Հայաստանի իշխանությունները չեն կարող կասեցնել Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) հետաքննությունը Լեռնային Ղարաբաղում կամ նրա տարածքում հայերի դեմ վերջին չորս տարիների ընթացքում կատարված հանցագործությունների վերաբերյալ, հայտնել է ՄՔԴ նախկին դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն։
Նա այսպես է արձագանքել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, որ ինքը պատրաստ է որոշակի պայմաններում հրաժարվել Բաքվի դեմ միջազգային դատարաններում հայերի դեմ հանցագործությունների գործով հայցերից։
Օկամպոն նշել է, որ Հայաստանը կարող է դուրս գալ ՄՔԴ միջազգային պայմանագրից, եթե ցանկանա, սակայն դատախազը դեռևս կպահպանի հանցագործությունները հետաքննելու իրավունքը՝ իրավազորության երկարաձգման պահից մինչև երկրի դուրս գալուց մեկ տարի հետո։ Սա նշանակում է, որ ՄՔԴ դատախազը կպահպանի 2021 թվականի մայիսի 10-ից հետո կատարված հանցագործությունները հետաքննելու իրավասությունը մինչև 2026 թվականի փետրվար։
«Այսինքն՝ Հայաստանը կարող է դուրս գալ պայմանագրից, բայց չի կարող դադարեցնել վերջին չորս տարիների ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղում կամ նրա տարածքում հանցագործությունների հետաքննությունը»,- պարզաբանել է իրավաբանը։
Օկամպոն նաև ընդգծել է իրավական սահմանափակումների ըմբռնման կարևորությունը. Երևանը «բացառիկ իրավունք» ունի որոշելու Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի մանրամասները և գործը հետ կանչելու Արդարադատության միջազգային դատարանից, սակայն ՄՔԴ-ն այլ մարմին է:
Փետրվարի 5-ին Վաշինգտոնում Ատլանտյան խորհրդի միջոցառման ժամանակ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ դեմ չէ Ադրբեջանի դեմ ներկայացված հայցերը իրավական մարմիններում հետ կանչելու գաղափարին։ Նրա խոսքով՝ Երևանն առաջարկել է Բաքվին ոչ միայն փոխադարձաբար հետ վերցնել այդ բողոքները, այլև երկկողմ հարաբերություններում նման հարցեր չբարձրացնել։ «Մենք առաջարկում ենք վերջ դնել կոնֆլիկտային հարցերի շուրջ հետագա քննարկումներին և բացել երկկողմ հարաբերությունների նոր դարաշրջան՝ սկսելով նոր ու մաքուր էջից»,- ասել էր ՀՀ վարչապետը։
Միջազգային դատարանների հայցերից հրաժարվելու Հայաստանի և Ադրբեջանի պատրաստակամությունը երկրների միջև խաղաղության համաձայնագրի երկու չլուծված կետերից մեկն է։ Մեկ այլ կետ վերաբերում է սահմանին երրորդ երկրների ուժեր չտեղակայելուն։
