Արցախից տեղահանված ընտանիքների բնակապահովման պետական աջակցության ծրագրի շրջանակում մայիսի 31-ի դրությամբ հավաստագիր է տրամադրվել 6444 ընտանիքի: Այս մասին ԱԺ-ում 2025 թվականի պետական բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը ներկայացնելիս հայտարարել է ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանը։
Նրա խոսքով՝ հավաստագիր ստացած ընտանիքներում ընդգրկված է 26 432 մարդ, ինչը 100 000 բռնի բռնի տեղահանվածների 26%-ն է կազմում։ Այդ ընտանիքներից ավելի քան 2970-ը, որոնցում բնակվում է շուրջ 13 400 մարդ, արդեն ձեռք է բերել սեփական տուն կամ բնակարան։
Նա հավելել է, որ եթե հաշվի առնվեն նաև ֆինանսավորող առևտրային բանկերի վարկերի վերադարձն ու դրանց սպասարկման տոկոսների վճարումները, որոնք առաջիկա տարիներին իրականացվելու են պետական բյուջեի միջոցներով, ապա ծրագրի շրջանակում կառավարության ստանձնած պարտավորությունների ընդհանուր ծավալն արդեն հասնում է 85 մլրդ դրամի։
Փոխվարչապետը նաև հայտարարել է 2026 թվականի հուլիսից Ղարաբաղից տեղահանված առանձին խմբերի համար վարձավճարի մասնակի հատուցման ծրագրի մասին՝ նախատեսված մինչև երեք անդամից բաղկացած այն ընտանիքների համար, որոնք բնակարան ձեռք բերելու փոխարեն կնախընտրեն իրենց բնակարանային խնդիրը լուծել պետության աջակցությամբ երկարաժամկետ վարձակալության միջոցով։
Փոխվարչապետը նաև հիշեցրել է դրամական աջակցության մասնակի հատուցման ծրագրերի մասին, որոնք 2025 թվականի ապրիլից դարձել են հասցեական և «40+10 հազար դրամ» աջակցության ծրագիրը, և ֆինանսավորումը շարունակվել է մինչև 18 տարեկան երեխաների, կենսաթոշակառուների և սոցիալական այլ խոցելի խմբերի ներկայացուցիչների համար։Նրա ներկայացրած տվյալներով՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ վերանայված ծրագրի շրջանակում աջակցություն է ստացել շուրջ 44 400 մարդ, իսկ ծրագրի ֆինանսավորման համար պետական բյուջեից հատկացվել է 32,7 մլրդ դրամ։
Փոխվարչապետը նաև նշել է 2025 թվականի հունիսին հաստատված լրացուցիչ հրատապ սոցիալական աջակցության ծրագրի մասին, որի շրջանակում դեկտեմբերի դրությամբ 2,2 մլրդ դրամի օգնություն է ստացել առավել կարիքավոր 6168 ընտանիք։ Խաչատրյանի տեղեկացմամբ՝ 2025 թվականին այս աջակցության ծրագրերի իրականացման համար ծախսվել է շուրջ 38 մլրդ դրամ, իսկ 2026 թվականի պետական բյուջեով այդ նպատակով նախատեսվել է 55 մլրդ դրամ։
Փոխվարչապետը հիշեցրել է նաև տեղահանվածների ուսուցման, զբաղվածության ապահովման և կրթական աջակցության ծրագրերի ընթացքի մասին։
Մասնավորապես, շարունակվել է կարճաժամկետ ուսուցման և աշխատանքային փորձի ձեռքբերման ծրագիրը, որի մասնակիցների թիվը 2025 թվականին կազմել է 952 մարդ՝ ի հավելումն նախորդ տարվա 1800 անձի։ Այս նպատակով պետբյուջեից հատկացվել է 570 մլն դրամ։ Բացի այդ, 2025 թվականի վերջին հաստատված ինքնազբաղվածության խթանման ծրագրում, որն ուղղված է բնակարանային հավաստագիրն իրացրած քաղաքացիների տնտեսական կայունացմանը, 2026 թվականի մայիսի 31-ի դրությամբ՝ արդեն ընդգրկվել է բիզնես դասընթացների մասնակցող 156 անձ։
Խաչատրյանի տվյալներով՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Հայաստանում ավելի քան 31 300 տեղահանված քաղաքացի ապահովված է մշտական աշխատանքով կամ զբաղվում է ինքնազբաղվածությամբ։
Զուգահեռաբար՝ ընթացել է բուհերի և քոլեջների ուսանողների ուսման վարձավճարների փոխհատուցման ծրագիրը, որից օգտվել է 456 քոլեջի և 2761 բուհի ուսանող։ Ուսանողների աջակցության նպատակով պետական բյուջեից հատկացվել է ավելի քան 1 մլրդ դրամ։
Խաչատրյանը հայտնել է, որ, ընդհանուր առմամբ, Արցախից տեղահանվածներին աջակցության ծրագրերի իրականացման համար 2025 թվականին պետական բյուջեից փաստացի ծախսվել է 45,7 մլրդ դրամ, իսկ 2023 թվականից ի վեր՝ շուրջ 146 մլրդ դրամ։
Հունիսին ՀՀ ՆԳՆ-ն հայտնել էր, որ Արցախից բռնի տեղահանված ավելի քան 39 000 անձ ՀՀ քաղաքացիություն է ձեռք բերել։
