Կառավարության շենքի մոտ բողոքի ցույց է տեղի ունեցել՝ Բաքվի բանտերից հայ պատանդներին ազատելու համար Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի փաստաբան Ջարեդ Գենսերի առաջարկած քայլերը կիրառելու պահանջով։ Ակցիան ուղիղ եթերով հեռարձակվել է Armenia Today-ի YouTube-յան ալիքով։
Ավելի վաղ Գենսերը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին կոչ էր արել Բաքվի հետ բանակցել հայ գերիների ազատ արձակման շուրջ, շարունակել դատական գործընթացն Արդարադատության միջազգային դատարանում և ՄԻԵԴ-ում և աջակցություն խնդրել ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Եվրամիության ղեկավարներից։
Ակցիայի կազմակերպիչներն ընդգծել են, որ Երևանի անգործությունը խանգարում է միջազգային կառույցներին ավելի վճռականորեն պահանջել Բաքվից ազատ արձակել ռազմագերիներին և ապօրինի կերպով կալանավորված Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչներին։
«Սա պետք է լիներ խաղաղության օրակարգի կարևորագույն պայման, բայց նրանք հորդորել են չզբաղվել այս հարցով։ Խաղաղություն չի կարող լինել մի երկրի հետ, որտեղ կան գերիներ, ինչպե՞ս կարող եք խաղաղ լինել, երբ ձեր որդին գերի է։ Սփյուռքի տարբեր կազմակերպություններ, լոբբիստական խմբեր, միջազգային կառույցներ, որոնց հետ շփումներ ենք ունենում, ասում են՝ այդ հարցը Հայաստանի իշխանությունների օրակարգում չկա։ Ասում են, որ կարող են աջակցել նախաձեռնությանը, բայց չեն կարող լինել դրա առաջ տանողը»,- ասել է «Ապրելու երկիր» կուսակցության համանախագահ Մանե Թանդիլյանը։
Նա անհիմն է անվանել իշխանությունների արդարացումները, թե իբր գերիների հարցն Ադրբեջանի հետ բանակցությունների օրակարգում ներառելը քննարկումները փակուղի կտանի։ Թանդիլյանը հիշեցրել է, որ նույնիսկ առանց գերիների հարցը քննարկելու Բաքուն հրաժարվում է բավարարել հայկական կողմի մյուս առաջարկները՝ առաջ մղելով սահմանադրական փոփոխությունների իր օրակարգը և արգելափակելով բանակցային գործընթացը։
«Համահայկական ճակատ» շարժման համակարգող Ռուզաննա Ստեփանյանը վարչապետին մեղադրել է 2021 թվականին բանտարկյալներին ազատ արձակելու խոստումները միայն ընտրություններում հաղթելու համար օգտագործելու մեջ։ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ պատրաստ է սեփական որդուն ուղարկել Բաքվի բանտ՝ հայ գերիներին ազատ արձակելու դիմաց, սակայն շատ հայեր դեռ գերության մեջ են, հիշեցրել է Ստեփանյանը։
«Բազմաթիվ դիմումներ ուղարկվում են Արտաքին գործերի նախարարություն, բայց այնտեղ ծալվում են ու դրվում դարակներում, քանի որ իշխանությունների համար այս հարցը փակված է Ալիևի հետ։ Այս իշխանությունները մեծ վախեր ունեն գերիների վերադարձից»,- շեշտել է նա։
Ստեփանյանն ընդգծել է, որ խնդիրը վերաբերում է ոչ միայն Բաքվի բանտերում գտնվող 23 բանտարկյալին, այլև գերեվարված, բայց անհայտ կորած 80 անձանց։
Մարտի 13-ին Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը հայտարարել էր, որ Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության պայմանագրի տեքստի շուրջ բանակցությունների գործընթացն ավարտվել է։ Նրա խոսքով՝ հայկական կողմը հայտնել է, որ ընդունել է վերջին երկու կետերը, որոնք մինչ այժմ բաց էին։ Հայաստանի ԱԳՆ-ն հաստատել էր նախագծի հաստատման ավարտը և հայտարարել, որ Երևանը պատրաստ է Բաքվի հետ սկսել խորհրդակցություններ համաձայնագրի ստորագրման ժամկետների և վայրի շուրջ։
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խաղաղության պայմանագրի բանակցությունների մասին պատմել էր ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին, Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանին, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին։
Փետրվարի 19-ին Արցախի նախկին պետնախարարը հացադուլ էր հայտարարել և դիմել աշխարհի առաջնորդներին, միջազգային կազմակերպություններին և իրավապաշտպաններին՝ հորդորելով ուշադրություն դարձնել Բաքվում տեղի ունեցող անօրինական գործընթացներին։ Փետրվարի 26-ին Վարդանյանի փաստաբանը հայտնել էր նրա առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացման մասին։
Մարտի 5-ին կայացած ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ խաղաղության պայմանագրի ուղղությամբ գործադրվող ջանքերը մեկն են այն գործողություններից, որը նպաստ կբերի գերիների և մյուս հարցերի լուծմանը։
Մարտի 7-ին Վարդանյանն իր ընտանիքի միջոցով փոխանցել էր ձայնային հաղորդագրություն, որում կոչ էր անում խաղաղություն՝ հիմնված մարդկային հիմնարար արժեքների և արժանապատվության վրա։ Մարտի 13-ին Վարդանյանը դադարեցրել էր հացադուլը։
