ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հայտարարել է Զինված ուժերում 2025 թվականի մահացության մակարդակի նվազման, պահեստազորի համակարգում կատարված փոփոխությունների և պաշտպանական բյուջեի աճի մասին։
Պաշտպանական բյուջեն 2018 թվականի համեմատ աճել է 1,1 միլիարդ դոլարով
Պաշտպանության ծախսերը 2018 թվականին կազմել են 245 միլիարդ դրամ, իսկ 2025 թվականին հասել են 664 միլիարդ դրամի, հայտարարել է Պապիկյանը։ Նա այսպես է մեկնաբանել պաշտպանական բյուջեի կրճատման շուրջ քննադատությունը։ Նախարարի խոսքով՝ ծախսերը յոթ տարվա ընթացքում աճել են 1,1 միլիարդ դոլարով։
Պապիկյանը կարևորել է «նախահեղափոխական տարվա» բյուջեի հետ անցած տարվա բյուջեն համեմատելը՝ համարելով այն մեկնարկային կետ։
«Այս թվերը խոսուն են, և ես ուզում եմ, որ սրա վրա ակցենտ դնելով շարունակենք համարել 2025 թվականը գերարդյունավետ տարի պաշտպանական ոլորտի թե՛ ծախսերի, թե՛ ոլորտի առումով, որտեղ ոլորտը մեծապես շահել է»,- ասել է նախարարը։
ՊՆ կապիտալ ծախսերը կազմել են 57,7 միլիարդ դրամ
ՊՆ կապիտալ ծախսերը 2025 թվականին կազմել են 57 միլիարդ 702 միլիոն 154 հազար դրամ, հավելել է նախարարը։ Դա այն դեպքում, երբ 2018 թվականին այդ թիվը կազմել էր 17,7 միլիարդ դրամ։ Այս տարվա ծախսերը ներառում են ամրաշինությունների կառուցումը, ինչպես նաև զորանոցների կառուցումն ու վերանորոգումը, պարզաբանել է Պապիկյանը։
Զենքի գնում
Պաշտպանության նախարարը հայտնել է, որ 2026 թվականին Երևանը նախատեսում է տեղական ռազմաարդյունաբերական ոլորտում կատարել մոտ 150 միլիարդ դրամի պատվեր։
Պապիկյանի խոսքով՝ այս գումարը լրացուցիչ ներդրում է գործող պայմանագրերին զուգահեռ և նպատակ ունի խթանել արդյունաբերության հետագա զարգացումը։ Հայաստանն այժմ ունի բավարար քանակությամբ զենք «Սու-30» կործանիչների համար և սպասում է նոր մատակարարումների, հայտարարել է ռազմական գերատեսչության ղեկավարը։
Նա նշել է, որ ինքնաթիռները բարձր արդյունավետության կործանիչներ են և կարող են զգալի դեր խաղալ ինչպես երկրի ՀՕՊ համակարգում, այնպես էլ Հայաստանի տարածքային ամբողջականության ապահովման գործում։
«Այս պահին առաջարկում եմ զենքի և տեխնիկայի գնումների մասին ինֆորմացիա չտալ, բայց այն, որ ՀՀ զինված ուժերը շարունակելու են սպառազինվել նորագույն տեխնիկայով, կարող եմ հավաստիացնել»,- հայտարարել է Պապիկյանը։
Նախարարի խոսքով՝ ՆԱՏՕ-ի չափանիշներին համապատասխանող նոր սարքավորումների ձեռքբերումը չի նշանակում հրաժարվել նախկինում ունեցած սպառազինությունից։ Նրա պնդմամբ՝ առկա զենքերը կշարունակեն արդիականացվել և հարմարեցվել նոր համակարգերին։
Նախարարը նաև մեկնաբանել է Ադրբեջանի կողմից զենքի գնումների աճը՝ կոչ անելով «չդրամատիզացնել» իրավիճակը։ Նա այս փուլում նպատակահարմար չի համարել անդրադառնալ առանձին հարցերի և ընդգծել է, որ դա չի նշանակում, որ նախարարության ներկայիս գործունեությունը կդադարեցվի։
2025 թվականին ԶՈւ-ում գրանցված 30 մահվան դեպքերից 24-ը ծառայության հետ կապված չեն
Զինվորական մահացության դեպքերի մասին խոսելով՝ Պապիկյանը նշել է, որ 2025 թվականին գրանցվել է ծառայության հետ կապված 6 մահվան դեպք։ Նա շեշտել է, որ 2024 թվականի համեմատ՝ զինծառայողների մահացության մակարդակը 2025 թվականին նվազել է 40%-ով։
Նա նաև նշել է, որ 2025 թվականին բանակում միջանձնային վեճերի պատճառով սպանության ոչ մի դեպք չի գրանցվել՝ այս ցուցանիշն անվանելով աննախադեպ Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ։ Նա հիշեցրել է, որ մեկ զինծառայող մահացել է կայծակի հարվածից, մյուսը՝ էլեկտրական հոսանքի հարվածից, երկու դեպք կապված է ինքնասպանության կամ ինքնասպանության հասցնելու հետ, իսկ երկուսը՝ առողջական խնդիրների։ Նախարարն ընդգծել է, որ վիճակագրությունը ներառում է տարբեր տարիքային խմբերի զինծառայողներ և չի սահմանափակվում միայն զորակոչիկներով։
2025 թվականի հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում մահացել կամ սպանվել է, ընդհանուր առմամբ, 30 զինծառայող, որոնցից 6-ը՝ ծառայության հետ կապված հանգամանքներում, իսկ 24-ը՝ ծառայության հետ կապ չունեցող, այդ թվում՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ, կենցաղային վթարներ և հնարավոր հիվանդություններ։
25-օրյա ուսումնական հավաքները պաշտպանական համակարգի հիմքն են
Նախարարի խոսքով՝ 25-օրյա ուսումնական հավաքները կարևոր դեր են խաղում Հայաստանի տարածքային պաշտպանության համակարգի զարգացման և գործունեության մեջ։ Նա նշել է, որ ներկայիս մոդելը փոխարինում է նախկին աշխարհազորային համակարգը, հիմնված է ավելի համակարգված և կառավարելի սկզբունքների վրա։
Նրա խոսքով՝ 25-օրյա ուսումնական հավաքների մասնակիցները տեղաբաշխվում են արդեն ձևավորված գումարտակներում՝ հստակ սահմանված առաքելություններով։ Ուսումնառության առաջին փուլում պահեստազորայինները մոտավորապես 10 օր են անցկացնում իրենց ռազմական հմտությունները թարմացնելու համար, որից հետո նրանք անցնում են մոտավորապես 14-օրյա սահմանային ծառայության։ Այս ընթացքում որոշվում է նաև յուրաքանչյուր պահեստազորի հնարավոր տեղակայումը, բացատրել է Պապիկյանը։ Նախարարն ընդգծել է, որ այդ մոդելը լուծում է 44-օրյա պատերազմի ընթացքում ի հայտ եկած մարտահրավերները, երբ պահեստազորի համալրման գործընթացը կառավարելի չէր, այդ թվում՝ պահեստազորից սպաների համալրման պատճառով։
Պապիկյանը նաև բացատրել է հավաքների տևողությունը՝ նշելով, որ 25-օրյա ձևաչափն ավելի ընդունելի է աշխատանքային և հասարակական գործունեությամբ զբաղվող քաղաքացիների համար, քան եռամսյա մարզումները, որոնք զգալիորեն խաթարում էին նրանց կյանքի բնականոն ռիթմը։
