Թեհրանը Բաքվին առաջարկել է նոր երթուղով շարունակել բեռնափոխադրումները Նախիջևան, մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանում Իրանի դեսպան Մեհդի Սոբհանին։
Նա պարզաբանել է, որ երթուղին կունենա 50 կմ երկարություն։ Իրանցի դիվանագետի խոսքով՝ երթուղին, որն անցնում է Իրանի տարածքով, ամբողջությամբ գտնվում է Իրանի ինքնիշխանության ներքո, և մաքսային կանոնները կարգավորվում են Իրանի օրենսդրությամբ, և դա որևէ կերպ չի խախտում Իրանի տարածքային ամբողջականությունը։
«Նախկինում Ադրբեջանն ուներ Իրանի տարածքով դեպի Նախիջևան հաղորդակցության ուղի։ 2020 թվականի պատերազմից հետո (Արցախում-խմբ․) ադրբեջանցիներն ավելի մոտեցան և՛ Հայաստանի սահմանին, և՛ մեր սահմանին։ Նախկին երթուղին, որն օգտագործում էին ադրբեջանցիները Նախիջևան բեռնափոխադրումներ իրականացնելու համար, համեմատաբար երկար էր։ Ներկայացվեց հետևյալ գաղափարը, որ նրանք այդ երթուղու մեծ մասն անցնեն իրենց տարածքով, իսկ մնացածը՝ Հայաստանի և Իրանի սահմանին մոտ տարածքով»,- պարզաբանել է դեսպանը։
Խոսելով ճանապարհների ապաշրջափակման մասին՝ Սոբհանին հաստատել է, որ Իրանը դեմ չէ, եթե դա իրականացվի երկրների ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության ներքո։
«Դա տրանսպորտային երթուղի է։ Ցանկացած ճանապարհ, որը կներառի միջանցքի տրամաբանություն, մենք դեմ ենք»,- պարզաբանել է դեսպանը։
Ըստ Սոբհանիի՝ այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը» վնասում է ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Իրանի շահերը։ Նա հավելել է, որ Իրանն ու Հայաստանը համաձայն են «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցում, և տարածաշրջանի երկրներից միայն Թեհրանն է Երևանին աջակցում։
Միաժամանակ, Հայաստանում Իրանի դեսպանը վստահեցրել է, որ տարածաշրջանում նոր էսկալացիայի կանխման ուղղված Թեհրանը բոլոր ջանքերը կգործադրի։ Նա այսպես է մեկնաբանել Սյունիքի մարզում Հայաստանի վրա հարձակվելու Ադրբեջանի որոշման դեպքում Իրանի գործողությունների մասին հարցին՝ ընդգծելով, որ ճանապարհ ստեղծելու համար ուժի կիրառումն արդարացում չունի։
«Չեմ ցանկանում հիմա խոսել ապագա հնարավոր իրադարձությունների մասին և դիրքորոշում հայտնել այդ հավանականությունների վերաբերյալ»,- ասել է Սոբհանին։
Դիվանագետը Հայաստանի դիրքորոշումն այն մասին, որ ցանկացած երթուղի պետք է լինի իր ինքնիշխանության ներքո, անվանել է «միջազգայնորեն ընդունված իրավունք»:
«Եվ եթե հավատարիմ մնանք այս տրամաբանությանը, ապա էսկալացիա չպետք է լինի»,- կարծում է դեսպանը։
Նրա դեսպանի խոսքով՝ եթե հիմա հակամարտություն ծագի, Հայաստանն ունի պաշտպանական ուժ և կարողություն։
«Կարծում եմ՝ ձեր երկրի պաշտպանական հնարավորություններն այդքան չի կարելի թերագնահատել»,- եզրափակել է դեսպանը։
Հունվարի 8-ին ՀՀ վարչապետը հայտարարել էր, որ Հայաստանի օրակարգում «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծից բացի տրանսպորտային կոմունիկացիաների բացման մասով այլ նախագիծ չկա։ Նա այդպես էր մեկնաբանել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությունը, թե «Զանգեզուրի միջանցքը պետք է բացվի և կբացվի, Հայաստանը չպետք է «աշխարհագրական պատնեշ լինի Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև»։
Հունվարի 28-ին Ալիևը քննադատել էր հայկական «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը՝ այն անվանելով «ուղղակի թղթի կտոր»։
Փետրվարի 5-ին ֆրանսիական RFI ռադիոկայանը, վկայակոչելով տարածաշրջանային վերլուծաբաններին, հայտնել էր, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները հունվարին հանդիպումներ են ունեցել Բաքվում և Ստամբուլում՝ քննարկելու «Զանգեզուրի միջանցք» ստեղծելու ծրագրերը։
Ռադիոկայանը նշել էր, որ տարածաշրջանում Իրանի թուլացման և ԱՄՆ-ի կողմից մեծացող ճնշման ֆոնին Անկարան և Բաքուն իրենց ծրագրերն առաջ տանելու հնարավորություն են տեսնում։ RFI-ն նշել էր, որ իրանցի դիվանագետների վերջին հայտարարությունները վկայում են Թեհրանի դիրքորոշման մեղմացման մասին, որը համընկնում է Մոսկվայի և Իրանի կապերի ամրապնդման հետ, և «Ռուսաստանն աջակցում է նախագծին՝ այն դիտելով որպես պատժամիջոցները շրջանցելու միջոց»։
