Խորհրդարանում տնտեսվարողների և կառավարության ներկայացուցիչների հանդիպումը փոքր և միջին բիզնեսի հարկային բեռի նվազեցման վերաբերյալ արդյունք չի տվել, աշխատանքային քննարկման ավարտից հետո հայտնել են բողոքող գործարարները։ Քննարկումը հեռարձակվել է Armenia Today-ի YouTube-ի ուղիղ եթերում։
Տնտեսվարողները դեմ են փոքր և միջին բիզնեսի համար շրջանառության հարկի դրույքաչափը 5-ից 10 տոկոս բարձրացնելուն։ Ըստ նրանց՝ Ազգային ժողովի և որոշ նախարարությունների ներկայացուցիչներ պարզապես կրկնել են իրենց արդեն հայտնի դիրքորոշումները և որևէ կերպ չեն արձագանքել գործարարների առաջարկներին։
«Նրանք իրենց խոսքն ասացին և ճանապարհեցին: Մեր ակցիաները շարունակվելու են, ավելի են մեծանալու։ Ես մի քանի օր առաջ ասել եմ՝ ակցիան շարունակվելու է, ժողովուրդը հավաքվելու է և տապալելու է էս ամեն ինչը, որ արվում է ժողովրդի գլխին»,- ասել է հանդիպման մասնակիցներից մեկը և հավելել, որ ի սկզբանե մեծ սպասելիքներ չուներ։
Մեկ այլ մասնակից ավելացրել է, որ չնչին հույս ուներ, որ քննարկումը թույլ կտա իշխանություններին հասկանալ օրենքի ողջ ռիսկերը, բայց դա տեղի չունեցավ:
«Ուզում էինք հավատալ, մեր ականջներեով լսել, տեսնել՝ կառավարությունն իսկապե՞ս ուզում է մեզ աջակցել, օգնել, թե՞ ուզում է տապալել։ Հասկացանք, որ ոչ։ Հստակ ասացին՝ զրոյի է հավասար։ Այս օրենքի մեջ կետեր են ներառել, որ հարկային տեռոր է սկսվում ժողովրդի վրա։ Կրկնակի, եռակի հարկ են գրում ու եթե չես հասցնում վճարել, տուգանքները եռակի բարձրանում են»,- ասել է նա։
«Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավոր Հայկ Սարգսյանը գործարարների առաջարկները ողջամիտ է անվանել։ Նրա խոսքով՝ իրենց նպատակն է, որ բոլորը հարկ վճարեն, բայց, ըստ նրա, հարկերը պետք է տանելի պայմաններով լինեն։ Նա պատասխանել է այն մեղադրանքներին, որ «մտնում են քաղաքացու գրպանը։
«Մեր երկիրը, ցավոք, նավթային, տրանզակցիոն և այլ եկամուտներ չունի, և պետական բյուջեի մուտքերը մեծամասամբ հարկային մուտքերն ու տուրքերն են»,- ասել է պատգամավորը։
Հանդիպումը տևել է շուրջ երեք ժամ, հիմնականում քննարկել են ոսկու շուկայի հարկման հետ կապված հարցեր։
ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովին կից ՓՄՁ աշխատանքային խմբի` փետրվարի 7-ին կայացած արտահերթ քննարկմանն անդրադարձ է կատարվել ՓՄՁ-ներին վերաբերող հարկային փոփոխություններին:
ՓՄՁ ասոցիացիայի կառավարման խորհրդի նախագահ Հակոբ Ավագյանն ընդգծել է, որ հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտած փոփոխությունների վերաբերյալ չեն կազմակերպվել հանրային քննարկումներ: Ասոցիացիայի ղեկավարն առաջարկել է վեց ամսով հետաձգել օրենքի ուժի մեջ մտած ժամկետը, ինչպես նաև անհրաժեշտ համարել լայնամասշտաբ իրազեկումը:
Նրա խոսքով՝ 2023 թվականին Հարկային օրենսգրքում ՊԵԿ-ի նախաձեռնած փոփոխություններով շրջանառության հարկ վճարողները պետք է վարեն իրենց ապրանքային մնացորդի և պահեստի հաշվառում: Հակառակ պարագայում՝ վերջիններս կտուգանվեն:
«Դրան հաջորդեց 2024 թվականի հունիսին ԱԺ-ի կողմից ընդունված օրենսդրական փաթեթը, որով կրկնակի բարձրացավ շրջանառության հարկի դրույքաչափը»,- ընդգծել է զեկուցողը և հավելել, որ փոփոխությունը վերաբերում է ավելի քան 55 հազար տնտեսավարողի գործունեությանը:
Տնտեսավարողների խոսքով՝ հարկային փոփոխությունների հետևանքով կբարձրանա ապրանքի գինը, կնվազի սպառումը, ոլորտն անկում կապրի: Ոսկու առևտրով զբաղվողի պնդմամբ՝ ոսկու վաճառքի 90 տոկոսն ապահովում է օտարերկրյա գնորդը:
Ֆինանսների փոխնախարար Արման Պողոսյանը նշել է, որ ոլորտի ներկայացուցիչները պետք է մտածեն օրենսդրությամբ առաջարկվող բազմազան գործիքների կիրառման մասին: Նա հորդորել է տնտեսավարողներին Tax free համակարգի կիրառմամբ ազատվել ավելացված արժեքի հարկից: Փոխնախարարն ընդգծել է, որ կառավարությունում քննարկվում է ավելացված արժեքի հարկման համակարգը ոսկերչության և ադամանդագործության համար գրավիչ դարձնելու հարցը:
ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Համլետ Սահակյանի կարծիքով՝ փաստաթղթով վաճառքը կարող է շահավետ լինել վաճառողի համար:
«Փոփոխության արդյունքում, եթե նույնիսկ փաստաթղթավորման դեպքում հումքը թանկանա, դրա արդյունքում կարող է այնպես ստացվել, որ հարկը վճարվի ոչ թե 5, այլ 1 կամ 2 տոկոս»,- ընդգծել է Սահակյանը:
Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Բաբկեն Թունյանը նշել է, որ «որոշ առաջարկներ կգույքագրվեն և կքննարկվեն կառավարության գործընկերների հետ»: Պատգամավորը հավաստիացրել է, որ փոփոխություններով կառավարությունը նպատակ չունի ավելացնել բյուջեի մուտքերը:
«Բյուջեն պետք է ծառայի տնտեսությանը և բխի տնտեսական քաղաքականությունից: Եթե առաջանում են որոշակի խնդիրներ, դրանք քննարկվում են»,- եզրափակել է Թունյանը:
2024-ի մայիսի 2-ի նիստում կառավարությունը որոշել էր բարձրացնել փոքր և միջին բիզնեսի շրջանառության հարկի դրույքաչափը՝ գործող 5-ի փոխարեն սահմանելով 10%-ի սահմանաչափ։ Փոքր և միջին բիզնեսի շրջանառության հարկի դրույքաչափը չբարձրացնելու պահանջով բողոքի ակցիաներ էին տեղի ունեցել հունվարի 13-ին, 23-ին, 27-ին, 30-ին և փետրվարի 5-ին։
ԱԺ «Հայաստան» խմբացության պատգամավոր Թադևոս Ավետիսյանն Armenia Today-ին հայտնել էր, որ մի շարք մասնագիտություններ և ծառայություններ հատուկ հարկման համակարգից դուրս բերելու և հարկման ընդհանուր համակարգ ներառելու դեպքում հազարավոր փոքր բիզնեսներ կանգնելու են փակման ռիսկի առջև։ Նրա խոսքով՝ փոփոխությունը չի նպաստելու հարկային մուտքերի ավելացմանը, քանի որ գործունեությունը դադարեցնելու պատճառով փոքր բիզնեսը հարկ չի վճարելու։
