ծանրոցների հետ միասին։ Միջազգային կանանց պատվիրակության անդամների անունները կհայտարարվեն ավելի ուշ։
Պաշտոնական տվյալներով՝ Ադրբեջանում շարունակում է պահվել 19 հայ գերի։ Արցախի նախկին ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը Բաքվում դատապարտվել էր երկարամյա ազատազրկման՝ 20 տարուց մինչև ցմահ։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ավելի վաղ բացառել էր գերիների վաղաժամ ազատ արձակումը։
2025 թվականի սեպտեմբերից Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի գրասենյակի փակումից հետո ոչ մի միջազգային կառույց չի այցելել հայ գերիներին։
