Հավաքական անվտանգության խորհուրդը Հայաստանին կարող է զրկել ձայնի իրավունքից, եթե երկու տարվա ընթացքում չմարվեն կազմակերպության բյուջեին ունեցած պարտքերը, հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։
Նա այսպես է մեկնաբանել Հայաստանի իշխանությունների հրաժարումը ՀԱՊԿ բյուջեին և երկրի 2024 թվականի պարտքին ներդրում կատարելուց։
«Ֆինանսավորումից պահումների ձևեր նախատեսված չեն։ Ընթացիկ ֆինանսական տարում չփոխանցված վճարումները կազմում են պետության պարտքը։ Եթե կազմակերպության բյուջեին պարտքը մարելու պարտավորությունները երկու տարվա ընթացքում չկատարվեն, ապա Հավաքական անվտանգության խորհուրդը կարող է որոշում կայացնել պարտապան պետության դեմ՝ ընդհուպ ձայնի իրավունքից զրկելով»,- նշել է Զախարովան։
Նա ընդգծել է, որ ՀԱՊԿ գործունեության ֆինանսավորումն այս կառույցի անդամների անբաժանելի պարտավորությունն է։ ՀԱՊԿ-ի բյուջեն ձևավորվում է անդամ պետությունների բաժնետոմսերի հաշվին, որտեղ Ռուսաստանը ֆինանսավորում է բյուջեի ուղիղ կեսը, իսկ մյուս դաշնակիցները՝ 10%-ը:
ՀԱՊԿ-ի բյուջեի վերաբերյալ մոտեցումների ձևավորման նախատիպ են ծառայել ՄԱԿ-ի համակարգային կազմակերպությունները։ Հայաստանը նույնպես նախկինում համաձայնել է այս սկզբունքին, նշել է դիվանագետը։ Նա հավելել է, որ Հայաստանի իշխանությունները որևէ փաստաթուղթ չեն ներկայացրել կազմակերպությունից դուրս գալու համար։
«Միևնույն ժամանակ, մենք լսում ենք հայտարարություն, որ նրանք կարծես այլևս չեն տեսնում իրենց կամ իրենց ինչ-որ շրջանակից դուրս են տեսնում, ինչ-որ մեկը հեռացել է մեկ ուրիշից և այլն։ Բայց ավելի լավ է այդ մասին ուղղակիորեն հարցնել Հայաստանի ներկայացուցիչներին»,- եզրափակել է Զախարովան։
Նոյեմբերի 25-ին ՀԱՊԿ-ում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ Վիկտոր Վասիլևը հայտարարել էր, որ Հայաստանը չի մասնակցի նոյեմբերի 28-ի՝ Հավաքական անվտագության պայմանագրի կազմակերպության միջոցառումներին։ Նույն օրը Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը կարծիք էր հայտնել, որ Հայաստանի անվտանգությունն ապահովելու հարցում ՀԱՊԿ շրջանակներում հայ-ռուսական համագործակցությանն իրական այլընտրանքներ չկան։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մարտի 25-ին հայտարարել էր, որ Հայաստանը սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին, սակայն չի արգելափակում նրա որոշումները։ Հունիսի 13-ին Փաշինյանը խորհրդարանում 2023թ․ բյուջեի կատարման քննարկմանը հայտարարել էր, որ Երևանի հաջորդ «տրամաբանական քայլը» կլինի ՀԱՊԿ-ից դուրս գալը։ Փաշինյանը վերաբերմունքը փոխելու պայման էր համարել Բելառուսի դուրս գալը կազմակերպությունից, ինչպես նաև Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի ներողությունը հայ ժողովրդից՝ 2020 թվականի պատերազմի ժամանակ Բաքվին աջակցելու խոսքերի համար։
Դեկտեմբերի 4-ին ԱԺ-ում Փաշինյանի հայտարարել էր, որ «Հայաստանն իրեն համարում է ՀԱՊԿ-ից դուրս»։ Դեկտեմբերի 5-ին, մեկնաբանելով Փաշինյանի խոսքերը, ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը նշել էր, որ «Մոսկվան ոչ մեկին ոչինչ չի պարտադրում»։
ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Ալեքսանդր Պանկինը դեկտեմբերի 6-ին հայտարարել էր, որ Հայաստանը ՀԱՊԿ բյուջե վճարում չկատարելու պատճառով պարտք է ստեղծել։
