Հայաստանի պետական պարտքը 3 ամսում ավելացել է 11 մլրդ դրամով (մոտ 28-29 մլն դոլար-խմբ․) և հատել 14,5 մլրդ դոլարի շեմը, վկայում են ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանի տվյալները։ ՀՀ ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի արտահերթ նիստը՝ Armenia Today-ի Youtube-ի ալիքում։
Նախարարը հստակեցրել է, որ 11 մլրդ դրամն ավելացել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2026-ի մարտի 31-ն ընկած ժամականակահատվածում։
«Մարտի 31-ի դրությամբ՝ պետական պարտքը կազմում է 5 տրիլիոն 311 մլրդ դրամ, որը դեկտեմբերի 31-ի համեմատ՝ ավելացել է 11 մլրդ դրամով։ Դոլարով արտահայտված մեր պարտքը կազմում է 14 մլրդ 68 մլն դոլար»,- ասել է Հովհաննիսյանը։
Միևնույն ժամանակ՝ նախարարը պարզաբանել է, որ պարտքի կառուցվածքում ավելացել է դրամային՝ ներքին պարտքի կշիռը՝ 2024 թվականի 52%-ից այժմ հասել է 53%-ի։
Անդրադառնալով պարտքի ժամկետայնությանը՝ ֆինանսական գերատեսչության ղեկավարը նշել է, որ մինչև մարումն ընկած միջին ժամկետը կազմում է 6,9 տարի, ինչը ցածր է սահմանված 7-10 տարի թիրախային ուղենիշից։ Նախարարի պարզաբանմամբ՝ այս մոտեցումը պայմանավորված է բարձր տոկոսադրույքներով, ինչի պատճառով իշխանությունները որոշել են ժամանակավորապես կրճատել երկարաժամկետ պարտքի ներգրավումը և դրան վերադառնալ այն ժամանակ, երբ տոկոսադրույքները նվազեն։
Նախարարն անդրադարձել է նաև մակրոտնտեսական այլ ցուցանիշներին՝ հայտնելով, որ 2021-2025 թվականներին Հայաստանի ՀՆԱ-ի տարեկան միջին աճը կազմել է 7,9%, իսկ 2025 թվականի ցուցանիշը ճշգրտումից հետո կազմել է 7,1%։ Միաժամանակ, բյուջեի պակասուրդը կազմել է ՀՆԱ-ի 3,8%-ը (պլանավորված 5,5%-ի փոխարեն)՝ հասնելով 418,8 մլրդ դրամի:
2025 թվականին հարկային մուտքերի հավաքագրումները հասել են 2 տրիլիոն 725 մլրդ դրամի, ինչը կազմում է ՀՆԱ-ի 24,1%-ը։ Նախարարի պարզաբանմամբ՝ այս արդյունքը 1 տրիլիոն 116 մլրդ դրամով գերազանցում է 2021 թվականի ցուցանիշը։
Նրա խոսքով՝ բյուջեի ծախսային մասում կապիտալ ծախսերն աճել են՝ հասնելով ՀՆԱ-ի 6,2%-ին (2021 թվականի 3,1%-ի փոխարեն)։ Մինչդեռ ընթացիկ ծախսերը նույն ժամանակահատվածում նվազել են՝ 25,9%-ից հասնելով մինչև 23,1%-ի։
Ընդդիմադիր ուժերն ավելի վաղ իշխանություններին մեղադրել էին պետական պարտքն անարդյունավետ կառավարելու մեջ։ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանը նշել էր, որ 2018 թվականից ի վեր ներգրավված պարտքի չափով պետությունը ներկայումս մարումներ է կատարում պետական բյուջեից։ Նրա տվյալներով՝ ՀՀ-ն այժմ վարկերի սպասարկման համար վճարում է 270 մլրդ դրամով ավելի, քան 2018 թվականին։
Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի (ԵՏՀ) զեկույցի համաձայն՝ 2010 թվականից ի վեր Հայաստանի արտաքին պարտքն աճել է 2,8 անգամ, իսկ միջազգային պահուստներով դրա ծածկման մակարդակը կազմել է 24,1%։ 2024 թվականին Հայաստանի պետական պարտքը կազմել է 12,8 մլրդ դոլար կամ 5,09 տրիլիոն դրամ։ Նշենք, որ 2025 թվականի ամռանը Fitch գործակալությունը կանխատեսել էր Հայաստանի պետական պարտքի աճ։ Գործակալության գնահատմամբ՝ բյուջեի պակասուրդը 2025 թվականին պետք է ավելանար մինչև ՀՆԱ-ի 5,4%, իսկ այնուհետև 2026-2027 թվականներին նվազեր մինչև 4,4%։
